Książka dla dwunastolatki - jak znaleźć dobry prezent i nie zwariować

Pierwszy wybór, jeśli o obdarowanej wiesz tylko tyle, że ma dwanaście lat. Auggie zaczyna pierwszy rok w nowej szkole, a historię opowiada kilka osób, więc ta sama scena za każdym razem wygląda trochę inaczej. O odrzuceniu i przemocy rówieśniczej mówi poważnie, ale bez epatowania okrucieństwem. Wadą jest przewidywalność: od pierwszych stron wiadomo, dokąd to zmierza, a finał jest podany z dużą dawką wzruszeń na zamówienie.

Seria, która nauczyła całe pokolenie, że gruba książka to nie kara, i jej pierwszy tom: chłopiec z komórki pod schodami dostaje list z Hogwartu, a dalej czekają trójgłowy pies, smok w drewnianej chacie i nocna wyprawa do Zakazanego Lasu. To baśń o sierocie z humorem, który bawi i dwunastolatkę, i rodzica, choć czarne charaktery są narysowane grubą kreską. Pierwsze części są pisane dla młodszych, ostatnie robią się wyraźnie mroczniejsze, więc dwanaście lat to dobry moment na start, z zapasem na kolejne lata. Recenzję drugiego tomu, „Komnaty Tajemnic”, też znajdziesz na blogu. Trzeci, „Więzień Azkabanu”, oceniłem najwyżej z całej trójki - jest mroczniejszy, więc to dobry prezent na kolejne urodziny. Czwarty, „Czara Ognia”, to naturalny następny krok dla dwunastolatki, która ma za sobą pierwsze trzy: od niego seria robi się poważniejsza, dlatego daję mu próg 12+. Recenzje mają już wszystkie siedem tomów: piąty i szósty też dostały u mnie 12+, a finał 13+, więc masz gotowe prezenty na kolejne urodziny - całość po kolei jest w kolejności czytania Harry’ego Pottera.

Krótka klasyka dystopii dla dwunastolatki, która lubi myśleć: Jonasz ma tyle samo lat, kiedy na ceremonii dostaje funkcję Odbiorcy Pamięci i zaczyna odkrywać, co ukrywa świat bez bólu i kolorów. Nie ma tu przekleństw ani romansu, za to jest jedna scena, która wstrząsa także dorosłymi, i zakończenie zostawione do własnej interpretacji. Dobrze dać ją z obietnicą rozmowy albo przeczytać równolegle - to książka, o której chce się potem gadać.

Dla tej, która woli akcję niż wzruszenia. Percy odkrywa, że jest synem Posejdona, i rusza w podróż przez Stany, żeby nie dopuścić do wojny bogów. To mitologia grecka podana z humorem i tempem - książka do czytania dla przyjemności, a nie dla morału, i właśnie dlatego dobrze sprawdza się u dzieci, które „nie lubią czytać”. Schemat wybrańca jest jak z podręcznika, ale dwunastolatce zwykle to nie przeszkadza.

Dla tej, która lubi baśnie: czworo rodzeństwa przechodzi przez szafę do krainy gadających zwierząt, którą Biała Czarownica trzyma w wiecznej zimie. Książka jest krótka, ma jedną naprawdę mocną noc przy Kamiennym Stole i Edmunda, jedynego z rodzeństwa, który przechodzi prawdziwą przemianę, ale język i narrator zagadujący czytelnika trącą myszką. Dwunastolatka przeczyta ją bez trudu, tylko ton może jej się wydać dziecinny, więc lepiej sprawdzi się u tej, która dopiero zaczyna przygodę z fantastyką. Zrecenzowałem wszystkie siedem tomów, każdy od 9 lat, i polecam czytać je chronologicznie, od „Siostrzeńca czarodzieja”.

Dla tej, która woli duchy i śmiech od wzruszeń. Rozpieszczony czternastolatek trafia na warszawski strych, gdzie mieszka pirat chcący nauczyć się grać w Monopoly, a najrozsądniejsza w całej obsadzie jest jego kuzynka Aneta, która z rozdziału na rozdział ma coraz więcej do powiedzenia. Fabuła jest dziurawa, a w finale czternastolatkowie strzelają z karabinów, głównie do robotów, więc to raczej lekka rozrywka niż pewniak.

Komiks o pierwszej miłości dwóch chłopaków ze szkoły - ciepły, mądry, o przyjaźni i stawianiu granic. Najwięcej dzieje się w spojrzeniach, więc dobrze wchodzi nawet u kogoś, kto nie przepada za gęstym tekstem. Są tu wątki przemocy rówieśniczej i coming outu, o których warto wiedzieć przed zakupem. Ciąg dalszy też już jest na blogu: „Heartstopper. Tom 2” i „Tom 3”, ale w trzecim dochodzą samookaleczanie i zaburzenia odżywiania, więc ten przejrzyj najpierw sam.

Najmocniejsza i najpoważniejsza książka z tej czwórki. Katniss jest twarda, nieufna i sprytna, a świat przeraża tym, że wygląda jak znana z telewizji rozrywka. Ale to historia o nastolatkach, którzy giną na arenie - opisana bez epatowania, tylko nadal ciężka. Dla dojrzalszej trzynastolatki, nie dla każdej.

Najlżejsza w tej sekcji: Liz, wychowana na komediach romantycznych, prosi sąsiada, z którym od lat wojuje o miejsce parkingowe, żeby pomógł jej zdobyć chłopaka z dzieciństwa. Każdy zwrot da się przewidzieć, ale jest zabawnie i ciepło, a dalej niż pocałunki nic się nie posuwa. Trzeba tylko wiedzieć, że w tle jest żałoba po mamie, a obok piwo i przekleństwa.

Pałac, suknie, książę i randkowe show w telewizji - lekka lektura bez scen erotycznych. Dystopia jest tu dekoracją z kartonu, a rywalki dzielą się na „tę złą” i „tę miłą”, więc głębi nie oczekuj. Jako pierwszy romans w koronie dla młodszej nastolatki - w porządku. Kolejne tomy po kolei rozpisałem w kolejności czytania „Rywalek”.