Książki dla 14-latka i 14-latki to moment przejścia: z Harry’ego Pottera i Percy’ego Jacksona do dystopii, pierwszych romansów i powieści, po których zostają pytania. Wybrałem tytuły, które sam przeczytałem i oceniłem, z moim progiem wieku do 14 lat, więc bez dosłownych scen seksu. Ułożyłem je od najwyżej ocenionych, a przy każdej piszę, dla kogo jest i co może przeszkadzać.
Pierwsze tomy „Igrzysk śmierci”, „Harry’ego Pottera” i „Heartstoppera” opisałem już w książkach dla 13-latka, więc tu ich nie powtarzam. Dla starszych jest lista książek dla 15-latka, a pomysły pod choinkę zebrałem w zestawieniu książka na prezent dla nastolatka.
| Jedna, łączna ocena książki: styl, bohaterowie, fabuła i emocje. To nie średnia z oceny konesera i relaksatora. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. | Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. | Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. | Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. | Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. | Linki | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
8/10 | 14+ | 2 | 8 | 6 | Recenzja O czym jest |
Wschód słońca w dniu dożynek
Suzanne Collins
Dystopia · Found family
Igrzyska śmierci, tom 5 · 408 s.
|
8/10 | 14+ | 1 | 8 | 5 | Recenzja O czym jest |
|
8/10 | 14+ | 2 | 7 | 4 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 2 | 7 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 2 | 7 | 6 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 2 | 6 | 8 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 3 | 6 | 8 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 3 | 6 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 14+ | 2 | 6 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 14+ | 2 | 6 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 14+ | 1 | 6 | 6 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 14+ | 2 | 5 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 14+ | 2 | 5 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 13+ | 2 | 5 | 6 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 14+ | 2 | 4 | 7 | Recenzja O czym jest |
Sekret rodziny Monet
Weronika Marczak
Szkoła · Zagadka i kryminał
Serce rodziny Monet, tom 2 · 416 s.
|
6/10 | 14+ | 2 | 4 | 6 | Recenzja O czym jest |
Skąd te liczby? Jak oceniam - co znaczy każda ocena i dlaczego Twoja może być inna.
Zobacz cały ranking (256 książek) z filtrami wieku, pikanterii i sortowaniem
Najwyżej ocenione

Żółwie aż do końca
John Green
★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 214+
Najdojrzalsza powieść Greena. Szesnastoletnia Aza ma szukać zaginionego miliardera dla nagrody, ale prawdziwe śledztwo toczy się w jej głowie, w spirali natrętnych myśli. Dla czternastolatka, który lubi rozmowy, przyjaźń i książki do myślenia. Zagadka miliardera jest tylko pretekstem, a komuś, kto sam zmaga się z lękiem, opisy mogą dać w kość.

Wschód słońca w dniu dożynek
Suzanne Collins
★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 114+
Dla kogoś, kto zna już „Igrzyska śmierci”: szesnastoletni Haymitch trafia na arenę, na której trybutów jest dwa razy więcej niż zwykle, i zamiast wygrać, próbuje zepsuć Kapitolowi widowisko. Najbardziej bezlitosna część serii, w której propaganda i montaż telewizyjny są groźniejsze od broni. Śmierć dzieci i żałoba są tu bardzo blisko.

Kosogłos
Suzanne Collins
★ 8/10🧠 7💖 4🌶️ 214+
Finał trylogii dla czternastolatka, który skończył „W pierścieniu ognia”. Zamiast areny jest wojna, a Katniss jako twarz powstania odkrywa, że rebelianci też mają swoje kamery i plany wobec niej. Najodważniejszy i najbardziej nierówny tom: dużo bunkra, szpitala i studia nagrań, mało akcji, za to zakończenie nie udaje happy endu.

Byliśmy łgarzami
E. Lockhart
★ 7/10🧠 7💖 6🌶️ 214+
Thriller psychologiczny na jedno lato. Cadence wraca na prywatną wyspę dziadka i próbuje sobie przypomnieć, co się stało, kiedy miała wypadek, a rodzina uśmiecha się na pokaz i kłóci o spadek. Książka składa się jak puzzle i cały obraz widać dopiero na końcu. Poetycka, poszatkowana narracja nie każdemu podejdzie.

Cień i kość
Leigh Bardugo
★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 214+
Dobre wejście w fantasy z porządnie zbudowanym światem dla czternastolatka po Potterze. Sierota Alina odkrywa w sobie moc, na którą kraj czekał od stuleci, i trafia pod skrzydła Zmrocza, najgroźniejszego człowieka w Ravce. Świat jak z carskiej Rosji i antagonista, któremu długo chce się wierzyć, ciągną mocniej niż trójkąt miłosny. Dalsze tomy są w kolejności książek Bardugo.

Warcross
Marie Lu
★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 314+
Science fiction dla gracza. Osiemnastoletnia hakerka psuje najważniejszy mecz roku i zamiast pozwu dostaje zlecenie: zagrać w mistrzostwach w Tokio i złapać innego hakera. Gry w wirtualnej rzeczywistości i hakowanie napędzają fabułę, a finał każe się zastanowić, po czyjej stronie stać. Romans z młodym miliarderem jest za to wyjęty z marzeń.

Nie poddawaj się
Rainbow Rowell
★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 214+
Szkoła magii na opak: wybraniec, który nie panuje nad własną mocą, wraca na ostatni rok, a jego współlokator i wróg, najpewniej wampir, nie wraca wcale. Zabawna i chwilami bolesna historia o tym, co zostaje z bohatera, kiedy przepowiednia zaczyna się sypać, z romansem dwóch chłopaków wyrosłym z siedmiu lat kłótni. Pierwsza ćwiartka się wlecze.
Romans i obyczaj bez scen dla dorosłych

Fangirl
Rainbow Rowell
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 314+
Dla czternastolatki, która czyta albo pisze fanfiki. Cath na pierwszym roku studiów nie umie znaleźć stołówki, a bliźniaczka postanawia żyć bez niej. Ciepła i zabawna powieść o lęku, pisaniu w cudzym świecie i chłopaku, który zdobywa bohaterkę cierpliwością. Wstawek z fanfika o czarodziejach jest sporo, a finał zostawia kilka spraw otwartych.

Kawa z kardamonem
Joanna Jagiełło
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 214+
Polska obyczajówka o dorastaniu. Piętnastoletnia Linka fotografuje Warszawę i niańczy młodszego brata, bo mama od miesięcy jest nieobecna duchem, aż pewnego dnia wyjeżdża i nikt nie chce powiedzieć dokąd. Rodzina waży tu więcej niż romans, a przyjaźń z chłopakiem powoli zmienia się w miłość. Rodzinną tajemnicę zgadniesz szybciej niż bohaterka.

Do wszystkich chłopców, których kochałam
Jenny Han
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 214+
Fake dating w grzecznej wersji. Listy miłosne, które Lara Jean pisała wyłącznie do pudła na kapelusze, trafiają do adresatów, więc ona, żeby ratować twarz, udaje związek ze szkolnym przystojniakiem. Siostry Covey są tu ciekawsze od samego romansu, a dalej niż pocałunki nic nie idzie. Finał odsyła do drugiego tomu, całość w kolejności czytania Jenny Han.

Tego lata stałam się piękna
Jenny Han
★ 6/10🧠 5💖 6🌶️ 213+
Wakacje w domu na plaży i trójkąt z dwoma braćmi, których Belly zna od dziecka. Nostalgiczna, cicha powieść o pierwszej miłości, pod którą dzieje się coś dużo poważniejszego niż wybór chłopaka. Akcji prawie nie ma, a kogoś, kogo irytują bohaterki żyjące cudzymi spojrzeniami, Belly zmęczy. Ma u mnie próg 13+, więc to bezpieczny prezent.
Dystopie i fantasy na całą serię

Niezgodna
Veronica Roth
★ 6/10🧠 6💖 7🌶️ 214+
Dystopia zbudowana trochę jak quiz osobowości. Szesnastolatka wybiera najbrutalniejszą frakcję w mieście i musi przetrwać inicjację z rankingiem, po której przegrani lądują w slumsach. Symulacje strachu i romans, który rodzi się powoli, robią więcej niż świat, w którym sporo trzeba przyjąć na wiarę. Jest przemoc wśród nastolatków i napaść na bohaterkę.

Więzień Labiryntu
James Dashner
★ 6/10🧠 6💖 6🌶️ 114+
Dla czternastolatka, który chce akcji. Thomas budzi się bez pamięci w Strefie otoczonej Labiryntem, z którego od dwóch lat nikt nie znalazł wyjścia, a nocą wychodzą z niego potwory. Zagadka świata ciągnie do końca, za to bohaterowie są raczej zestawem ról niż ludźmi, a ciągłe „wyjaśni się później” męczy. Śmierć dzieci jest opisana bez owijania.

Miasto kości
Cassandra Clare
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 214+
Urban fantasy z demonami, wampirami i wilkołakami pod zwykłym Nowym Jorkiem. Piętnastoletnia Clary widzi morderstwo, którego nikt poza nią nie dostrzega, a nazajutrz znika jej matka. Dobre wejście w długi cykl z wielką rodzinną tajemnicą, choć wykłady o historii świata wybijają z rytmu. Kolejne tomy rozpisałem w kolejności czytania Nocnych Łowców.

Szklany tron
Sarah J. Maas
★ 6/10🧠 4💖 7🌶️ 214+
Najbezpieczniejsze wejście w cykle Sarah J. Maas, bo bez scen 18+. Zabójczyni wychodzi z kopalni soli, żeby w turnieju wywalczyć tytuł Obrońcy króla, którego nienawidzi. Bale i trójkąt z księciem i kapitanem bawią, ale krwawy turniej autorka streszcza, a mordercę widać z daleka. Dalsze tomy robią się ostrzejsze, sprawdź je w kolejności czytania Maas.

Sekret rodziny Monet
Weronika Marczak
★ 6/10🧠 4💖 6🌶️ 214+
Polska seria, o którą czternastolatki pytają najczęściej. Lissy Monet żongluje korepetycjami, tańcem i ojcem, który wie wszystko, a wujkowie w garniturach dorzucają humoru. Sensownie wypada wątek presji i tabletek na naukę. Gorzej, że chłopak wyjmujący nóż z zazdrości wychodzi na romantycznego, a tytułowy sekret rusza dopiero w finale. Wszystkie tomy: Rodzina Monet po kolei.
Od czego zacząć
Wybieraj po nastroju. Na akcję: „Więzień Labiryntu” albo „Warcross”. Na fantasy po Potterze: „Cień i kość”, a na zabawę konwencją „Nie poddawaj się”. Na romans bez scen dla dorosłych: „Do wszystkich chłopców, których kochałam” albo „Fangirl”. Na coś do myślenia: „Żółwie aż do końca” i „Byliśmy łgarzami”. Kto skończył trylogię Collins, niech sięgnie po prequele, „Balladę ptaków i węży” i „Wschód słońca w dniu dożynek”. Wiek i pikanterię każdej książki sprawdzisz w tabeli ocen z filtrem wieku.
Pytania i odpowiedzi
Jaką książkę kupić 14-latce na prezent?
Jeśli lubi romanse, „Do wszystkich chłopców, których kochałam” albo „Fangirl”: ciepłe, zabawne i bez scen dla dorosłych. Jeśli fantasy, „Cień i kość”. Jeśli nie znasz jej gustu, „Byliśmy łgarzami”, krótka powieść z zagadką, którą chce się rozwiązać do końca.
Jaką książkę kupić 14-latkowi, który woli gry niż czytanie?
„Warcross”, bo cała fabuła kręci się wokół gry w wirtualnej rzeczywistości i hakowania. Na samą akcję „Więzień Labiryntu”. Więcej propozycji jest w zestawieniu książki dla chłopaków.
Czy „Czwarte skrzydło” jest dla 14-latki?
Nie. Daję mu próg 18+, bo ma opisane wprost sceny seksu. To samo dotyczy „Icebreakera” i serii Twisted. Jeśli czternastolatka chce fantasy z romansem i walką, daj jej „Szklany tron” albo „Cień i kość”.
Od ilu lat są „Igrzyska śmierci”?
Dwa pierwsze tomy mają u mnie próg 13+, a „Kosogłos” i oba prequele 14+. Pikanterii jest tam tyle co nic. Trudne są śmierć dzieci, wojna i trauma bohaterów, choć bez krwawych opisów.
Czy 14-latka może czytać „Rodzinę Monet”?
Tak, ale od młodszej serii: „Serce rodziny Monet” ma 13+, a „Sekret” i „Córka rodziny Monet” 14+. Pierwsza seria, od „Skarbu”, ma 15+, a drugie części „Perełki” i „Diamentu” nawet 16+.