O czym jest „Kosogłos”?

W skrócie

„Kosogłos” to trzeci, ostatni tom trylogii Igrzyska śmierci Suzanne Collins. Katniss Everdeen ma siedemnaście lat, uraz głowy po arenie Ćwierćwiecza Poskromienia i dom, którego już nie ma: Dwunasty Dystrykt spłonął w bombardowaniu, a ocaleni, wśród nich jej mama i Prim, żyją pod ziemią w Trzynastym Dystrykcie, który dla reszty Panem od dziesięcioleci miał nie istnieć. Peeta został w rękach Kapitolu i występuje w telewizji Snowa z apelami o rozejm, a rebelianci nazywają go zdrajcą.

Prezydent Coin i Plutarch Heavensbee chcą, żeby Katniss została Kosogłosem, twarzą powstania, która w filmach propagandowych poprowadzi dystrykty do walki. Katniss się zgadza, ale na własnych warunkach, wśród których jest ochrona dla Peety i prawo do osobistego zabicia Snowa. Szybko się przekonuje, że w tej wojnie nikt nie gra czysto, a ona sama jest pionkiem po obu stronach frontu.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Popioły Dwunastki

   Miesiąc po zbombardowaniu Dwunastego Dystryktu Katniss, wciąż dochodząca do siebie po uderzeniu w głowę na arenie i na lekach, wraca poduszkowcem na zgliszcza. Zginęło ponad dziewięćdziesiąt procent mieszkańców, a ocalali, których Gale wyprowadził z płonącego miasta przez Łąkę nad jezioro, mieszkają teraz w Trzynastym Dystrykcie, podziemnym mieście, które przez lata udawało martwe w zamian za spokój ze strony Kapitolu. Z ruin domu Katniss zabiera ślubne zdjęcie rodziców, rodzinną księgę o roślinach, kurtkę ojca i kota Prim, Jaskra, a w nietkniętej Wiosce Zwycięzców znajduje świeżą białą różę od prezydenta Snowa. W Trzynastce każdy dostaje rano na przedramieniu wydruk z planem dnia, a porcje jedzenia są wyliczone co do grama. Wszyscy oglądają tam wywiad Caesara Flickermana z Peetą, który zdrowo wygląda, broni Katniss i wzywa do rozejmu, a rebelianci nazywają go zdrajcą. Katniss stawia prezydent Coin warunki: kot zostaje, ona i Gale mogą polować, Peeta, Johanna, Enobaria i Annie, ukochana Finnicka, dostaną immunitet, a Snowa zabije ona sama. Coin ogłasza ułaskawienie publicznie, ale zastrzega, że każde odstępstwo Kosogłosa od misji je unieważni.

2. 2

   Twarz powstania

   Na jednym z dolnych poziomów Katniss i Gale znajdują przykutą do ściany ekipę przygotowawczą, Venię, Flaviusa i Octavię, ukaraną za zabranie kromki chleba. Beetee daje Katniss czarny łuk, który reaguje na jej głos, oraz strzały zapalające i wybuchowe, a Cinna, który nie przeżył przesłuchań w Kapitolu, zostawił dla niej projekt munduru Kosogłosa. Pierwsza propagita nagrana w studiu wychodzi sztucznie i trzeźwiejący na przymusowym odwyku Haymitch wyśmiewa ją bez litości. Wspólnie dochodzą do wniosku, że Katniss porusza ludzi tylko wtedy, gdy nikt jej nie mówi, co ma robić, więc trzeba ją wysłać do walczących. W Ósmym Dystrykcie odwiedza polowy szpital, w którym ranni skandują jej imię. Chwilę później kapitolińskie bombowce zrównują szpital z ziemią i nikt nie przeżywa. Katniss i Gale zestrzeliwują z dachu kilka samolotów, a ona krzyczy do kamery Cressidy: „Jeśli spłoniemy, ty spalisz się razem z nami!”. Nagranie ekipy Cressidy (asystent Messalla i bracia Castor i Pollux, z których drugi jest awoksem z wyciętym językiem) staje się pierwszą wielką propagitą, a Beetee włamuje się nimi do sygnału Kapitolu. W ruinach Dwunastki Katniss śpiewa dla kamery „Drzewo wisielców”, a Pollux płacze.

3. 3

   Ostrzeżenie Peety

   W kolejnych wywiadach Peeta jest coraz chudszy i roztrzęsiony. Podczas orędzia Snowa wykrzykuje, że w Trzynastce Katniss będzie „Martwa przed świtem!”, po czym kamera się przewraca, a na białych kafelkach rozpryskuje się jego krew. Dzięki ostrzeżeniu mieszkańcy Trzynastki zdążają zejść do schronu, zanim spadają bomby do niszczenia celów podziemnych. Prim w ostatniej chwili wraca po Jaskra. Przez kilka dni w schronie Katniss rozumie, że Snow będzie krzywdził Peetę za każde jej słowo, i podczas nagrania w ruinach wpada w histerię. Plutarch organizuje akcję odbicia więźniów, a żeby odwrócić uwagę Kapitolu, Finnick wyznaje przed kamerą, że Snow sprzedawał jego i innych zwycięzców bogaczom z Kapitolu, a sam doszedł do władzy dzięki truciźnie. Oddział Boggsa, z Gale’em jako pierwszym ochotnikiem, przywozi Peetę, Johannę i Annie. Kiedy Katniss wbiega do sali, Peeta rzuca się na nią i zaciska palce na jej gardle. Beetee wyjaśnia, że Peetę osaczono: jadem gończych os przerobiono mu wspomnienia tak, że widzi w Katniss zmiecha, który zniszczył jego rodzinę i dystrykt. Próba rozmowy z Delly Cartwright, dziewczyną z Dwunastki, kończy się atakiem szału, a Katniss prosi o wyjazd do Drugiego Dystryktu, ostatniego wiernego Kapitolowi.

4. 4

   Orzech

   Sercem Dwójki jest wykuta w skale twierdza, którą rebelianci nazwali Orzechem. Gale proponuje zasypać jej wejścia lawinami, a ocalałym zostawić tylko tunel kolejowy prowadzący na plac obsadzony przez rebeliantów, i Coin się zgadza. Katniss, której ojciec zginął w kopalni, patrzy, jak góra zamienia się w grobowiec. Wcześniej Gale całuje ją w lesie, ale sam przyznaje, że czuł się, jakby całował pijaną dziewczynę. Na placu Katniss staje przed poparzonym robotnikiem, który mierzy jej w głowę, rzuca łuk i pyta strzelców na dachach: „Odkąd to górnicy skazują innych górników na taką śmierć”. Dwójka przechodzi na stronę rebeliantów, ale Katniss dostaje kulę od kogoś z tłumu. Ratuje ją pancerz od Cinny, traci tylko śledzionę. W szpitalu w Trzynastce Johanna podkrada jej morfalinę, a Plutarch urządza ślub Finnicka i Annie, z tortem ozdobionym przez Peetę. Pierwsza rozmowa z Peetą po osaczeniu kończy się jego kpiną: „Niezły z ciebie numer, co?”.

5. 5

   Drużyna Gwiazd

   Coin nie chce brać Katniss do inwazji na Kapitol, więc ta przechodzi szkolenie wojskowe razem z Johanną, która przeżywa głód morfaliny, a na egzaminie w Kwartale, atrapie kapitolińskiej ulicy pełnej pułapek, dostaje ataku paniki, gdy ulicę zalewa woda - w Kapitolu torturowano ją wodą i prądem. Katniss zdaje i trafia do oddziału 451 pod dowództwem Boggsa, razem z Gale’em i Finnickiem. Okazuje się, że to Drużyna Gwiazd, która ma kręcić propagity z dala od prawdziwego frontu. Ulice Kapitolu są najeżone kokonami, pułapkami jak na arenie, więc Katniss gorzko ogłasza otwarcie 76. Głodowych Igrzysk. Po tym, jak Leeg Dwa ginie w źle oznaczonym kokonie, do oddziału zostaje przysłany Peeta, z osobistego polecenia Coin. Boggs mówi Katniss wprost, że prezydent woli ją martwą, jako męczennicę, niż żywą rywalkę po wojnie. Żołnierz Jackson wymyśla dla Peety grę „Prawda czy fałsz”, w której drużyna pomaga mu odróżniać prawdziwe wspomnienia od podrobionych.

6. 6

   Arena w mieście

   Boggs wchodzi na minę, która urywa mu obie nogi. Umierając, przekazuje Katniss holo z mapą kokonów i szepcze: „Nie ufaj im. Nie wracaj. Zabij Peetę. Zrób to, po co przyjechałaś.”. Peeta w ataku osaczenia rzuca się na Katniss i odrzuca kopnięciem Mitchella w sieć z drutu kolczastego, którą pochłania fala czarnej mazi. Katniss kłamie, że Coin wysłała ją, by zabiła Snowa, i oddział rusza w stronę rezydencji prezydenta. Messalla ginie w kokonie, który topi go jak wosk, a telewizja ogłasza całą drużynę za martwą. Kiedy Snow odkrywa podstęp, wypuszcza w podziemnych tunelach zmiechy - białe jaszczuropodobne stwory, które pachną różami i syczą imię Katniss. Jackson i Leeg Jeden zostają, żeby je zatrzymać, giną Castor i Homes, a Finnick zostaje rozszarpany na oczach Katniss. Ona wysadza holo, trzy razy wypowiadając słowo łykołak. Peetę, bliskiego kolejnego ataku, zatrzymuje pocałunek i jej „Zostań przy mnie”, na które odpowiada: „Zawsze”. Na powierzchni Katniss zastrzeliwuje kobietę, która ją rozpoznaje, a ocalałą piątkę - Katniss, Peetę, Gale’a, Cressidę i Polluksa - ukrywa w piwnicy swojego sklepu z futrami Tigris, dawna stylistka igrzysk, przerobiona operacjami w kobietę-tygrysicę.

7. 7

   Spadochrony

   Przebrani za uchodźców ruszają w stronę rezydencji Snowa, a Gale daje Peecie swoją pastylkę z trucizną. Ulicami płyną tłumy wypędzonych mieszkańców Kapitolu, ktoś strzela do nich z dachów, a kokony gotują ludzi parą i zrzucają ich w przepaść. Gale zostaje pojmany przez Strażników Pokoju i bezgłośnie prosi Katniss, żeby go zastrzeliła. Katniss dociera sama przed rezydencję, gdzie Snow otoczył się kordonem dzieci z Kapitolu. Poduszkowiec z godłem Kapitolu zrzuca na nie srebrne spadochrony, które wybuchają. Do rannych dzieci wbiegają rebelianccy medycy, wśród nich Prim, która nie ma jeszcze czternastu lat. Wtedy wybucha druga seria. Prim ginie, a Katniss zostaje ciężko poparzona.

8. 8

   Róża i strzała

   Katniss budzi się w Kapitolu z przeszczepioną skórą. Kapitol upadł w dniu wybuchu spadochronów, władzę przejęła Coin, a Snow czeka na egzekucję. Katniss przestaje mówić, a psychiatra doktor Aurelius nie pozwala faszerować jej lekami. W szklarni z różami Snow mówi jej, że to nie on zrzucił spadochrony - zamach był mistrzowskim posunięciem Coin. Katniss przypomina sobie projekt Gale’a i Beetee’ego, bombę, w której druga eksplozja zabija ratowników, a Gale nie umie jej powiedzieć, czy to była jego bomba. Coin zwołuje siedmioro żyjących zwycięzców i proponuje ostatnie, symboliczne Głodowe Igrzyska dla dzieci kapitolińskich elit. Peeta, Annie i Beetee są przeciw, Johanna i Enobaria za, Katniss mówi „za... dla Prim”, a Haymitch rozstrzyga: „Jestem z Kosogłosem”. Na egzekucji Katniss mierzy w różę przypiętą Snowowi nad sercem, ale w ostatniej chwili unosi grot i zabija strzałą Coin, stojącą na balkonie. Kiedy próbuje rozgryźć ukrytą w rękawie pastylkę łykołaka, Peeta zasłania jej usta dłonią. Snow umiera tego samego dnia, przywiązany do słupa - nie wiadomo, czy udławił się śmiechem, czy stratował go tłum. W przedterminowych wyborach prezydentem zostaje Paylor, dowódczyni z Ósmego Dystryktu.

9. 9

   Prawda czy fałsz

   Zamknięta w dawnym pokoju w Ośrodku Szkoleniowym Katniss głodzi się i czeka na śmierć. Uniewinnia ją doktor Aurelius, który przedstawia ją jako niepoczytalną dziewczynę z zespołem stresu pourazowego. Ma wrócić do Dwunastki i leczyć się u niego przez telefon. Mama pomaga budować szpital w Czwartym Dystrykcie, Gale dostaje dobrą posadę w Dwójce, a Haymitch mieszka obok i pije. Katniss miesiącami siedzi przy ogniu w jednym ubraniu, a Śliska Sae karmi ją dwa razy dziennie. Przełom przychodzi, gdy do domu wraca wychudzony Jaskier: Katniss krzyczy na kota, że Prim nie wróci, i wtedy pierwszy raz naprawdę płacze. Peeta, który wrócił z Kapitolu, sadzi pod jej oknami prymulki dla Prim. Razem tworzą księgę pamięci o zmarłych - on rysuje, ona pisze, a Haymitch dopisuje trybutów, których przez dwadzieścia trzy lata był mentorem. Peeta wciąż miewa ataki, Katniss krzyczy przez sen, ale na jego pytanie: „Kochasz mnie. Prawda czy fałsz?” odpowiada: „Prawda”. W epilogu, wiele lat później, patrzy, jak na Łące, gdzie pochowano ofiary bombardowania, bawią się jej i Peety dzieci, córka i młodszy syn, i zastanawia się, jak kiedyś opowie im o igrzyskach i o koszmarach, które nigdy nie znikną na dobre.

Motywy i przesłanie

Propaganda po obu stronach

Propagity rebeliantów i orędzia Snowa, w których obraz liczy się bardziej niż prawda.

Cena wojny

Bombardowania, kokony i decyzje, przy których granica między obroną a zbrodnią się zaciera.

Trauma i PTSD

Koszmary, morfalina, milczenie i powolny powrót do życia po wojnie.

Prawda czy fałsz

Peeta, któremu Kapitol przerobił wspomnienia, i mozolne odzyskiwanie siebie.

Władza po rewolucji

Coin, Plutarch i pytanie, czy nowy porządek nie okaże się kopią starego.

Żałoba i pamięć

Księga zmarłych tworzona wspólnie przez tych, którzy przeżyli.

Gale czy Peeta

Gniew i ogień kontra spokój i odbudowa.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Kosogłos” (Suzanne Collins) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.