O czym jest „Cudowny chłopak”?

W skrócie

„Cudowny chłopak” R.J. Palacio to powieść o dziesięcioletnim Auguście Pullmanie z North River Heights na Manhattanie. August urodził się z rzadką kombinacją wad genetycznych, przeszedł dwadzieścia siedem operacji i do tej pory uczył się w domu z mamą. Teraz rodzice posyłają go do piątej klasy w szkole podstawowej Beechera, gdzie wszyscy zaczynają naukę od nowa, tyle że tylko on ma twarz, na którą ludzie nie potrafią patrzeć obojętnie.

Przez cały rok szkolny poznajemy Augusta i ludzi wokół niego: starszą siostrę Vię, która w liceum ma własne zmartwienia, Summer, która pierwszego dnia przysiada się do niego w stołówce, Jacka Willa, poproszonego przez wicedyrektora, żeby zaopiekował się nowym kolegą, i Juliana, który od początku daje mu do zrozumienia, że do szkoły nie pasuje. Historię opowiada nie tylko August: głos dostają też Via, Summer, Jack, chłopak Vii Justin i jej dawna przyjaciółka Miranda.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Pierwszy raz w szkole

   August Pullman ma dziesięć lat i mieszka z rodzicami, Isabel i Nate’em, starszą siostrą Vią i suczką Daisy w North River Heights na Manhattanie. Urodził się z rzadkim połączeniem wad genetycznych, przeszedł dwadzieścia siedem operacji i dotąd uczył się w domu z mamą. Po długich sporach rodzice zapisują go do piątej klasy w szkole podstawowej Beechera. Przed rozpoczęciem roku wicedyrektor, pan Tushman, przedstawia mu troje uczniów: Jacka Willa, Juliana i Charlotte. W czasie oprowadzania po szkole Julian pyta wprost: „Co ci się stało z twarzą? Palił się twój dom czy co?”, ale August mimo to postanawia, że chce chodzić do szkoły. Pierwszego dnia Julian robi aluzję do Dartha Sidiousa, któremu twarz zniekształciła błyskawica Mocy, pan Browne zapisuje na tablicy wrześniowe wskazanie o dobroci, a w stołówce do Augusta przysiada się Summer i razem zakładają „letni stolik”. Wieczorem August obcina warkoczyk padawana, który zapuszczał latami, i płacze w ramionach mamy, pytając, dlaczego jest taki brzydki.

2. 2

   Halloween

   Wrzesień jest ciężki: dzieci gapią się na Augusta, omijają go na korytarzu i za wszelką cenę starają się go nie dotknąć. Na urodziny przychodzi tylko kilka osób ze szkoły. Najbliższym kolegą staje się Jack, który siedzi obok niego na wszystkich wspólnych lekcjach i z którym August śmieje się do łez. W Halloween August w ostatniej chwili zamienia przerobiony przez mamę kostium Boby Fetta na strój ducha Krwawy Krzyk. Nierozpoznany słyszy w świetlicy, jak Julian w masce Dartha Sidiousa i dwie mumie wyśmiewają jego twarz. Jedną z mumii jest Jack: mówi, że zadaje się z Augustem tylko dlatego, że kazał mu Tushman, i że na jego miejscu chyba by się zabił. August ucieka do łazienki, potem udaje ból brzucha i postanawia, że nigdy nie wróci do szkoły. Via wyciąga z niego prawdę, namawia go na wieczorną paradę w kostiumie Boby Fetta i przekonuje, żeby nie dawał tamtym satysfakcji. Przy okazji wychodzi na jaw, że jej dawna przyjaciółka Miranda zadzwoniła do Augusta i prosiła, żeby przekazał siostrze, że za nią tęskni.

3. 3

   Via i Summer

   Druga część oddaje głos Vii. Piętnastolatka od dziecka krąży wokół brata jak planeta wokół Słońca: nie narzeka, radzi sobie sama i rozumie, że rodzice muszą wybierać szpital zamiast jej meczów. Wciąż tęskni za babunią, która zmarła cztery lata wcześniej w przeddzień Halloween i jako jedyna mówiła jej, że to ona jest dla niej najważniejsza. Wie też, że nosi ten sam gen co rodzice. W liceum Faulknera przyjaciółki z dzieciństwa, Miranda i Ella, po wakacjach zmieniają styl i towarzystwo, więc Via przesiada się do stolika Eleanor, gdzie poznaje skrzypka Justina. W trzeciej części Summer opowiada, jak Savanna, najpopularniejsza dziewczyna w klasie, zaprasza ją na imprezę i daje do zrozumienia, że będzie bardziej lubiana, jeśli przestanie siedzieć z Augustem. Summer wymyka się z imprezy przez łazienkę. Od Mai dowiaduje się o zabawie w „trąd”, a August wyznaje jej, co usłyszał w Halloween. Razem przygotowują eksponaty na Dzień Kultury Egipskiej: on piramidę schodkową z kostek cukru, ona Anubisa. Summer opowiada mu o tacie, sierżancie, który zmarł kilka lat temu. W dniu wystawy zdezorientowanemu Jackowi szepcze tylko dwa słowa: „Krwawy Krzyk”.

4. 4

   Jack i cios w zęby

   Jack opowiada, jak w sierpniu pan Tushman poprosił go, żeby zajął się nowym uczniem, i jak zgodził się dopiero wtedy, gdy jego młodszy brat Jamie przyznał, że kiedyś uciekł przed Augustem z krzykiem. Z czasem polubił Augusta naprawdę i nie rozumie, dlaczego ten przestał się do niego odzywać. Na lekcji u pani Rubin, która łączy ich w parę na wystawę naukową, kojarzy wreszcie, kto siedział w świetlicy w kostiumie Krwawego Krzyku, i robi mu się niedobrze. Kiedy Julian namawia go na zamianę par i nazywa Augusta dziwolągiem, Jack uderza go w twarz i wybija mu mleczaka. Zostaje zawieszony na dwa dni przed feriami zimowymi, ale nie mówi dyrektorowi, o co poszło. Mama Juliana pisze do szkoły, że August w ogóle nie powinien był zostać przyjęty, a podobno wcześniej wycięła jego twarz w Photoshopie z klasowego zdjęcia. Pan Tushman odpowiada jej stanowczo. W sylwestra Jack przeprasza Augusta przez Facebooka i chłopcy znowu się przyjaźnią.

5. 5

   Wojna

   Po feriach okazuje się, że Julian na wielkiej imprezie nastawił chłopców przeciwko Jackowi. Prawie nikt się do niego nie odzywa, więc Jack przesiada się do stolika Summer i Augusta. Charlotte w tajemnicy przekazuje im listę, kto jest po czyjej stronie, a w szafkach pojawiają się liściki w rodzaju „Wynoś się z naszej szkoły, ty orku!”. August i Jack odpowiadają karteczkami od wymyślonej wielbicielki Juliana, Beuli. Na wystawę naukową robią akumulator z ziemniaków i dostają najwyższe oceny. Via przedstawia rodzinie swojego chłopaka, a Justin w piątej części, pisanej małymi literami, opowiada, jak przy przystanku autobusowym odstrasza Juliana, Henry’ego i Milesa, którzy dokuczali Jackowi. Do końca marca prawie wszyscy przestają słuchać Juliana, dziewczyny zaczynają żartować z Augustem, a on dostaje aparat słuchowy na pałąku, w którym wygląda jak Lobot z „Gwiezdnych wojen”, i po raz pierwszy od dawna słyszy wszystko wyraźnie.

6. 6

   Nasze miasto i pożegnanie z Daisy

   Via nie mówi rodzicom o szkolnym przedstawieniu „Nasze miasto”, w którym Justin gra główną rolę, bo boi się, że przyjdą z Augustem i w nowej szkole wszyscy zaczną szeptać. Gdy sprawa wychodzi na jaw, przy kolacji August wykrzykuje, że siostra nie chce, by jej znajomi dowiedzieli się, że ma brata dziwoląga, i chowa się w pokoju pod stosem pluszaków. Tego samego wieczoru od dawna chorująca Daisy zaczyna cierpieć. Mama zabiera ją do kliniki, gdzie okazuje się, że suczka ma w brzuchu duży guz, i rodzice decydują się ją uśpić. Rodzeństwo godzi się w żałobie, a kilka dni później Via przynosi do domu trzy bilety. W siódmej części Miranda opowiada o rozwodzie rodziców, o obozie, na którym zmyślała sobie młodszego brata ze zniekształconą twarzą, i o tym, jak przekonała nauczyciela, żeby nie wystawiał „Człowieka-słonia”. Dostała główną rolę Emily, ale gdy przed premierą widzi na widowni Augusta, udaje, że źle się czuje, i oddaje rolę Vii, swojej dublerce. Via gra tak, że widownia wstaje z miejsc, a Pullmanowie zabierają Mirandę na kolację.

7. 7

   Noc w lesie

   Wiosną piąte klasy jadą na trzy dni i dwie noce do rezerwatu przyrody Broarwood w Pensylwanii. August pierwszy raz nocuje poza domem, a przed wyjazdem zostawia mamie Misiaczka z liścikiem. Juliana na wyjeździe nie ma. Podczas nocnego seansu „Dźwięków muzyki” Jack i August wychodzą za pomarańczowe szyszki do lasu i wpadają na grupę siódmoklasistów z innej szkoły. Chłopak o imieniu Eddie świeci Augustowi latarką w twarz, wyzywa go od orków i przewraca Jacka. Z pomocą przychodzą Amos, Miles i Henry, którzy dotąd trzymali z Julianem. Amos rzuca się na Eddiego, Henry ciągnie Augusta za rękę i wszyscy uciekają przez pole kukurydzy. August ma rozbity łokieć, rozerwaną bluzę i zgubiony aparat słuchowy. Kiedy zaczyna płakać, Amos go obejmuje, a w drodze powrotnej chłopcy otaczają go jak straż przyboczna. W nocy August długo nie może zasnąć i dopiero teraz rozumie, co tata miał na myśli, mówiąc o jagnięciu na rzeź.

8. 8

   Koniec roku

   Po powrocie rodzina wita Augusta szczeniakiem, któremu dają na imię Misiek. W szkole wszyscy znają już historię z lasu, koledzy mówią na Augusta „mikrus”, a Amos, Miles i Henry trzymają teraz z nim. Szczątki aparatu słuchowego znajdują się w szafce Eddiego, a pan Tushman zdradza, że Julian odchodzi ze szkoły Beechera. W jego gabinecie wisi już autoportret Augusta jako kaczki. Przed uroczystością tata przyznaje, że kiedyś po cichu wyrzucił hełm kosmonauty, bo tęsknił za widokiem twarzy syna. Na zakończeniu roku pan Tushman mówi o tym, żeby być „ciut lepszy niż trzeba”, Summer dostaje złoty medal za osiągnięcia pisarskie, a medal Henry’ego Warda Beechera dla ucznia, który swoją cichą siłą porywa najwięcej serc, trafia do Augusta. Cała sala wstaje i bije mu brawo, a potem wszyscy chcą mieć z nim zdjęcie. W drodze do domu August dziękuje mamie, że wysłała go do szkoły, a ona szepcze mu, że jest ich prawdziwym cudem.

Motywy i przesłanie

Inność i spojrzenia innych

Twarz Augusta i to, jak reagują na nią dzieci, dorośli i zupełnie obcy ludzie.

Dobroć jako wybór

Comiesięczne wskazania pana Browne’a i pytanie, co znaczy być dobrym człowiekiem.

Przyjaźń i lojalność

Summer, która siada z Augustem z własnej woli, i Jack, który zawodzi, a potem staje w jego obronie.

Rodzina i rodzeństwo

Kochający rodzice i Via, która całe życie ustępuje bratu i chce wreszcie być kimś osobnym.

Przemoc rówieśnicza

Zabawa w „trąd”, liściki w szafkach, wojna na stoliki w stołówce i noc w lesie z siódmoklasistami.

Strata i żałoba

Śmierć babuni, Daisy i taty Summer.

Dorastanie

August, Via i Miranda, którzy przez jeden rok uczą się być sobą.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Cudowny chłopak” (R.J. Palacio) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.