O czym jest „Eleonora i Park”?

W skrócie

„Eleonora i Park” Rainbow Rowell to powieść young adult o pierwszej miłości, osadzona w Omaha w stanie Nebraska w roku szkolnym 1986/1987. Szesnastoletnia Eleonora Douglas, ruda, pulchna i ubrana w męskie koszule z krawatami, trafia do liceum w dzielnicy Flats i pierwszego dnia nie ma gdzie usiąść w szkolnym autobusie. Miejsce obok siebie, niechętnie i z przekleństwem, robi jej Park Sheridan, pół-Koreańczyk w czarnych koszulkach punkowych kapel, który chowa się przed światem za słuchawkami walkmana.

Przez długie tygodnie siedzą obok siebie w milczeniu, aż Park zauważa, że dziewczyna czyta jego komiksy przez ramię. Z komiksów robią się kasety ze Smithsami i Joy Division, z kaset rozmowy, a z rozmów miłość, którą trzeba ukrywać. Eleonora wróciła właśnie do domu po roku mieszkania u znajomych mamy, bo ojczym Richie wyrzucił ją za drzwi, i wie, że jeśli on dowie się o Parku, straci wszystko drugi raz.

Rozdziały są pisane na zmianę oczami Eleonory i Parka, czasem po kilka stron, czasem po jednym zdaniu. To powieść pojedyncza, bez kontynuacji.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Autobus numer 666

   Sierpień 1986 roku, Omaha w stanie Nebraska. Park Sheridan, syn weterana wojennego i Koreanki Mindy, która prowadzi w garażu salon fryzjerski, jeździ do liceum North autobusem pełnym ludzi znanych mu od dziecka. Tyłem autobusu rządzą olbrzymi sąsiad Steve i jego dziewczyna Tina. Pewnego ranka wsiada nowa: ruda, pulchna Eleonora w męskiej koszuli w kratę, obwieszona naszyjnikami. Nikt nie chce zrobić jej miejsca, Tina przegania ją z wolnego siedzenia, a Park, sam nie wiedząc czemu, przesuwa się pod okno i warczy: „Kurwa, po prostu usiądź wreszcie”. Eleonora wraca właśnie do domu po roku spędzonym na kanapie u Hickmanów, znajomych mamy, bo ojczym Richie wyrzucił ją za drzwi. Teraz dzieli maleńki pokój z czworgiem rodzeństwa: jedenastoletnim Benem, Maisie, pięcioletnim Myszką i dwuletnim Małym. Łazienka nie ma drzwi, w domu nie ma telefonu, a mama ma siniaki na nadgarstkach.

2. 2

   Komiksy, kasety i baterie

   Na angielskim pan Stessman każe Eleonorze czytać na głos wiersz Emily Dickinson, a w autobusie dziewczyna zaczyna ukradkiem zerkać w komiksy Parka. On to zauważa i coraz wolniej przewraca kartki, a potem bez słowa przynosi jej całe stosy: „Strażników” Alana Moore’a, serię „Saga o potworze z bagien”, X-menów. Wciąż prawie ze sobą nie rozmawiają. Kiedy Park nagrywa jej kasetę ze Smithsami i Joy Division, Eleonora próbuje ją oddać, bo nie ma na czym jej posłuchać, więc Park zakłada jej na uszy słuchawki własnego walkmana. Tego samego dnia dziewczyny z wuefu z Tiną na czele oklejają jej szafkę podpaskami z obraźliwymi napisami. Sprzątać pomagają jej DeNice i Beebi, które od tej pory są jej przyjaciółkami. W nocy Eleonora słucha składanki, póki baterie nie wysiądą, a Park wkrótce prosi babcię, żeby na urodziny kupiła mu baterie paluszki.

3. 3

   Ręka w autobusie i telefon

   Z milczenia robią się rozmowy i kłótnie o X-menów i muzykę. Pewnego wieczoru Park przychodzi w doboku pod dom Eleonory z drugim tomem „Strażników”. Drzwi otwiera mu Richie, a gdy Eleonora wraca po wspólnym czytaniu na schodach pobliskiej podstawówki, ojczym rzuca za nią wulgarny komentarz. W autobusie Park przeprasza, że narobił jej kłopotów, i bierze ją za rękę. Wkrótce do szkoły dzwoni ojciec Eleonory, który od ponad roku się nie odzywał, i prosi, żeby w piątek popilnowała synka jego narzeczonej Donny. Dla Eleonory to jedyna szansa na telefon. Park nuci jej swój numer na melodię piosenki, a w piątkowy wieczór rozmawiają godzinami: on mówi, że jej nie lubi, tylko jej potrzebuje, ona, że dzięki niemu żyje. Gdy wraca ojciec, Park zdąży jeszcze powiedzieć „kocham cię”, ale Eleonora odkłada słuchawkę. Rano ojciec płaci jej siedem dolarów zamiast obiecanych dziesięciu, a ona wynosi z jego szafki trzy nowe szczoteczki do zębów i mydło.

4. 4

   Big Red

   Eleonora okłamuje mamę, że chodzi do koleżanki, Tiny, i zaczyna odwiedzać Parka. Pierwsza wizyta kończy się płaczem, bo zdenerwowany Park prosi ją przy mamie, żeby się uśmiechała, i mówi, że nie przyprowadzał do domu nikogo takiego jak ona. Kolejnego ranka cały tył autobusu skanduje „Da-waj. Big Red!”, a gdy Steve dorzuca sprośny komentarz o Eleonorze, Park kopie go z wyskoku w twarz. Kończy z podbitym okiem i prawdopodobnie złamanym nosem, Steve z obluzowanym zębem i złamanym palcem, a przy wszystkich pada zdanie, że Eleonora jest dziewczyną Parka. Park dostaje dwa dni zawieszenia i szlaban, a jego mama oznajmia, że nie chce w domu „dziwnych białych dziewczyn”. Po wieczorze u dziadków ojciec zdejmuje karę: mama przeprasza i zaprasza Eleonorę na obiad.

5. 5

   Strzały i pierwszy pocałunek

   Pewnej nocy Eleonora słyszy w domu strzały, wymyka się przez okno i od sąsiada Gila dzwoni na policję. Funkcjonariusze każą jej wejść z powrotem oknem i otworzyć im drzwi, nikogo nie znajdują, a mama zatyka córce usta i każe mówić, że to pomyłka. Szeptem wyjaśnia, że strzelał Richie, żeby nastraszyć dzieciaki grające w kosza, a nie ma pozwolenia na broń. Wściekły ojczym rozbija pięścią futrynę. Eleonora wraca myślami do dnia sprzed roku, kiedy na złość mu stukała na starej maszynie tekst „Scarborough Fair”, a on cisnął maszyną w ścianę i wyrzucił ją z domu. Kilka dni później, po kolacji u Sheridanów i filmie „Powrót do przyszłości”, Park odprowadza ją na podjazd dziadków i między sosną a kamperem pierwszy raz ją całuje. Eleonora uprzedza, że nigdy tego nie robiła i że on będzie żałował. Nie żałuje.

6. 6

   Tina, Wigilia i fiołek

   Przy nauce algebry w kuchni Sheridanów Park znajduje na podręczniku Eleonory kolejny obrzydliwy napis. Gdy ona oskarża Tinę, przyznaje, że w szóstej klasie z nią chodził, i pyta, czy Eleonora nie napisała tego sama. Eleonora wychodzi i na całe ferie świąteczne zaszywa się w domu. W Wigilię wujek Geoff z St. Paul zaprasza ją listownie na letni obóz dla zdolnych licealistów, ale Richie ucina temat, rozdaje dzieciom prezenty, a Eleonorze rzuca pięćdziesiąt dolarów na „normalne ciuchy”, które ona oddaje mamie. Po spotkaniu w supermarkecie mama Parka opowiada synowi o głodzie w swojej wielodzietnej rodzinie w Korei i przeprasza za to, jak przyjęła Eleonorę. W nocy Park puka w okno Eleonory, a na schodach za szkołą oboje płaczą i się godzą. W pierwszy dzień świąt Richie rzuca miską duńskiego puddingu ryżowego, bo nie ma placka z dyni. Dzień później Eleonora daje Parkowi stare wydanie „Buszujący w zbożu”, a on jej srebrny wisiorek w kształcie fiołka.

7. 7

   Eyeliner i strój gimnastyczny

   Ferie Eleonora spędza u Sheridanów, a ojciec Parka mówi jej, że zna Richiego od młodości i że u nich jest zawsze mile widziana. Mama Parka robi Eleonorze w garażu fryzurę i makijaż, przy okazji maluje synowi oczy eyelinerem. Eleonora płacze, bo czuje się przebrana za kogoś innego, za to Park następnego ranka sam maluje oczy do szkoły. Ojciec wpada w furię i przestaje się do niego odzywać. Maisie i Ben odkrywają, że siostra ma chłopaka, i w zamian za milczenie dostają dostęp do jej komiksów i kosmetyków. Po wuefie Eleonora znajduje swoje ubrania w muszli klozetowej i w samym stroju gimnastycznym idzie przez szkołę do pedagożki, pani Dunne. Na korytarzu mija Parka, który tylko się na nią gapi. Nazajutrz rodzina Parka jedzie na pokaz łodzi, a oni zostają sami na kanapie. Park mówi „Kocham cię”, Eleonora odpowiada „Wiem”.

8. 8

   Randka i pudełko po grejpfrutach

   Mama Parka po cichu zabiera syna na egzamin na prawo jazdy, a potem wysyła ich samych impalą po pizzę. Eleonora kuli się na podłodze auta, dopóki nie wyjadą z Flats, a potem zwiedza z Parkiem Old Market i park w centrum Omahy. Umawiają się na bal w przyszłym roku i na tylnym siedzeniu impali posuwają się dalej niż kiedykolwiek. W domu trwa awantura, a łóżko Eleonory jest zdemolowane: podarte komiksy, rozbite kosmetyki, wyprute taśmy z kaset. Na pokrywce pudełka po grejpfrutach, w którym trzymała skarby od Parka, ktoś napisał markerem, że wie, jaka ona jest, i że to koniec. Te same małe litery Eleonora zna z podręczników: wulgarne napisy przez cały czas zostawiał jej Richie. Ucieka przez okno. Na ulicy zatrzymuje ją Tina, mówi, że ojczym szuka jej po całej okolicy, i chowa ją w garażu Steve’a. Steve stuka w okno Parka, a w kamperze dziadków Eleonora opowiada mu wszystko i postanawia uciec do wujka do St. Paul. Park obiecuje, że ją zawiezie.

9. 9

   Droga do Minnesoty i pocztówka

   W środku nocy ojciec przyłapuje Parka przy kuchennych drzwiach. Zamiast go zatrzymać, wypytuje o ojczyma, daje mu pieniądze ze słoja na ciastka i stawia jeden warunek: Park ma jechać pick-upem z ręczną skrzynią biegów. O świcie, na żwirowym poboczu, Eleonora chce się z nim kochać, bo to ich „ostatnia szansa”, ale Park przerywa, bo nie chce, żeby tak o tym myśleli. W St. Paul Eleonora prosi, żeby nie wchodził z nią do środka i nie czekał. Ciocia Susan i wujek Geoffrey przyjmują ją i zaczynają rozmawiać o wydostaniu reszty dzieci, a według szkolnych plotek mama i rodzeństwo Eleonory wkrótce wyprowadzają się z Flats. Park pisze listy i wysyła paczki, w których grzechoczą kasety, ale Eleonora chowa je nieotwarte do szuflady: postanowiła, że skoro nie będą razem na zawsze, trzeba to uciąć teraz. Prawie rok później Park spotyka pijanego Richiego przed jego domem i choć ma ochotę go zabić, kopie tylko ziemię obok jego twarzy. Rano po balu, na który poszedł z koleżanką z pracy, dostaje od Eleonory pocztówkę z Minnesoty z dwoma słowami. Jakimi, autorka nie zdradza.

Motywy i przesłanie

Pierwsza miłość

Od wrogiego milczenia w autobusie przez komiksy i kasety po uczucie, które oboje przerasta.

Przemoc domowa

Ojczym, który terroryzuje cały dom, i matka, która nie umie od niego odejść.

Nękanie i wstyd

Przezwiska, podpaski na szafce, ubrania w sedesie i kompleksy Eleonory na punkcie własnego ciała.

Tożsamość

Park jako pół-Koreańczyk w białej dzielnicy i syn, który nie pasuje do wyobrażeń ojca o męskości.

Dwa domy

Czuły dom Sheridanów kilka ulic od domu, w którym dzieci uczą się płakać bezgłośnie.

Muzyka i komiksy

The Smiths, Joy Division, Beatlesi, X-meni i „Strażnicy” jako język, którym bohaterowie mówią o uczuciach.

Ucieczka

Decyzja, że ocalenie Eleonory oznacza rozstanie z Parkiem.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Eleonora i Park” (Rainbow Rowell) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.