Książki obyczajowe dla młodzieży - bohaterowie, z którymi się utożsamisz

Miles jedzie do szkoły z internatem szukać Wielkiego Być Może, a znajduje przyjaciół, wojnę na kawały i Alaskę Young. Najpierw to sympatyczna opowieść o internacie, a po jednym wydarzeniu jedna z najlepszych powieści o żałobie i poczuciu winy, jakie znam z młodzieżówek. Narrator za często patrzy na Alaskę przez pryzmat dekoltu.

Charlie pisze listy do anonimowego adresata - o pierwszym roku liceum, samotności, rodzinie i paczce starszych przyjaciół, którzy przyjmują go takim, jaki jest. Bohater, z którym utożsami się każdy, kto czuł się kiedyś „obok”. Akcja przesuwa się od imprezy do imprezy, a pod spodem są ciężkie tematy, w tym samobójstwo i wykorzystanie seksualne, więc to książka dla starszych nastolatków.

Najlepsza obyczajówka na start, także dla młodszych. Auggie z deformacją twarzy idzie pierwszy raz do szkoły, a ta sama historia wraca oczami siostry, kolegów i przyjaciół - i każdy z nich ma swój kawałek racji. Szkolny łobuz i jego rodzice są jednak bardziej przykładem złych manier niż ludźmi.

Obyczajówka z zagadką: Margo znika, a Quentin z przyjaciółmi składa jej ślady w całość. Tu najłatwiej się utożsamić, bo książka mówi o czymś, co zna każdy nastolatek - że osoba, którą podziwiamy, w rzeczywistości jest kimś zupełnie innym. Zero scen dla dorosłych. Trzecia część się dłuży.

Obyczajówka, która zaczyna się jak kryminał: Aza ma szukać zaginionego miliardera dla nagrody, ale prawdziwa historia dzieje się w jej głowie, gdzie natrętne myśli nie dają jej spokoju. Tak dobrze opisanego od środka zaburzenia lękowego w młodzieżówce jeszcze nie czytałem, a przyjaźń z Daisy jest ciekawsza od romansu. Fan kryminału się zawiedzie, a osobie z lękiem takie opisy mogą zaszkodzić.

Marianne i Connell przez cztery lata nie potrafią ani być razem, ani się od siebie odczepić. Obyczajówka w najczystszej postaci: klasa społeczna, depresja, przemoc w rodzinie i bohaterowie, którzy robią rzeczy głupie i okrutne, a i tak trzyma się za nich kciuki. Akcji brak, a dosłowne sceny seksu robią z niej lekturę od 16 lat - to górna granica tej listy.

Ari jest zły na świat i na siebie, dopóki latem w El Paso nie pozna Dantego, a z ich przyjaźni powoli wyrasta miłość. Utożsami się z nim każdy, kto kiedyś wstydził się tego, kim jest, a rodzice obu chłopców to jedni z najlepiej napisanych dorosłych w młodzieżówkach. Fabuła płynie leniwie, a środek się rozłazi.

Hazel, Augustus, rak i podróż do Amsterdamu. Klasyka wyciskaczy łez: dojrzały portret nastolatków, którzy żartują ze śmierci, bo inaczej by zwariowali. Dla mnie chwilami zbyt piękna, żeby była prawdziwa, ale jeśli szukasz wzruszenia, trudno o lepszy początek.

Najbardziej emocjonalna polska obyczajówka w tym zestawieniu. Hayden po stracie w rodzinie rani wszystkich wokół, a najbardziej Jane. Książka mocno wchodzi w głowę bohatera z traumą i dobrze pokazuje, jak ból potrafi zamienić miłość w toksyczną relację. Zgrzytają insta-love i znany tor fabuły.

Powieść wierszem pisana jak pamiętnik: Alicia ma opinię szkolnej puszczalskiej, a pod spodem tajemnicę o nauczycielu, którego kocha cała szkoła. To książka o slut-shamingu, groomingu i milczeniu dorosłych, opowiedziana głosem ofiary i bez drastycznych opisów. Jasne punkty to przyjaźń z Deją i ciche zakochanie w Genevie, ale fabuła długo stoi w miejscu.

Obyczajówka, o której dyskutuje się od lat: Hannah Baker odebrała sobie życie i zostawiła kasety z trzynastoma powodami, a Clay słucha ich przez jedną noc. Dobrze pokazuje, jak plotka i drobne okrucieństwa układają się w łańcuch, ale książka za rzadko spiera się z myślą, że śmierć może coś wytłumaczyć. To raczej lektura do przeczytania i przegadania z kimś niż do czytania samemu w gorszym okresie.

Piętnastoletnia Shannon ucieka przed nękaniem do prywatnej szkoły w Irlandii, ale koszmar czeka na nią w domu: pijany ojciec bije dzieci, a matka go tłumaczy. Te sceny autorka pisze poważnie i konkretnie, za to romans z kapitanem drużyny rugby ciągnie się bez pocałunku przez prawie pięćset stron. Książka urywa się w pół sceny, a ciąg dalszy to „Binding 13. Część 2”.

Hailie traci mamę i babcię i trafia do willi pięciu braci, o których istnieniu nie miała pojęcia. Lekka obyczajówka: rodzinne tajemnice, żałoba w tle, bogactwo na pierwszym planie. Autorka częściej opowiada emocje, niż je pokazuje, a bohaterka głównie czeka, aż coś się wydarzy.

Lissy to bohaterka, z którą łatwiej się utożsamić niż z Hailie: pyskuje, kombinuje, sama rozwiązuje swoje problemy. Dużo humoru, mało jednej osi fabuły. Chłopak, który nęka ją anonimami, nie jest romantyczny, cokolwiek sugeruje narracja. Drugi tom, „Sekret rodziny Monet” (od 14 lat), ma więcej treści, bo dochodzi poważnie pokazany wątek leków branych pod presją nauki.

Gwiazda popu Stormi i dziewiętnastoletni futbolista Ace uciekają przed paparazzi i przed życiem rozpisanym przez innych. Lekki romans obyczajowy z przekomarzaniem i bohaterem typu golden retriever, a pod spodem poważny wątek zaburzeń odżywiania. Są sceny intymne, więc nie dla młodszych. Męczą wewnętrzna diva i wewnętrzny demon, które komentują każdą scenę.

Kontynuacja młodzieżowego Romea i Julii ze skłóconymi rodzinami w tle. Akcji jest dużo, zwrotów jeszcze więcej, tylko co z tego, skoro wątki pojawiają się i znikają bez wyjaśnienia. Język jak z wypracowania, dialogi jak z Gadu-Gadu i bohaterowie, których nie da się poznać, a co dopiero się z nimi utożsamić.

Wzorowa uczennica i bad boy, wielka miłość i rozstanie, które nie ma sensu. Najsłabsza książka na liście: kwiecisty język przykrywa bohaterów, o których tylko czytamy, że są wyjątkowi, a ich decyzje rzadko mają sens. Jeśli chcesz się z kimś utożsamić, nie ma tu z kim.