O czym jest „Jedno z nas kłamie”?

W skrócie

„Jedno z nas kłamie” Karen M. McManus to młodzieżowy kryminał z liceum Bayview pod San Diego. W nowszym polskim wydaniu (Zysk i S-ka, 2022) książka ukazała się jako „Ktoś z nas kłamie”. W poniedziałkowe popołudnie pięcioro uczniów trafia do kozy u pana Avery’ego, bo nauczyciel znalazł w ich plecakach telefony, których żadne z nich tam nie włożyło. Kwadrans później Simon Kelleher, twórca plotkarskiej aplikacji About That, wypija kubek wody, osuwa się na podłogę i umiera w szpitalu po ciężkiej reakcji alergicznej.

Policja szybko ustala, że w kubku był olej arachidowy. W panelu aplikacji czeka nieopublikowany wpis z plotkami o czworgu pozostałych. Bronwyn to ambitna kandydatka do Yale, Cooper - gwiazda baseballu, Addy - dziewczyna najpopularniejszego chłopaka w szkole, a Nate - diler pod nadzorem kuratora. Każde z nich miało powód, żeby Simon zamilkł, i każde coś ukrywa.

Historię opowiadają na zmianę wszyscy czworo. Śledztwo, internet i telewizja wyciągają na wierzch ich sekrety szybciej, niż oni sami zdążą je wyznać. W tle toczy się pytanie, kto podrzucił telefony i dlaczego akurat oni.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Koza u pana Avery’ego

   Poniedziałek, 24 września. Bronwyn Rojas, Cooper Clay, Addy Prentiss, Nate Macauley i Simon Kelleher siedzą po lekcjach w laboratorium pana Avery’ego, bo każde miało w plecaku cudzy telefon. Simon nie może znaleźć swojej butelki z wodą, więc nalewa sobie kranówki do kubeczka. Potem zaczepia resztę: księżniczka, sportowiec, kujonka i kryminalista, a siebie nazywa „wszechwiedzącym narratorem”. Na parkingu zderzają się dwa samochody i nauczyciel wychodzi sprawdzić, co się stało. Simon wypija wodę i zaczyna się dusić. Nate przetrząsa jego plecak w poszukiwaniu epipena, a Cooper biegnie do gabinetu pielęgniarki, gdzie skrzynka z epinefryną okazuje się pusta. Simon umiera w szpitalu. Nate odwozi oszołomioną Bronwyn do domu motocyklem.

2. 2

   Olej arachidowy i cztery plotki

   Sekcja wykazuje, że Simon wypił olej arachidowy, a jego ślady są w kubeczku. Funkcjonariusz Budapest przesłuchuje czwórkę. Chwilę później na Tumblrze pojawia się anonimowy wpis autora, który przyznaje się do zabicia Simona. Detektyw Wheeler pokazuje Addy panel administracyjny About That z postem, który miał się ukazać wieczorem w dniu śmierci Simona. Według niego BR ukradła testy z chemii, NM znowu handluje narkotykami, CC bierze doping, a AP zdradziła chłopaka z TF. Policja uznaje, że cała czwórka miała motyw. Addy dodatkowo skłamała, że nie była tego dnia w gabinecie pielęgniarki, z którego zniknęły epipeny.

3. 3

   Sekrety na stole

   Bronwyn przyznaje się rodzicom, że w trzeciej klasie ściągnęła testy z chemii z dysku Google pana Camino. Addy wyznaje Jake’owi, że latem, gdy on był na wakacjach, przespała się po pijanemu z TJ-em Forresterem. Jake wyrzuca ją z domu, a w szkole łamie TJ-owi nos. Przyjaciele odwracają się od Addy, ktoś pisze na jej szafce wyzwisko. Nate zawiesza dilerkę i daje Bronwyn telefon na kartę. Odtąd co noc rozmawiają i oglądają razem filmy. Cooper zapewnia, że nie brał sterydów, ale z ulgą zauważa, że plotka nie dotyczy tego, czego bał się najbardziej.

4. 4

   Czwórka z Bayview

   Ktoś publikuje na Tumblrze wszystkie nieopublikowane wpisy Simona. Pod szkołę zjeżdżają wozy transmisyjne, a sprawą zajmuje się ogólnokrajowy program „Mikhail Powers Investigates”. Maeve, siostra Bronwyn, wchodzi do panelu aplikacji z komputera w bibliotece. Odkrywa, że wpis o Cooperze powstał później niż pozostałe, a obok leży zaszyfrowany plik z jego imieniem. Okazuje się też, że Simon jako AnarchiSK udzielał się na 4chanie, na forach zachwycających się strzelaninami w szkołach. Addy obcina długie włosy, przesiada się na rower i zbliża się do Janae, jedynej przyjaciółki Simona. Bronwyn kontaktuje się z Elim Kleinfelterem z Until Proven, grupy prawników pomagających oskarżonym za darmo.

5. 5

   Matka Nate’a i stary blog Simona

   Na Wzgórzu Marshalla Bronwyn i Nate całują się. Pod domem Nate’a czeka jednak kobieta, którą Bronwyn uważała za zmarłą: jego matka. Wróciła z Oregonu i od prawie trzech miesięcy jest trzeźwa. Nate od lat okłamywał wszystkich, że jego matka nie żyje (Bronwyn słyszała, że zginęła w wypadku samochodowym), bo łatwiej mu było z tym kłamstwem niż z prawdą o kokainie i komunie. Bronwyn trafia na posterunek, bo policja znalazła na starym blogu Simona okrutny wpis o Maeve. Pod spodem jest komentarz wysłany z adresu Bronwyn, który życzy Simonowi śmierci. Cooper w tym czasie zrywa z Keely.

6. 6

   Prawda o Cooperze

   Policja dociera do oryginalnej wersji wpisu: Cooper nie bierze sterydów, a zdradza Keely z Krisem, studentem z Niemiec. Detektyw Chang uznaje, że ktoś podmienił plotkę, więc Cooper staje się głównym podejrzanym. Cooper mówi rodzinie, że jest gejem, a ojciec w pierwszej chwili bierze to za żart. Wiadomość szybko obiega szkołę i w stołówce zaczyna się homofobiczna nagonka. Jako pierwszy w obronie Coopera staje Nate, a Bronwyn całuje go na oczach wszystkich. Addy sadza Coopera przy stoliku, który szkoła ochrzciła klubem morderców.

7. 7

   Aresztowanie Nate’a

   Po anonimowym telefonie w szafce Nate’a znajduje się butelka Simona, jego epipen i wszystkie epipeny z gabinetu pielęgniarki. W domu Nate’a policja trafia na komputer z wpisami z Tumblra. Nate ląduje w ośrodku dla nieletnich, a prokurator chce go przenieść do więzienia dla dorosłych. Eli bierze jego sprawę, a Bronwyn, Addy, Cooper i Maeve prowadzą własne śledztwo. Addy zauważa, że w jednym z wpisów jest zmyślona anegdota o detektyw Wheeler i pączkach, którą opowiedziała tylko Jake’owi. Bronwyn odnajduje kierowcę camaro ze stłuczki, Sama Barrona z Eastland. Wypadek był ustawiony, a zapłacił za niego Simon.

8. 8

   Manifest Simona i finał

   Kris podsuwa wniosek, że skoro nikt z sali nie zabił Simona, to Simon odebrał sobie życie sam. Janae oddaje Addy jego manifest. Simon miał depresję i poczucie, że świat odmawia mu należnej uwagi. Od dawna fantazjował o zemście na szkole, aż postanowił zginąć tak, żeby wyglądało to na morderstwo, a winę zrzucić na czwórkę, która jego zdaniem go skrzywdziła. Wspólnikiem był Jake, wściekły na Addy za zdradę. Rano razem podrzucili telefony, a po śmierci Simona Jake prowadził Tumblra i to on kazał zamienić prawdziwy wpis o Cooperze na plotkę o dopingu. Nagraniem zmontowanym tak, by obciążało Janae, zmuszał ją do podrzucenia dowodów, a ona w panice wrobiła Nate’a. Jake przyłapuje Addy na nagrywaniu rozmowy u Janae, goni ją przez las i brutalnie atakuje. Ratuje ją Cooper. Nate wychodzi na wolność, Jake trafia do aresztu z zarzutami, a Janae zeznaje w zamian za ugodę.

9. 9

   Trzy miesiące później

   Cooper i Kris pokazują się razem, a Cooper wybiera studia na Cal State zamiast od razu iść do ligi. Addy zamieszkuje z siostrą Ashton i biega w szkolnej drużynie. Bronwyn w wywiadzie dla Mikhaila Powersa przyznaje się do ściągania i składa papiery do Yale w zwykłym trybie. Nate po wyjściu z aresztu odsuwa ją od siebie i zrywa, a ona zaczyna się spotykać z Evanem Neimanem. W lutym Bronwyn gra wariacje na temat kanonu Pachelbela z orkiestrą symfoniczną w Copley Symphony Hall. Po koncercie przyjeżdża Nate, przeprasza ją i zaprasza do kina.

Motywy i przesłanie

Kłamstwa i sekrety

Każde z czworga coś ukrywa, a śledztwo wyciąga te sekrety na wierzch jeden po drugim.

Plotka i hejt

Aplikacja About That, wpisy na Tumblrze i media, które z uczniów robią podejrzanych na wizji.

Etykiety i stereotypy

Kujonka, sportowiec, księżniczka i kryminalista okazują się kimś więcej niż łatką.

Coming out pod przymusem

Cooper traci wpływ na to, komu i kiedy powie, że jest gejem.

Kontrola w związku

Addy dopiero po rozstaniu widzi, jak bardzo Jake decydował o jej życiu.

Rodzina

Ambicje ojca Coopera, matka Addy, choroba Maeve, rodzice Nate’a.

Depresja i poczucie krzywdy

Simon, który uznał, że wszyscy są mu coś winni.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Jedno z nas kłamie” (Karen M. McManus) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.