Książki o licealistach - ranking powieści o szkole średniej

Szkoła z internatem w Alabamie: Miles przyjeżdża tam szukać Wielkiego Być Może, a znajduje Pułkownika, wojnę na kawały z bogatymi dzieciakami i Alaskę Young. Książka dzieli się na „przed” i „po” jednym wydarzeniu, a część „po” robi z opowieści o internacie jedną z najmocniejszych powieści o żałobie, jakie znam. Miles za często patrzy na Alaskę przez pryzmat dekoltu.

Pierwszy rok liceum w listach do nieznajomego: cichy, wycofany Charlie dopiero uczy się, jak być częścią paczki starszych outsiderów, którzy przyjmują go takim, jaki jest. Szkoła jest wszędzie, ale najważniejsze dzieje się w głowie bohatera. Wartkiej fabuły nie ma, a pod spodem są ciężkie tematy, w tym samobójstwo i wykorzystanie seksualne.

Ostatnie tygodnie liceum, bal i rozdanie świadectw za pasem, a Margo jednej nocy zabiera Quentina na wyprawę zemsty i następnego dnia znika. Najlepiej z całej listy oddaje uczucie końca szkoły: paczka zaraz się rozjedzie, a Ty nadal nie wiesz, kim jesteś. Trzecia część się dłuży, a zakończenie nie domyka wszystkiego.

W latach 80. ruda, pulchna Eleonora dosiada się w szkolnym autobusie do Parka, pół-Koreańczyka z walkmanem, i przez tygodnie oboje milczą. Z komiksów i składanek rodzi się czuły slow burn, a szkoła jest tu polem minowym: przezwiska, ubrania w sedesie i wuefistka, która mówi ofierze, że sama się o to prosi. Wyznania bywają przesłodzone, a w domu Eleonory czeka przemoc pokazana bez szczegółów, ale tak, że boli. Inne powieści autorki są w zestawieniu książek Rainbow Rowell.

Brytyjska szkoła dla chłopców: Charlie z rocznika niżej i Nick z drużyny rugby. Najbardziej szkolna książka na liście - wspólna ławka, przerwy, szatnia, plotki na korytarzu i nękanie. Ciepły komiks o pierwszej miłości. Ciąg dalszy: „Heartstopper. Tom 2” i „Tom 3”, ze szkolną wycieczką do Paryża.

Pip robi szkolny projekt o zabójstwie, które pięć lat temu wstrząsnęło jej miasteczkiem. Szkoła jest tu tłem i narzędziem: wywiady z kolegami i lista podejrzanych. Najlepszy wybór na zagadkę zamiast romansu. Uwaga: pigułka gwałtu i przemoc wobec nastolatków.

Liceum pod San Diego: pięcioro uczniów trafia do kozy, jeden z nich umiera po kubku wody, a reszta staje się podejrzanymi. Szkoła jest tu silnikiem fabuły: plotkarska aplikacja i hejt, który wyprzedza śledztwo. Najlepiej wychodzi odklejanie szkolnych etykiet, słabiej rozwiązanie, które da się wyczuć zawczasu.

Aza chodzi do liceum w Indianapolis, tylko że jej głowa nie daje jej spokoju: natrętne myśli kręcą się po spirali. Szkoła jest tłem, a na pierwszym planie są zdrowie psychiczne i przyjaźń, która przechodzi poważną próbę.

Liceum w irlandzkim miasteczku to pierwsza część tej historii: Marianne jest szkolnym dziwadłem z bogatego domu, Connell lubianym chłopakiem, którego matka u niej sprząta, i na korytarzu udają, że się nie znają. Nikt na tej liście nie pokazuje lepiej szkolnej hierarchii, a potem książka idzie za bohaterami na studia do Dublina. Są tu dosłowne sceny seksu, depresja i przemoc w rodzinie.

Hailie po śmierci mamy i babci trafia do willi pięciu starszych braci i do prywatnego liceum z mundurkiem. Szkoła przegrywa tu z braćmi, a Hailie głównie czeka, aż coś się wydarzy. Dla fanów rodzinnej dramy, nie szkolnego realizmu.

Ostatnia klasa liceum i jeden cel: Liz chce iść na bal na zakończenie szkoły z miłością z dzieciństwa, a pomóc ma jej Wes, sąsiad, z którym od lat wojuje. Fabuła jedzie torem znanym z filmów, które bohaterka zna na pamięć. Lekka i zabawna, bez scen erotycznych, z żałobą po mamie w tle.

Tajne listy miłosne Lary Jean trafiają do adresatów, a potem są liściki w szafce, wyjazd na narty i plotka, którą żyje cała szkoła. Udawany związek z Peterem nie ma niespodzianek, a najciekawsze dzieje się w kuchni Coveyów, wśród sióstr Song. Seria prowadzi aż do ostatniej klasy (kolejność czytania Jenny Han).

Nowe pokolenie Monetów: Lissy pyskuje, kombinuje i sama pakuje się w kłopoty. Główny wątek rusza dopiero pod koniec, a chłopak, który nęka ją anonimami, wychodzi na romantycznego, choć nim nie jest. W drugim tomie, „Sekrecie rodziny Monet” (od 14 lat), szkoła waży więcej: Lissy sięga po cudze leki, żeby wyrobić się z nauką.

Bohaterowie mają liceum właśnie za sobą: pięcioro przyjaciół świętuje maturę w domu w środku lasu, a wakacje zamieniają się w duszny thriller psychologiczny. Jedyna książka na liście o tym, co dzieje się z paczką, kiedy szkoła się kończy. Polskie realia, mroczny klimat i wolne tempo.

Polska autorka, amerykańskie liceum i pierwszy tom cyklu „(Anty)”: szesnastoletnia Dahlia przysięgła przyjaciółce, że nie zakocha się w jej starszym bracie, futboliście, a potem spotyka się z nim potajemnie. Licealna część to rozwleczony szablon, ale druga oś czasu zamienia lekki romans w wyciskacz łez. Ciemna strona szkoły to prześladowca, który od roku nęka Dahlię, i zemsta podana bez refleksji.

Drugi tom, ten sam rok szkolny oczami Hazel: szesnastolatka zgaduje, czy Aaron z ostatniej klasy widzi w niej dziewczynę, czy kumpelę. Najlepsze są sceny terapii i ciepła rodzina, najsłabsza - pętla tych samych lęków na prawie pięciuset stronach. Ataki paniki i zasygnalizowana scena seksu.

Kalifornijskie wakacje przed ostatnią klasą: Octavia za pieniądze udaje bogatą dziewczynę, żeby rozkochać w sobie kapitana siatkarzy, który podobno robi to samo dla zakładu. Podwójna gra jest niezła, ale uwaga - worek na głowę, bagażnik i „Ona jest moja” są tu podane jako romantyczne gesty. Jest też scena pieszczot, a tom kończy się bez rozwiązania.

Prywatna szkoła w Irlandii, 2005 rok: piętnastoletnia Shannon ucieka tu przed nękaniem i pierwszego dnia dostaje piłką od kapitana drużyny rugby. Najważniejsze dzieje się jednak w domu, gdzie pijany ojciec bije dzieci, a autorka pisze o tym poważnie. Romans to slow burn bez pocałunku, a ciąg dalszy to „Binding 13. Część 2”.

Liceum Marshall oczami Alicii, której szkoła przykleiła łatkę puszczalskiej: wyzwiska na korytarzu i koza jako stały adres. Pod plotkami jest tajemnica o nauczycielu biologii, którego uwielbia cała szkoła. Powieść wierszem mówi o przemocy seksualnej bez drastycznych opisów, a zagadka liścików w szafce trzyma napięcie.

Clay dostaje kasety nagrane przez Hannah, koleżankę z klasy, która odebrała sobie życie. Na każdej stronie kasety jest ktoś z ich szkoły i widać, jak drobiazgi układają się w łańcuch, w którym każdy uważa swój udział za nic. Najmocniejsza jest rozmowa z pedagogiem, najsłabsza rama, która za rzadko spiera się z myślą, że śmierć może coś wytłumaczyć. Jeśli temat jest Ci bliski, czytaj z kimś, z kim możesz potem pogadać.

Josephine, wzorowa uczennica, chce wyrwać się spod oczekiwań rodziny i iść na studia, Chase to bad boy bez planów. Dalej jest jak w tureckim serialu: wielkie uczucie, rozstanie z powodów bardziej naciąganych niż logicznych i język tak kwiecisty, że trudno dokopać się do bohaterów.