O czym jest „Szóstka wron”?

W skrócie

„Szóstka wron” Leigh Bardugo to pierwszy tom dylogii osadzonej w świecie griszów i opowieść fantasy o skoku, jakiego nikt wcześniej nie próbował. Kaz Brekker, siedemnastoletni przyboczny gangu Szumowin z ketterdamskiej Baryłki, zwany Brudnorękim, dostaje od kupca Jana Van Ecka zlecenie: wykraść z Lodowego Dworu, niezdobytej twierdzy w stolicy Fjerdy, naukowca Bo Yul-Bayura, twórcę jurdy parem - narkotyku, który daje griszom niewyobrażalną moc i równie szybko ich wyniszcza. Nagroda to trzydzieści milionów kruge.

Do roboty, z której nie powinien wrócić nikt, Kaz dobiera pięcioro ludzi: Inej, sulijską złodziejkę sekretów nazywaną Zjawą, Jespera, snajpera z długami w każdym domu gry, Ninę Zenik, ravkańską ciałobójczynię z Domu Białej Róży, Wylana, chłopaka od materiałów wybuchowych, oraz Matthiasa Helvara, byłego łowcę czarownic, którego trzeba najpierw wyciągnąć z więzienia. Każde z nich ma powód, żeby nie ufać pozostałym, a Nina i Matthias - powód, żeby się nienawidzić.

Na drodze do celu stoją fjerdańskie straże, konkurencyjne ekipy z innych krajów, przeszłość bohaterów i Pekka Rollins, król Baryłki, z którym Kaz od lat ma prywatne porachunki.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Próba w hangarze

   Joost, młody strażnik stadwachty, pilnuje rezydencji radnego Hoede przy Geldstraat w Ketterdamie i podkochuje się w Anyi, uzdrowicielce pracującej dla radnego na kontrakcie. Pewnej nocy widzi w hangarze na łodzie stalową celę, w której Anya ma na oczach kupców uleczyć rozciętą rękę małego chłopca: najpierw zwyczajnie, a potem po połknięciu proszku zwanego jurdą parem. Pod wpływem narkotyku leczy bez dotyku, a zaraz potem przejmuje władzę nad umysłami strażników, chociaż żaden somatyk nie powinien tego potrafić. Każe sierżantowi strzelić w szybę, wszystkim obecnym czekać, a radnemu wejść do celi i podnieść nóż - jak się później okaże, Hoede odetnie nim sobie kciuk. Tydzień później strażnicy wciąż stoją nieruchomo i czekają, a młody Joost jest jednym z tych, którzy w tym bezruchu umierają.

2. 2

   Giełda i propozycja Van Ecka

   Kaz Brekker idzie o północy na Giełdę na pertraktacje z Geelsem z gangu Czarnych Palców w sprawie Piątej Przystani, którą sam kiedyś odbudował. Wie, że rywal przekupił miejskich strażników, a Duży Bolliger z Szumowin przeszedł na jego stronę. Jednego strażnika szantażuje sekretem, drugiego obezwładnia Inej, a Geelsa łamie blefem o podpaleniu domu jego dziewczyny przy Burstraat. Zdrajcę zostawia postrzelonego na bruku z nakazem opuszczenia miasta. Gdy później idzie sam przez ciemny zaułek, ktoś przechodzący przez ściany ogłusza go, a Kaz budzi się przykuty do krzesła przed kupcem Janem Van Eckiem. Ten pokazuje mu akwatyka Mikkę, który pod wpływem parem przenika przez mury, grudkę złota zrobioną przez fabrykatora z ołowiu i strażników z domu radnego Hoede, nadal zastygłych w oczekiwaniu. Rada Kupiecka - jak twierdzi Van Eck - chce, by ktoś wykradł z Lodowego Dworu w Fjerdzie twórcę narkotyku, naukowca z Shu Hanu Bo Yul-Bayura, zanim jego tajemnica rozpęta wojnę. Kaz podbija stawkę z dwudziestu do trzydziestu milionów kruge i przyjmuje zlecenie. Uważa, że taka wypłata przybliży go do zemsty, którą jest winien zmarłemu bratu, Jordiemu.

3. 3

   Sześcioro do niewykonalnej roboty

   Kaz kompletuje ekipę. Inej Ghafa, którą dwa lata wcześniej wyciągnął z domu rozkoszy zwanego Menażerią, ma zbierać informacje i wspinać się tam, gdzie nikt inny nie wejdzie, a Jesper Fahey - strzelać. Ninę Zenik, ciałobójczynię z Ravki, która w Domu Białej Róży koi smutki klientów, kusi uwolnieniem Matthiasa Helvara. Rok wcześniej Nina oskarżyła go o handel niewolnikami i od tamtej pory Matthias walczy na arenie we Wrotach Piekieł, gdzie Pekka Rollins urządza Piekielne Widowisko. Ekipa w przebraniach z Dzikiej Komedyi wkrada się do więzienia, Jesper wypuszcza zwierzęta z klatek, a w celi Matthiasa zostaje Muzzen, u którego Nina wywołuje objawy ognistej ospy. Matthias zaraz po przebudzeniu rzuca się Ninie do gardła. Zgadza się pomóc dopiero wtedy, gdy Kaz pokazuje mu ułaskawienie, choć w duchu planuje zemstę na Ninie. Szóstym członkiem ekipy jest Wylan, który okazuje się synem Van Ecka; Kaz trzyma go przy sobie jako gwarancję zapłaty. Matthias dyktuje plan Lodowego Dworu, a Nina podsuwa termin: Hringkällę, święto drüskelle, na które zjeżdżają goście z całego świata. Kaz postanawia, że wejdą przez więzienie, a wyjdą przez ambasadę.

4. 4

   Zasadzka w Piątej Przystani

   Przed wyjazdem Inej natyka się na Tante Heleen, właścicielkę Menażerii, która obiecuje, że jeszcze ją odzyska. W porcie wylatuje w powietrze szkuner, a z ukrycia atakują Czarne Palce i Brzytwomewy. Statek okazuje się przynętą - prawdziwy Ferolind czeka przy innym nabrzeżu - ale Oomen z Czarnych Palców wbija Inej nóż w bok. Ranna, osaczona na stosie skrzyń, chce się zabić, żeby nie trafić w ręce oprawców; Kaz chwyta ją za nadgarstek i zanosi na pokład. Na morzu przesłuchuje Oomena tak brutalnie, że Wylan wymiotuje, dowiaduje się, że napastników opłacił Pekka Rollins, i wyrzuca go za burtę. Nina z trudem utrzymuje Inej przy życiu, a podczas rejsu na północ wracają historie bohaterów: porwanie czternastoletniej Inej przez handlarzy ludźmi, długi Jespera, który okłamuje ojca, że studiuje, i katastrofa statku drüskelle, po której Nina i Matthias przez trzy tygodnie przedzierali się razem przez lód. Kaz wyznaje Inej, że Pekka Rollins zabił jego brata. W retrospekcji widać, jak dziewięcioletni Kaz i trzynastoletni Jordie przyjechali do Ketterdamu i stracili całe pieniądze ze sprzedaży farmy na przekręcie uprzejmego kupca Jakoba Hertzoona.

5. 5

   Stos i atak griszów z Shu Hanu

   Ferolind wysadza ekipę na północnym wybrzeżu Fjerdy. Nina przyciemnia Matthiasowi brwi i zmienia kolor oczu, żeby nikt go nie rozpoznał, a Kaz zdradza szczegóły planu i każe zostawić na statku swoją laskę, rewolwery Jespera i noże Inej. W drodze na południe natrafiają na stos z trzema spalonymi griszami; jeden jeszcze żyje i Jesper skraca jego męki. Wybucha kłótnia, w której Matthias opowiada wszystkim, jak Nina wydała go w porcie w Ellingu, a ona przyznaje, że postąpiłaby tak samo. Zaraz potem atakują ich griszowie z Shu Hanu pod wpływem parem: szkwalnik lata, a fabrykator wyrywa z ziemi bloki lodu. Wylan rzuca bombę, Jesper strzela, a Inej zabija fabrykatora. To Nestor, kolega Niny z Małego Pałacu, wyniszczony przez narkotyk. Przy kopaniu grobu Nina wyjaśnia Matthiasowi, że w Ellingu ratowała go przed ravkańskimi szpiegami, którzy chcieli go pojmać. Nad grobem zawierają tajny pakt: Bo Yul-Bayur nie może opuścić Lodowego Dworu żywy.

6. 6

   Papatacz, komin i alarm

   W Górnym Djerholmie ekipa podgląda więźniarkę przez lunetę ukrytą w tomiku kazań. Wylan obala drzewo koncentratem solnym, a w czasie wymuszonego postoju bohaterowie podmieniają sześciu skazańców. Kaz, wciśnięty między stłoczone ciała, traci przytomność: wraca do niego zaraza ognistej ospy, w której zmarł Jordie, i przebudzenie wśród trupów na Krypie Kostuchy, skąd dopłynął do miasta, trzymając się ciała brata. Od tamtej pory nie znosi dotyku i nosi rękawiczki. W Lodowym Dworze strażnicy znajdują wytrychy w jego ustach - celową przynętę - i zamykają wszystkich w areszcie. Jesper usypia współwięźniów chloropigułką i ujawnia, że jest fabrykatorem: z żelaza krat robi nowe wytrychy. Inej w rękawiczkach Kaza i topniejących pantoflach wspina się sześć kondygnacji rozgrzanym kominem spalarni; kiedy jest bliska poddania się, zaczyna padać deszcz i daje jej siłę. Nina trafia na białe cele przygotowane dla griszów, a Kaz znika: w jednej z cel znajduje pobitego Pekkę Rollinsa, który jako Jakob Hertzoon oszukał kiedyś jego i Jordiego, i wchodzi do jego celi. Czekając na niego, Nina musi zabić strażników, a Stary Zegar ogłasza alarm.

7. 7

   Menażeria i Czarny Protokół

   Z dachu ambasady widać, że goście są ponownie sprawdzani. Inej proponuje wejście w przebraniu dziewcząt z Menażerii: razem z Niną przez szyb wentylacyjny obezwładniają dwie z nich i zajmują ich miejsce, a Nina wtapia im w skórę tatuaże pawiego pióra. Ninie udaje się przejść kontrolę, Inej zostaje zatrzymana, a Tante Heleen rozpoznaje w niej Zjawę. Tym razem Inej przełamuje strach, chwyta Heleen za gardło i kradnie jej brylantowy kanak. Kaz i Matthias przechodzą na Białą Wyspę ukrytym mostem pod lodem fosy, znanym tylko drüskelle; Matthias ma okazję zastrzelić bezbronnego Kaza i nie robi tego. Jesper i Wylan, który odwraca uwagę strażników, śpiewając fjerdański hymn, zajmują wartownię przy koszarach drüskelle, o jedenastej otwierają bramę, uruchamiając Czarny Protokół, i przecinają łańcuch. Na balu Ninę zaczepia Jarl Brum, dowódca drüskelle, uważany za zmarłego. Prowadzi ją do starego skarbca, zamienionego w laboratorium z niemal trzydziestoma griszami pod wpływem parem, i zamyka w celi. W okienku pojawia się Matthias i oznajmia, że to on ją wydał.

8. 8

   Kuwei, jesion i czołg

   Matthias okłamał Bruma, żeby dostać się do Niny. Kiedy dowódca zdradza mu, że laboratorium działa od piętnastu lat, a griszowie mają się stać posłuszną bronią, Matthias dusi go do nieprzytomności, zabiera klucz, uwalnia Ninę i przysięga jej to, co drüskelle przysięgają Fjerdzie. W głównej komorze skarbca zamiast Bo Yul-Bayura siedzi jego piętnastoletni syn Kuwei: ojciec zginął w strzelaninie, gdy Fjerdanie przeszkodzili Kerchenom w zabraniu ich z Ahmrat Jen, a chłopak ma dla nich odtworzyć recepturę. Nina powinna go zabić, ale nie potrafi, a Kuwei, który jest piekielnikiem, wysadza laboratorium. Schwytanych przez drüskelle ratuje przebrany Kaz: bombami Wylana podcina korzenie świętego jesionu i skacze z nimi w otwór pod drzewem, do podziemnej rzeki, z której bierze początek woda całej twierdzy. Rzeka wyrzuca ich w wąwozie, gdzie ledwie odratowują Kaza. Tymczasem Jesper i Wylan robią z brylantów Heleen wiertło, wycinają otwór w kuloodpornym szkle zbrojowni, a Inej uruchamia stojący tam czołg. We trójkę przebijają się przez mur Lodowego Dworu, Jesper wysadza most nad wąwozem, a cała szóstka z Kuweiem pędzi czołgiem do portu.

9. 9

   Parem w porcie i zdrada na Vellgeluku

   W porcie czeka dwustu żołnierzy i ciałobójca pod wpływem parem. Kazowi kończą się pomysły, więc Nina bierze dawkę narkotyku od Kuweia: zabija ciałobójcę, usypia żołnierzy, idzie przez kule, lecząc się w biegu, a na prośbę Matthiasa oszczędza oddział drüskelle - Bruma zostawia tylko bardzo łysego. Na Ferolindzie przechodzi koszmarny odwyk, a Matthias nie odstępuje jej ani na krok. Inej mówi Kazowi, że za swoją część kupi statek i będzie polować na handlarzy niewolników; on prosi, żeby została, ale Inej chce go mieć „bez twojego pancerza” albo wcale. Na wyspie Vellgeluk Van Eck przywozi skrzynię pieniędzy i zdradza: działał bez wiedzy Rady, skupuje plantacje jurdy i chce parem dla siebie. Każe swoim griszom zatopić Ferolinda, choć Kaz ostrzega, że na pokładzie jest jego syn, a wtedy wychodzi na jaw, że chłopak podawany za Kuweia to Wylan, przeformowany przez Ninę pod wpływem parem. Van Eck gardzi nim, bo Wylan nie umie czytać, i czeka na dziedzica z nowego małżeństwa. Prawdziwy Kuwei i Nina są ukryci w starej wieży Wrót Piekieł. Van Eck porywa jednak Inej i daje Kazowi tydzień na wydanie Kuweia. Okazuje się też, że to Jesper, przyciśnięty długami, wygadał się ludziom Rollinsa. Ostatni rozdział należy do Pekki Rollinsa: Kaz, który wypuścił go z fjerdańskiej celi, sprzedaje mu udziały w Klubie Wron i Piątej Przystani oraz obraz DeKappela, żeby zdobyć pieniądze na odbicie Inej, prosi o przekazanie pilnej wiadomości do stolicy Ravki i przy okazji okrada go z zegarka. Rollins, który nadal nie pamięta oszukanego chłopca, przeczuwa, że to dopiero początek wojny Kaza z Van Eckiem.

Motywy i przesłanie

Ekipa wyrzutków

Sześcioro ludzi z różnych krajów i z różnymi długami, którzy uczą się sobie ufać.

Chciwość i nacisk

Kaz wierzy, że każdym rządzą chciwość, duma albo ból, i gra na tym bez litości.

Trauma i przetrwanie

Rany z przeszłości Kaza, Inej i Matthiasa wyznaczają każdy ich wybór.

Uprzedzenia

Drüskelle i griszowie widzą w sobie nawzajem potwory, dopóki Nina i Matthias tego nie zmienią.

Zemsta

Kaz od lat buduje swoją zemstę na Pekce Rollinsie „cegła po cegle”.

Wolność i niewola

Handel ludźmi, kontrakty griszów i uzależnienie od parem jako różne odmiany zniewolenia.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Szóstka wron” (Leigh Bardugo) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.