Książki dla 15-latka i 15-latki mogą już mówić o rzeczach poważnych: żałobie, pierwszej miłości, zbrodni i dorastaniu, które boli. Wybrałem tytuły, które sam przeczytałem i oceniłem, z moim progiem wieku do 15 lat. Sceny intymne są w nich najwyżej zasygnalizowane, bez opisów wprost. Ułożyłem je od najwyżej ocenionych, a przy każdej piszę, dla kogo jest i o czym trzeba wiedzieć przed zakupem.
Lżejsze propozycje dla młodszych są w książkach dla 14-latka, a starszym nastolatkom polecam książki dla 16-latka. Na prezent przyda się też zestawienie książka na prezent dla nastolatka.
| Jedna, łączna ocena książki: styl, bohaterowie, fabuła i emocje. To nie średnia z oceny konesera i relaksatora. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. | Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. | Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. | Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. | Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. | Linki | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
9/10 | 15+ | 2 | 9 | 8 | Recenzja O czym jest |
|
9/10 | 15+ | 4 | 9 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
9/10 | 15+ | 3 | 8 | 5 | Recenzja O czym jest |
Arystoteles i Dante odkrywają sekrety wszechświata
Benjamin Alire Sáenz
Friends to lovers · Slow burn
Arystoteles i Dante, tom 1 · 380 s.
|
8/10 | 15+ | 2 | 8 | 6 | Recenzja O czym jest |
|
8/10 | 15+ | 3 | 7 | 7 | Recenzja O czym jest |
Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki
Holly Jackson
Szkoła · Twisty
Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki, tom 1 · 448 s.
|
7/10 | 15+ | 1 | 7 | 8 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 15+ | 2 | 7 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 15+ | 2 | 7 | 5 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 15+ | 2 | 6 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 15+ | 1 | 5 | 9 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 15+ | 2 | 5 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 15+ | 1 | 4 | 7 | Recenzja O czym jest |
|
6/10 | 15+ | 4 | 4 | 7 | Recenzja O czym jest |
Skąd te liczby? Jak oceniam - co znaczy każda ocena i dlaczego Twoja może być inna.
Zobacz cały ranking (256 książek) z filtrami wieku, pikanterii i sortowaniem
Najwyżej ocenione

Szóstka wron
Leigh Bardugo
★ 9/10🧠 9💖 8🌶️ 215+
Najlepsze fantasy, jakie mogę dać piętnastolatkowi. Sześcioro wyrzutków z Ketterdamu ma włamać się do twierdzy, z której nikt nie ucieka, a plan jest dokładnie tak dobry jak ludzie, którzy go wykonują. Każde z nich ma przeszłość, a romanse dzieją się w spojrzeniach. Przemoc bywa dosłowna, a tom kończy się porwaniem, więc od razu przygotuj „Królestwo kanciarzy”.

Szukając Alaski
John Green
★ 9/10🧠 9💖 7🌶️ 415+
Internat w Alabamie, szkolne kawały i Alaska Young, która mówi szybciej, niż Miles myśli. Książka dzieli się na przed i po, a to, co stoi pośrodku, robi z niej jedną z najmocniejszych powieści o żałobie w tym gatunku. Narrator za często patrzy na Alaskę przez pryzmat dekoltu, a komuś, kto przeżywa teraz stratę, daj ją ostrożnie.

Charlie
Stephen Chbosky
★ 9/10🧠 8💖 5🌶️ 315+
Powieść w listach. Piętnastoletni Charlie pisze do nieznajomego o pierwszym roku liceum i przyjaźni ze starszymi outsiderami, a coraz trudniej mu udawać, że wszystko gra. Zero romansowej waty, za to głos bohatera i finał, który każe zacząć lekturę od nowa. Akcja przesuwa się od imprezy do imprezy, a w tle są samobójstwo i krzywda z dzieciństwa.

Arystoteles i Dante odkrywają sekrety wszechświata
Benjamin Alire Sáenz
★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 215+
Cicha, czuła powieść o dwóch chłopakach z El Paso. Samotnik Ari poznaje na basenie Dantego, który czyta poezję i mówi o uczuciach na głos, a przyjaźń powoli zmienia się w miłość. Najlepsze sceny należą do rodziców, którzy mają własne rany i tajemnice. Fabuła płynie leniwie, a najśmielsze są tu pocałunki.

Eleonora i Park
Rainbow Rowell
★ 8/10🧠 7💖 7🌶️ 315+
Pierwsza miłość w latach 80. Ruda Eleonora w męskich koszulach i Park z walkmanem zaczynają od wrogiego milczenia w szkolnym autobusie, a kończą na uczuciu, które trzeba ukrywać przed ojczymem. Trzymanie się za ręce waży tu więcej niż niejedna scena łóżkowa. Pod kasetami i komiksami kryją się przemoc domowa i szkolne nękanie, a finał zostawia z domysłami.
Kryminał i dreszcz

Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki
Holly Jackson
★ 7/10🧠 7💖 8🌶️ 115+
Najlepszy start w młodzieżowy kryminał. Siedemnastoletnia Pip robi szkolny projekt o sprawie sprzed pięciu lat i chce udowodnić, że chłopak uznany za mordercę był niewinny. Tropy, wywiady i lista podejrzanych są rozłożone rzetelnie, a zaskoczenia trafiają. Realizmu w tym mało, a w tle jest pigułka gwałtu. Kolejne tomy: Przewodnik po zbrodni po kolei.

Jedno z nas kłamie
Karen M. McManus
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 215+
Pięcioro uczniów siedzi w kozie, jeden umiera po kubku wody, a pozostała czwórka ma powody, żeby go uciszyć. Szkolny kryminał z czterema narratorami, z których każde coś ukrywa, a plotka i hejt są potraktowane poważnie. Rozwiązanie da się wyczuć przed finałem, a ciężkich tematów, od samobójstwa po przymusowy coming out, jest w jednej książce sporo.

Wakacje pod morzem
Marta Bijan
★ 7/10🧠 7💖 5🌶️ 215+
Polski horror na wakacje. Szesnastoletnia Leo sprząta pokoje w kiczowatym hotelu nad morzem, gdzie lewa winda nie ma kabiny, a mimo to czasem przyjeżdża. Zaczyna się jak obyczajówka o rodzeństwie zdanym na siebie, a najstraszniejsze okazują się rodzinne sekrety. Pierwsza setka stron to głównie sprzątanie, a scena śmierci jest bardzo dosłowna.
Fantasy z intrygą i romansem

Okrutny książę
Holly Black
★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 215+
Romantasy dla piętnastolatki, która chce intrygi, a nie brokatu. Jude, śmiertelniczka wychowana przez elfa, który zabił jej rodziców, wypowiada wojnę okrutnemu księciu i wplątuje się w szpiegowską grę o koronę. Romansu jest mało, za to bohaterka kłamie, truje i nie prosi o rozgrzeszenie. Upokarzanie w szkole i krew sprawiają, że to lektura dla odpornych.

Baśń o złamanym sercu
Stephanie Garber
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 215+
Baśniowa romantasy z układem. Żeby zatrzymać ślub ukochanego, Evangelina obiecuje Jacksowi, Księciu Serc, trzy pocałunki z osobami, które sam wskaże. Świat pełen drobnych cudów i świetny antybohater, ale naiwna bohaterka i magia działająca na zawołanie psują zabawę. Ten sam świat co w „Caravalu”, oba cykle opisałem w kolejności książek Garber.
Romanse i polskie serie

Szach-mat
Ali Hazelwood
★ 6/10🧠 4💖 7🌶️ 415+
Romans przy szachownicy od Ali Hazelwood, tym razem bez dosłownych scen. Mallory od czterech lat nie dotyka szachów, aż na turnieju charytatywnym matuje numer jeden na świecie. Bohaterka ogrywa typów przekonanych, że kobiety powinny grać we własnych turniejach, a rodzina waży tyle co romans. Ponury geniusz i kłótnia wyciągnięta z kapelusza to przepis znany z jej romansów dla dorosłych.

Rodzina Monet. Skarb
Weronika Marczak
★ 7/10🧠 5💖 9🌶️ 115+
Najpopularniejsza polska seria dla nastolatek: Hailie trafia pod dach pięciu bogatych, tajemniczych braci. Wsiąkłem przez braci i ich sekrety, ale autorka częściej opowiada emocje, niż je pokazuje, a fabuła nie ma jednej mocnej osi. Dla piętnastolatki, która chce rodzinnej dramy na kilka wieczorów. Wszystkie tomy: Rodzina Monet - kolejność czytania.

Ally Love. Feels No Love
Weronika Marczak
★ 6/10🧠 4💖 7🌶️ 115+
Najnowsza seria Weroniki Marczak. Piętnastoletnia Ally, najmniej zauważana osoba w rodzinie od ekranu, spędza dwa miesiące w willi wujka miliardera, który nie znosi, gdy coś odstaje od ściany. Samotność nastolatki i dorosłego, który jako pierwszy ją dostrzega, wypada świetnie. Zagadka babci drepcze w miejscu, a próba samobójcza zostaje bez rozstrzygnięcia.
Od czego zacząć
Na fantasy: „Szóstka wron”, a po niej „Królestwo kanciarzy”. Na kryminał: „Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki”. Na pierwszą miłość: „Eleonora i Park” albo „Arystoteles i Dante odkrywają sekrety wszechświata”. Na książkę, o której będzie się myśleć tygodniami: „Szukając Alaski” albo „Charlie”, tylko najpierw przeczytaj, o czym są. Wiek i pikanterię każdej pozycji sprawdzisz w tabeli ocen z filtrem wieku.
Pytania i odpowiedzi
Jaką książkę kupić 15-latce na prezent?
Jeśli lubi fantasy, „Szóstkę wron” albo „Okrutnego księcia”. Jeśli romanse, „Eleonorę i Parka” albo „Szach-mat”. Jeśli kryminały, „Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki”. Każda z nich ma u mnie próg do 15 lat.
Jaką książkę kupić 15-latkowi, który mało czyta?
Kryminał z zagadką: „Przewodnik po zbrodni według grzecznej dziewczynki” albo „Jedno z nas kłamie”. Jeśli lubi akcję i drużyny, „Szóstkę wron”. Więcej pomysłów jest w zestawieniu książki dla chłopaków.
Czy „Szukając Alaski” jest odpowiednia dla 15-latka?
Daję jej próg 15+. Są tam alkohol, papierosy, kilka niezręcznych scen intymnych bez dosłownych opisów i śmierć, która dzieli książkę na dwie części. Jeśli ktoś przeżywa teraz stratę albo ma myśli o śmierci, lepiej najpierw porozmawiać z kimś zaufanym albo zadzwonić pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Czy 15-latka może czytać „Dwór cierni i róż” albo „Czwarte skrzydło”?
Z tym bym poczekał. „Dwór cierni i róż” ma u mnie 16+, a kolejne tomy i całe „Czwarte skrzydło” 18+, bo sceny seksu są opisane wprost. Dla piętnastolatki lepsze będą „Okrutny książę” i „Baśń o złamanym sercu”.
Od ilu lat jest „Szóstka wron”?
U mnie od 15 lat. Romansu jest niewiele i bez scen intymnych, ale przemoc bywa dosłowna, a bohaterowie dźwigają ciężką przeszłość. Drugi tom, „Królestwo kanciarzy”, ma ten sam próg.