Przejdź do treści
Moja książka

Rankingi

Książka na prezent dla nastolatka - Mikołaj i święta

Ten od Liceum

Szukasz książki na prezent dla nastolatka, a o jego gustach wiesz tylko tyle, że „coś tam czyta”? Ta lista jest dla kupujących: rodziców, cioć, starszego rodzeństwa i przyjaciółek, którzy chcą trafić na Mikołaja albo pod choinkę, dla chłopaka albo dla nastolatki. Każdą przeczytałem i oceniłem na blogu, a zostawiłem tylko te, które wypadły co najmniej przyzwoicie.

Wybieraj w dwóch krokach. Najpierw wiek i pikanteria, czyli ile w książce scen erotycznych i jak są dosłowne - do 16 lat wybrałem tylko książki bez takich scen. Potem gust: ocena konesera mówi, czy fabuła jest nietuzinkowa, a relaksatora - czy wciągnie kogoś, komu schemat nie przeszkadza. Szczegóły są w zasadach oceniania.

Nie wiesz, co lubi? Zrób test za osobę, której kupujesz prezent - 8 pytań o jej gust, nie o twój, a podpowiem trzy pasujące książki.
Jedna, łączna ocena książki: styl, bohaterowie, fabuła i emocje. To nie średnia z oceny konesera i relaksatora. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. Linki
Szukając Alaski
John Green
9/10 15+
4
9
7
Recenzja O czym jest
Złodziejka książek
Markus Zusak
9/10 13+
1
9
5
Recenzja O czym jest
Charlie
Stephen Chbosky
9/10 15+
3
8
6
Recenzja O czym jest
Papierowe miasta
John Green
8/10 13+
1
8
8
Recenzja
8/10 15+
2
8
7
Recenzja O czym jest
Cudowny chłopak
R.J. Palacio
8/10 10+
1
8
7
Recenzja O czym jest
Normalni ludzie
Sally Rooney
8/10 16+
6
8
6
Recenzja O czym jest
8/10 14+
2
8
6
Recenzja O czym jest
Dawca
Lois Lowry
8/10 12+
1
8
5
Recenzja O czym jest
8/10 10+
1
6
9
Recenzja O czym jest
Igrzyska Śmierci
Suzanne Collins
7/10 13+
1
8
5
Recenzja O czym jest
7/10 15+
1
7
8
Recenzja O czym jest
Okrutny książę
Holly Black
7/10 15+
2
7
7
Recenzja O czym jest
Byliśmy łgarzami
E. Lockhart
7/10 14+
2
7
6
Recenzja O czym jest
Ocalało pięciu
Holly Jackson
6/10 16+
1
6
7
Recenzja O czym jest
Czwarte skrzydło
Rebecca Yarros
6/10 18+
7
4
8
Recenzja O czym jest

Skąd te liczby? Jak oceniam - co znaczy każda ocena i dlaczego Twoja może być inna.

Zobacz cały ranking (80 książek) z filtrami wieku, pikanterii i sortowaniem

Według wieku

10-12 lat

Dla tej grupy mam osobny, dłuższy poradnik: książka dla dwunastolatki - jak znaleźć dobry prezent. Tu tylko trzy pewniaki.

1. Harry Potter i Kamień Filozoficzny

J.K. Rowling

★ 8/10🧠 6💖 9🌶️ 110+

Najbezpieczniejszy prezent dla dziecka, które dopiero przekonuje się do grubszych książek: list z Hogwartu, trójgłowy pies i szkolna zagadka z humorem. Seria dorasta razem z czytelnikiem, więc masz pomysły na kolejne lata. A jeśli już ma tom 1, kup „Komnatę Tajemnic”.

RecenzjaO czym jest

2. Cudowny chłopak

R.J. Palacio

★ 8/10🧠 8💖 7🌶️ 110+

Dla dziecka, które zaczyna nową szkołę albo przeżywa odrzucenie w klasie. Auggie z wadą twarzy idzie do zwykłej szkoły, a jego rok opowiada kilka osób. Finał wzrusza trochę na zamówienie, ale to książka, którą rodzic może przeczytać razem z dzieckiem.

RecenzjaO czym jest

3. Dawca

Lois Lowry

★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 112+

Dla dwunastolatka, który lubi zadawać niewygodne pytania. Krótka dystopia o świecie bez bólu i kolorów, bez romansu i przekleństw, za to z jedną sceną, która wstrząsa także dorosłymi. Otwarte zakończenie aż prosi o rozmowę przy świątecznym stole.

RecenzjaO czym jest

13-14 lat

Trzynastolatkom poświęciłem osobną listę: najlepsze książki dla 13-latka. Tu tytuły, które sprawdzą się też u czternastolatków.

4. Złodziejka książek

Markus Zusak

★ 9/10🧠 9💖 5🌶️ 113+

Prezent na lata, nie na jeden sezon. Liesel kradnie książki w nazistowskich Niemczech, w piwnicy jej domu ukrywa się Żyd, a całą historię opowiada Śmierć. Dla kogoś, kto już lubi czytać i udźwignie wojnę pokazaną wprost.

RecenzjaO czym jest

6. Papierowe miasta

John Green

★ 8/10🧠 8💖 8🌶️ 113+

Dla kogoś, kto ma dość romansów, ale lubi tajemnice. Margo znika po nocy pełnej zemsty, a Quentin rusza jej tropem i odkrywa, jak mało o niej wiedział. Ostatnia część trochę się dłuży.

Recenzja

7. Żółwie aż do końca

John Green

★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 214+

Dla czternastolatki, która lubi książki o przyjaźni i o tym, co dzieje się w głowie. Aza szuka zaginionego miliardera, ale ważniejsza jest jej walka z natrętnymi myślami. Jeśli obdarowana sama zmaga się z lękiem, przeczytaj najpierw recenzję.

RecenzjaO czym jest

8. Byliśmy łgarzami

E. Lockhart

★ 7/10🧠 7💖 6🌶️ 214+

Krótka, z tajemnicą do samego finału, więc sprawdzi się u kogoś, kto rzadko kończy grube książki. Cadence wraca na wyspę bogatej rodziny i próbuje sobie przypomnieć, co się stało tamtego lata. Poszatkowany, poetycki styl nie każdemu podejdzie.

RecenzjaO czym jest

Czternastolatkom po „Igrzyskach” pasuje też „Niezgodna”: frakcje, brutalna inicjacja i bohaterka z sekretem.

15-16 lat

Książka na prezent dla nastolatka w tym wieku to najtrudniejszy wybór: na książki dla dzieci za późno, a sporo młodzieżowych bestsellerów ma sceny dla dorosłych. Te są bez nich, za to z poważniejszymi tematami.

9. Charlie

Stephen Chbosky

★ 9/10🧠 8💖 6🌶️ 315+

Dla piętnastolatka, który czuje się trochę obok wszystkich. Charlie pisze listy do nieznajomego o pierwszym roku liceum i przyjaźni z dwójką outsiderów. Są alkohol, narkotyki i trauma z dzieciństwa, więc to prezent dla dojrzałego czytelnika.

RecenzjaO czym jest

10. Szukając Alaski

John Green

★ 9/10🧠 9💖 7🌶️ 415+

Dla szesnastolatka, który lubi książki o przyjaźni i nie boi się smutku. Internat, szkolne kawały i dziewczyna, za którą bohater nie nadąża, a potem historia skręca w stronę żałoby. Jeśli w rodzinie była niedawno strata, wybierz coś innego.

RecenzjaO czym jest

12. Okrutny książę

Holly Black

★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 215+

Dla fanki fantasy, która chce intryg, a nie słodkiego romansu: śmiertelniczka na dworze elfów wypowiada wojnę okrutnemu księciu. A jeśli już ma tom 1, kup „Złego króla”, który wyszedł autorce jeszcze lepiej.

RecenzjaO czym jest

17-18 lat i dorośli

Dopiero w tej części są książki ze scenami erotycznymi i przy każdej piszę o tym wprost.

14. Normalni ludzie

Sally Rooney

★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 616+

Dla starszej nastolatki albo osiemnastolatka, który sięga już po literaturę dla dorosłych. Marianne i Connell od liceum po studia w Dublinie nie potrafią ani być razem, ani się rozstać. Są dosłowne sceny seksu, depresja i przemoc w rodzinie, więc kupiłbym ją dopiero siedemnastolatkom.

RecenzjaO czym jest

15. Ocalało pięciu

Holly Jackson

★ 6/10🧠 6💖 7🌶️ 116+

Thriller na jedną noc dla kogoś, kto skończył „Przewodnik po zbrodni” i chce czegoś ostrzejszego. Szóstka przyjaciół utyka na pustkowiu, a strzelec żąda wyjawienia sekretu przed świtem. Romansu prawie nie ma, za to przemoc jest opisana dosłownie.

RecenzjaO czym jest

Dla kupującego rodzica: książka poniżej ma próg 18+. Sceny seksu są w niej opisane wprost, więc to prezent dla dorosłego czytelnika, a nie „trochę śmielsza młodzieżówka”. Młodszej fance smoków i elfów lepiej kupić „Okrutnego księcia”.

16. Czwarte skrzydło

Rebecca Yarros

★ 6/10🧠 4💖 8🌶️ 718+

Jeśli osiemnastolatka prosi o „tę książkę ze smokami z TikToka”, chodzi zwykle o tę. Akademia jeźdźców smoków i romans z najgroźniejszym chłopakiem w szkole wciągają, choć schemat widać od pierwszych rozdziałów. A jeśli już ma tom 1, kolejny jest „Iron Flame”, też 18+.

RecenzjaO czym jest

Na koniec: moja książka

Historia z Pewnego Liceum

Ten od Liceum

🌶️ 616+moja książka - nie oceniam

Uczciwie: to moja własna książka. Nie wystawiam jej ocen i nie daję jej miejsca w rankingu - wiek i pikanterię podaję, bo to opis, a nie ocena.

Moja powieść o piątce przyjaciół z ostatniej klasy polskiego liceum, opowiedziana kilkoma głosami i językiem, którym ludzie w tym wieku mówią. Są w niej przyjaźń, pierwsze miłości i relacje z rodzicami. Nie dla młodszych nastolatków ani dla kogoś, kto chce lekkiej lektury: są wulgaryzmy, sceny 16+ i wątek myśli samobójczych.

Strona książki

Według zainteresowań

Fanka romantasy

Fan kryminałów

Ktoś, kto nie lubi czytać

Klasyka na lata

„Złodziejka książek”, „Charlie” i „Dawca” postoją na półce dłużej niż do matury. Do nich „Gwiazd naszych wina” (od 13 lat) dla kogoś, kto chce się wzruszyć, a na większy prezent pod choinkę cała trylogia „Igrzysk śmierci” z „Kosogłosem” na finał.

Polskie autorki

Seria na długo

Seria to wygodny prezent, bo na następne święta wiesz już, co kupić. Najlepiej sprawdzają się „Harry Potter”, „Igrzyska śmierci” z prequelami „Ballada ptaków i węży” i „Wschód słońca w dniu dożynek” oraz „Okrutny książę”. Przydadzą się kolejność czytania Rodziny Monet i książki podobne do Igrzysk śmierci. Serii Friends Aleksandry Negrońskiej na prezent nie polecam, bo oceniłem ją nisko; jeśli nastolatka i tak o nią prosi, kolejność tomów jest tutaj.

Pytania i odpowiedzi

Od ilu lat są książki z tej listy?

Od 10 do 18. „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” i „Cudowny chłopak” mają u mnie próg 10+, „Złodziejka książek” i „Igrzyska Śmierci” 13+, „Charlie” i „Przewodnik po zbrodni” 15+, a „Czwarte skrzydło” 18+.

Jaką książkę kupić 14-latce?

Na wzruszenie „Żółwie aż do końca”, na tajemnicę „Byliśmy łgarzami”, na akcję „Igrzyska Śmierci” albo „Niezgodną”. Jeśli marzy o romansie, wybieraj z romansów dla nastolatek bez scen erotycznych.

Jaka książka na prezent dla chłopaka?

Do 14 lat „Percy Jackson”, „Więzień Labiryntu” albo „Igrzyska Śmierci”. Starszemu fanowi zagadek „Przewodnik po zbrodni” i „Ocalało pięciu”, a poważniejszemu czytelnikowi „Charlie” albo „Arystoteles i Dante”.

Ile wydać na książkę na Mikołaja?

Cen nie podaję, bo zależą od wydania i sklepu. Na Mikołaja wystarczy coś mniejszego: cieńsza powieść, komiks albo kolejny tom serii, którą już czyta. Pod choinkę pasuje coś większego, na przykład gruba „Złodziejka książek” albo dwa pierwsze tomy serii naraz.

Co kupić, jeśli nie wiem, co nastolatek czyta?

Zapytaj o ostatni serial, który mu się podobał, i szukaj książki w tym samym nastroju. Możesz też sam zrobić test w wersji prezentowej - odpowiadasz w nim na pytania o gust tej osoby, a nie o swój. Bez podpowiedzi najbezpieczniej wybrać „Igrzyska Śmierci” albo, od 15 lat, „Przewodnik po zbrodni”.