O czym jest „Harry Potter i Kamień Filozoficzny”?

W skrócie

„Harry Potter i Kamień Filozoficzny” to pierwszy tom siedmioczęściowego cyklu J.K. Rowling. Harry ma prawie jedenaście lat, śpi w komórce pod schodami u wujostwa Dursleyów, nosi ubrania po grubym kuzynie Dudleyu i słyszy, że jego rodzice zginęli w wypadku samochodowym. Wtedy zaczynają przychodzić listy zaadresowane do niego, a wuj Vernon robi wszystko, żeby żadnego nie przeczytał.

W dniu jedenastych urodzin Harry dowiaduje się od olbrzymiego gajowego Hagrida, że jest czarodziejem, że jego rodziców zabił czarnoksiężnik Voldemort i że w świecie czarodziejów wszyscy znają go jako chłopca, który przeżył. Trafia do Hogwartu, Szkoły Magii i Czarodziejstwa, gdzie zaprzyjaźnia się z Ronem Weasleyem i Hermioną Granger, zostaje najmłodszym od stulecia graczem w quidditcha i odkrywa, że na zakazanym korytarzu trzeciego piętra trójgłowy pies pilnuje czegoś, na co poluje ktoś ze szkoły.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Chłopiec, który przeżył

   W nocy po upadku Voldemorta Albus Dumbledore, profesor McGonagall i olbrzymi Hagrid zostawiają roczne dziecko z listem na progu domu Dursleyów przy Privet Drive 4. Rodzice chłopca, Lily i James Potterowie, zginęli w Dolinie Godrika, ale jego Voldemort nie zdołał zabić, a zaklęcie zostawiło mu tylko bliznę w kształcie błyskawicy. Prawie dziesięć lat później Harry śpi w komórce pod schodami, smaży bekon na urodziny kuzyna Dudleya, który przelicza prezenty i zżyma się, że dostał o dwa mniej niż rok wcześniej, i słyszy od ciotki Petunii, że bliznę ma po wypadku samochodowym, w którym zginęli jego rodzice. Wokół niego dzieją się dziwne rzeczy: obcięte włosy odrastają w jedną noc, a w zoo znika szyba w terrarium i boa dusiciel, z którym Harry przed chwilą rozmawiał, ucieka do Brazylii. Za karę Harry ląduje w komórce na najdłużej w życiu.

2. 2

   Listy od nikogo

   Przychodzi list na pergaminie, zaadresowany szmaragdowym atramentem do pana H. Pottera w komórce pod schodami. Wuj Vernon pali go, zanim Harry zdąży przeczytać, przenosi go do drugiej sypialni Dudleya i zabija gwoździami szparę na listy. Listy przychodzą jednak dalej: tuzinami, w jajkach od mleczarza, przez komin, a w hotelu w Cokeworth jest ich już ze sto. Wuj wywozi rodzinę łodzią do nędznej chaty na skale pośrodku morza. O północy, kiedy Harry kończy jedenaście lat, ktoś wyważa drzwi. To Hagrid, gajowy i strażnik kluczy Hogwartu: zawiązuje strzelbę wuja w supeł, daje Harry’emu zgnieciony tort urodzinowy i list ze Szkoły Magii i Czarodziejstwa, a potem opowiada mu prawdę o śmierci rodziców i o Voldemorcie. Kiedy wuj obraża Dumbledore’a, Hagrid wyczarowuje Dudleyowi świński ogonek.

3. 3

   Ulica Pokątna

   Hagrid zabiera Harry’ego do Londynu. Przez pub Dziurawy Kocioł, w którym wszyscy chcą uścisnąć mu dłoń, a jąkający się profesor Quirrell przedstawia się jako nauczyciel obrony przed czarną magią, wchodzą na ulicę Pokątną. W banku Gringotta, prowadzonym przez gobliny, Harry odkrywa skrytkę pełną złota po rodzicach, a Hagrid na polecenie Dumbledore’a zabiera z krypty 713 małą paczkę owiniętą w brązowy papier. U Madame Malkin Harry spotyka bladego chłopca, który chwali się Slytherinem i nazywa Hagrida służącym. Dostaje od Hagrida sowę śnieżną, którą nazwie Hedwigą, a u Ollivandera po wielu przymiarkach wybiera go różdżka z ostrokrzewu z piórem feniksa. Ollivander zdradza, że bliźniacze pióro z tego samego ptaka tkwi w różdżce, która zostawiła Harry’emu bliznę.

4. 4

   Peron dziewięć i trzy czwarte

   Dursleyowie zostawiają Harry’ego na King’s Cross między peronami 9 i 10, a drogę przez barierkę na peron dziewięć i trzy czwarte pokazuje mu pani Weasley. W pociągu Harry poznaje Rona, szóstego z rudych braci Weasleyów, który nosi rzeczy po starszym rodzeństwie i ma szczura Parszywka, kupuje cały wózek słodyczy i znajduje w czekoladowej żabie kartę z Dumbledore’em. Poznaje też Hermionę Granger, córkę mugoli, która zna podręczniki na pamięć, i Neville’a, który wciąż gubi ropuchę. Draco Malfoy, ten sam chłopiec od Madame Malkin, przychodzi z Crabbe’em i Goyle’em i proponuje przyjaźń, ale Harry nie podaje mu ręki. Tiara Przydziału waha się przy Harrym i proponuje mu Slytherin, ale on w myślach powtarza „Tylko nie do Slytherinu” i trafia razem z Ronem, Hermioną i Neville’em do Gryffindoru. Na pierwszej lekcji eliksirów Snape upokarza Harry’ego pytaniami, na które ten nie zna odpowiedzi. Na herbatce u Hagrida Harry czyta w gazecie, że w dniu ich wizyty ktoś włamał się do Gringotta, do krypty, którą opróżniono wcześniej tego samego dnia.

5. 5

   Miotła, pojedynek i troll

   Na pierwszej lekcji latania Neville spada z miotły i łamie nadgarstek, a Malfoy zabiera jego przypominajkę. Harry rusza za nim w powietrze wbrew zakazowi i łapie szklaną kulę tuż nad ziemią. Zamiast kary profesor McGonagall robi go szukającym drużyny quidditcha Gryffindoru, najmłodszym od stulecia, i załatwia mu miotłę Nimbus Dwa Tysiące. Malfoy wyzywa Harry’ego na pojedynek czarodziejów o północy i nie przychodzi, za to zjawia się woźny Filch. Uciekając przed nim, Harry, Ron, Hermiona i Neville wpadają przez zamknięte drzwi na zakazany korytarz trzeciego piętra, gdzie stoi trójgłowy pies. Hermiona zauważa, że pies stoi na klapie w podłodze, a Harry domyśla się, że pilnuje paczki z krypty 713. W Noc Duchów Quirrell wpada na ucztę z wiadomością, że w lochach jest troll. Harry i Ron ruszają ostrzec Hermionę, która płacze w łazience dziewczyn po złośliwej uwadze Rona, i we dwóch pokonują trolla. Hermiona bierze winę na siebie i od tej nocy cała trójka się przyjaźni.

6. 6

   Quidditch, Flamel i zwierciadło

   Harry widzi zakrwawioną, pogryzioną nogę Snape’a i zaczyna podejrzewać, że to on wpuścił trolla, żeby odwrócić uwagę od psa. W pierwszym meczu ze Slytherinem miotła Harry’ego wymyka mu się spod kontroli, Hermiona dostrzega na trybunach mamroczącego Snape’a i podpala mu szatę, a Harry łapie znicz niemal ustami. Hagrid wygaduje się, że pies nazywa się Puszek i że sprawa dotyczy Dumbledore’a i Nicolasa Flamela. Na Boże Narodzenie Harry dostaje od anonima pelerynę-niewidkę po ojcu. Nocą trafia do pustej klasy ze Zwierciadłem Ain Eingarp, w którym widzi swoich rodziców i całą rodzinę, i wraca do niego przez kolejne noce, aż Dumbledore tłumaczy mu, że lustro pokazuje najgłębsze pragnienie serca, ale nie daje ani wiedzy, ani prawdy. Po feriach dzięki karcie z czekoladowej żaby i starej księdze Hermiony trójka odkrywa, że Flamel jest alchemikiem, który stworzył Kamień Filozoficzny: kamień zmienia metal w złoto i daje Eliksir Życia. Harry podsłuchuje w lesie, jak Snape naciska na Quirrella, i przyjaciele uznają, że Quirrell broni kamienia przed Snape’em.

7. 7

   Norbert i Zakazany Las

   Hagrid, który zawsze chciał mieć smoka, wygrywa w karty od nieznajomego smocze jajo i wykluwa z niego norweskiego kolczastego, którego nazywa Norbertem. Smok gryzie Rona, Malfoy wszystko podgląda, a Harry i Hermiona w nocy wynoszą klatkę na najwyższą wieżę, skąd odbierają ją przyjaciele Charliego Weasleya. Zostawiają jednak na wieży pelerynę i wpadają w ręce Filcha. Profesor McGonagall odbiera Harry’emu, Hermionie i Neville’owi, który chciał ich ostrzec, po pięćdziesiąt punktów i Gryffindor spada na ostatnie miejsce w walce o Puchar Domów, a cała szkoła odwraca się od Harry’ego. Karę odbywają nocą w Zakazanym Lesie z Hagridem i Malfoyem, szukając rannego jednorożca. Harry znajduje martwe zwierzę i zakapturzoną postać, która pije jego krew. Ratuje go centaur Firenzo i wyjaśnia, że krew jednorożca podtrzymuje życie za cenę klątwy, a na kamień czeka Voldemort. Po powrocie Harry znajduje w łóżku pelerynę z kartką „Na wszelki wypadek.”

8. 8

   Przez klapę w podłodze

   Po egzaminach Harry pojmuje, że nieznajomy, który dał Hagridowi jajo, wyciągnął od niego w pubie, jak uśpić Puszka: wystarczy zagrać psu muzykę. Dumbledore wyjeżdża do Londynu wezwany sową z ministerstwa, a profesor McGonagall nie chce słuchać ostrzeżeń. Trójka postanawia sama dostać się do kamienia. Neville zastawia im drogę i Hermiona unieruchamia go zaklęciem pełnego porażenia ciała. Pod klapą czekają kolejne zabezpieczenia nauczycieli: Puszek usypia przy flecie od Hagrida, Hermiona odpędza płomieniami diabelskie sidła, które oplatają chłopców, Harry na miotle łapie właściwy klucz spośród chmary latających. W szachach czarodziejów Ron prowadzi partię, poświęca swoją figurę i zostaje nieprzytomny na planszy, żeby Harry mógł dać mata. Troll leży już powalony. Ostatnią zagadkę logiczną z siedmioma butelkami rozwiązuje Hermiona i wraca po Rona, a Harry wypija eliksir, który przeprowadza go przez czarne płomienie.

9. 9

   Człowiek o dwóch twarzach

   Przed Zwierciadłem Ain Eingarp czeka Quirrell. To on próbował zrzucić Harry’ego z miotły, a Snape przez cały rok go chronił, mrucząc przeciwzaklęcia. Quirrell wpuścił też trolla i przyznaje, że służy Voldemortowi. Nie umie wydobyć kamienia z lustra, więc stawia przed nim Harry’ego. Odbicie chłopca wkłada mu kamień do kieszeni, bo lustro oddaje go tylko komuś, kto chce go znaleźć, a nie użyć. Quirrell odwija turban: z tyłu jego głowy wyrasta twarz Voldemorta, który dzieli z nim ciało i odzyskiwał siły dzięki krwi jednorożca. Kiedy Quirrell chwyta Harry’ego, jego dłonie pokrywają się bąblami i parzą od samego dotyku. Harry traci przytomność i budzi się po trzech dniach w skrzydle szpitalnym. Dumbledore wyjaśnia, że zdążył wrócić, kamień został zniszczony za zgodą Flamela, Voldemort zostawił Quirrella na śmierć, a Quirrell nie mógł dotknąć Harry’ego, bo chroniła go miłość matki, która za niego zginęła. Anonimową pelerynę przysłał sam Dumbledore. Na uczcie kończącej rok Slytherin prowadzi w walce o Puchar Domów, ale Dumbledore przyznaje ostatnie punkty: po pięćdziesiąt Ronowi i Hermionie, sześćdziesiąt Harry’emu i dziesięć Neville’owi za odwagę wobec przyjaciół. Puchar zdobywa Gryffindor. Harry wraca na wakacje do Dursleyów z albumem zdjęć rodziców od Hagrida i z planem, żeby tego lata trochę zabawić się kosztem Dudleya, bo Dursleyowie nie wiedzą, że uczniom nie wolno czarować poza szkołą.

Motywy i przesłanie

Odkrywanie nowego świata

Pokątna, Gringott, peron dziewięć i trzy czwarte i Hogwart oglądane oczami chłopca, który do wczoraj spał w komórce.

Przyjaźń

Troll w łazience zamienia trzy osoby, które się nie znoszą, w drużynę.

Rodzina i strata

Dursleyowie kontra rodzice, których Harry zna tylko z lustra i albumu.

Odwaga

Od nocnej wyprawy pod klapę po Neville’a, który staje na drodze przyjaciołom.

Pozory

Jąkający się nauczyciel i ponury mistrz eliksirów to nie ci, za których uchodzą.

Pragnienia

Zwierciadło, w którym każdy widzi to, czego najbardziej chce, i kamień dający złoto i życie.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” (J.K. Rowling) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.