O czym jest „Okrutny książę”?

W skrócie

„Okrutny książę” Holly Black to pierwszy tom trylogii fantasy o Jude Duarte, śmiertelniczce wychowanej w Elfhame, krainie elfów ukrytej we mgle za morzem, tuż obok świata ludzi. Gdy Jude i jej bliźniaczka Taryn miały siedem lat, elfowy generał Madok zabił ich rodziców i zabrał je razem ze starszą siostrą Vivi, swoją prawdziwą córką, do świata, w którym ludzie są co najwyżej tolerowani.

Dziesięć lat później Jude marzy o pasowaniu na rycerza, ale na każdym kroku staje jej na drodze książę Cardan, najmłodszy syn Najwyższego Króla Eldreda, który razem z przyjaciółmi zamienia życie sióstr w piekło. Zamiast spuścić głowę, Jude wypowiada mu wojnę.

Kiedy Najwyższy Król zapowiada abdykację, a dworskie stronnictwa szykują się do koronacji, Jude dostaje propozycję, której się nie spodziewała: ma zostać szpiegiem jednego z książąt. W świecie, w którym elfy nie potrafią kłamać, umiejętność kłamania okazuje się jej najgroźniejszą bronią.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Zabójstwo w niedzielne popołudnie

   Siedmioletnia Jude je paluszki rybne przed telewizorem, gdy do drzwi puka obcy mężczyzna w długim płaszczu. To Madok, elfowy generał, którego żona przed laty upozorowała własną śmierć i uciekła do świata ludzi z nienarodzonym dzieckiem. Tym dzieckiem jest Vivienne, starsza siostra Jude i Taryn, z kocimi źrenicami i spiczastymi uszami. Ojciec bliźniaczek atakuje przybysza toporem, ale Madok zabija mieczem najpierw jego, a potem uciekającą matkę. Ponieważ Jude i Taryn są dziećmi jego żony, uznaje, że honor nakazuje mu się nimi zająć, i zabiera wszystkie trzy siostry do Elfhame.

2. 2

   Dwór, sól i rzeka

   Dziesięć lat później Jude i Taryn mieszkają w siedzibie Madoka na wyspie Insmire, uczą się razem z dziećmi elfowej arystokracji i noszą korale z jarzębiny przeciw urokom. Dręczy je książę Cardan, szósty potomek Najwyższego Króla Eldreda, ze swoją paczką: Valerianem, Nicassią i Lokim. Na balu Cardan rozdziera skrzydło chłopcu, który nie złożył mu ukłonu. Jude liczy, że podczas letniego turnieju ktoś z rodziny królewskiej pasuje ją na rycerza, ale Madok nie pozwala jej przywdziać zielonej szarfy: „Nie jesteś zabójcą”. Wściekła Jude soli jedzenie Cardana i jego przyjaciół, a ci w odwecie wrzucają siostry do rzeki z utopcami. Cardan każe Jude się poddać i wycofać z turnieju. Taryn, żeby się ratować, wychodzi na brzeg i całuje Cardana w oba policzki. Jude odmawia.

3. 3

   Turniej i Dwór Cieni

   Na turnieju Jude walczy na złość wszystkim i pomaga złotej drużynie wygrać. Cardan żąda, by na kolanach błagała go o litość przy całym dworze. Jude zamiast tego zapowiada, że będzie go ośmieszać i hańbić, bo on ma wiele do stracenia, a ona nic. Loki, dotąd jeden z dręczycieli, zaczyna okazywać jej sympatię. Wieczorem w gabinecie Madoka czeka na Jude książę Dain, faworyt do tronu. Zachwycony tym, że śmiertelniczka potrafi kłamać mu w żywe oczy, proponuje jej służbę w swoim Dworze Cieni, czyli siatce szpiegów. W zamian nakłada na nią géis: żaden elfowy czar nie zawładnie już jej umysłem ani ciałem, z wyjątkiem czarów samego Daina.

4. 4

   Jabłko, Próżny Dwór i trucizny

   Podczas lekcji astronomii Valerian wpycha Jude do ust elfowy owoc, a Nicassia zabiera jej sól. Odurzona Jude przy wszystkich rozbiera się do bielizny i ma pełznąć na kolanach, aż Cardan każe jej ucałować swoją stopę. Potem kłuje ją szpilką, a sól we własnej krwi przywraca jej trzeźwość. Pierwsza misja prowadzi przebraną za służącą Jude do Próżnego Dworu księcia Balekina, gdzie zaczarowani ludzie usługują gościom odurzonym złotym proszkiem nevermore. Jude kopiuje list, z którego wynika, że Balekin szantażuje królową Orlagh sprawą trucizny z grzyba rumienia, i z ukrycia patrzy, jak Balekin każe chłostać Cardana, który mieszka pod jego dachem. Poznaje też pozostałych szpiegów Daina: Karakana, Ducha i Bombę. Żeby żadna trucizna nie mogła jej zabić, zaczyna codziennie zażywać ich drobne dawki.

5. 5

   Loki, Valerian i Sophie

   Jude całuje się z Lokim i spędza noc w jego domu, gdzie w sukni po jego matce, Liriope, znajduje złoty żołądź z ostatnią wiadomością zmarłej. Liriope, nałożnica króla, została otruta, gdy była w ciąży. W wieży Valerian przecina Jude jarzębinowy naszyjnik i rozkazuje jej skoczyć, ale géis chroni ją przed czarem, a kiedy Valerian zaczyna ją dusić, Jude rani go nożem i ucieka. Podczas drugiej wyprawy do Próżnego Dworu uwalnia zaczarowaną śmiertelną służącą Sophie, lecz dziewczyna w czasie lotu nad morzem odbiera sobie życie. Dain karze Jude za atak na Valeriana: każe jej przebić własną dłoń sztyletem. W noc przed koronacją pijany Valerian wdziera się z nożem do jej komnaty. Jude zabija go i chowa ciało pod łóżkiem.

6. 6

   Krwawa koronacja

   Przed balem Madok daje Jude miecz Brzask, wykuty kiedyś przez jej ojca, Justyna Duarte. Podczas ceremonii, gdy Eldred przekazuje koronę Dainowi, Balekin wyzywa brata, a Madok przebija Daina mieczem i wkłada swój czerwony kaptur. W rzezi giną Eldred, księżniczki Elowyn i Caelia oraz matka Daina, a księżniczka Rhyia odbiera sobie życie. Korona nie przyjmuje jednak Balekina, bo musi go ukoronować ktoś z rodu, a jedynym znanym żyjącym bratem jest Cardan. Jude wyciąga pijanego księcia spod stołu, z nożem przy gardle wyprowadza go z sali i zamyka w kryjówce Dworu Cieni. Tam Cardan zdradza, że to Dain kazał otruć ciężarną Liriope, a Duch przyznaje, że to on podał truciznę.

7. 7

   Lustro i złoty żołądź

   W domu Jude odkrywa, że tajemniczym ukochanym Taryn jest Loki, który oświadczył się jej w noc rzezi, a wcześniej dla zabawy flirtował z Jude. Siostry walczą na ostre miecze, dopóki Vivi nie obezwładnia Taryn czarem. Madok obiecuje Jude nagrodę od Balekina za wydanie Cardana. Na toaletce Oriany Jude zauważa złoty żołądź taki sam jak ten od Liriope i rozumie, że jej przyrodni brat Dąb jest synem Daina i Liriope: Oriana wycięła dziecko z ciała otrutej przyjaciółki. Madok poparł Balekina, bo zamierza kiedyś osadzić Dęba na tronie i rządzić jako regent.

8. 8

   Pocałunek i rok i jeden dzień

   Przesłuchiwany Cardan wyznaje, że najbardziej nienawidzi Jude za to, że ciągle o niej myśli, a ona go całuje. Jude układa plan: ukoronować Dęba i ukryć go u Vivi w świecie ludzi, żeby nie wyrósł na kolejnego Madoka. Cardan zgadza się pomóc w zamian za Próżny Dwór, wina z królewskich piwnic i lekcje kradzieży u Karakana, po czym przysięga Jude posłuszeństwo przez rok i jeden dzień. Jude szuka sojuszników wśród przybyłych władców: królowa Annet z Ćmigrodu jej nie przyjmuje, ale Severin i król Roiben z Dworu Termitów obiecują wsparcie, Roiben w zamian za przyszłą przysługę.

9. 9

   Uczta w Próżnym Dworze

   Jude przyprowadza Cardana na ucztę Balekina. W sieni Madok otwarcie przyznaje, że chce korony, i dobywa miecza. Łamie Jude nos, ale wino, które wypili razem, było zatrute, a Jude od dawna jest na tę truciznę uodporniona. Kiedy Bomba wysadza ładunek, Duch zabiera koronę, która trafia w ręce Taryn, a Taryn oddaje ją Jude. Cardan jest przekonany, że to on ukoronuje Dęba, ale Jude rozkazuje mu nie ruszać się, a przećwiczony przez Vivi Dąb wkłada koronę na głowę Cardana. W epilogu Dąb mieszka z Vivi i Heather w świecie ludzi, Balekin siedzi w wieży, a Jude zostaje seneszalem nowego Najwyższego Króla. Cardan przypomina jej jednak, że przysięga obowiązuje tylko rok i dzień, i z groźbą w głosie zaprasza ją na swój tron.

Motywy i przesłanie

Władza i strach

Śmiertelniczka, która postanawia, że skoro nie może być lepsza od elfów, stanie się od nich groźniejsza.

Kłamstwo jako broń

W świecie istot niezdolnych do kłamstwa ludzka zdolność zmyślania staje się atutem.

Ojciec i zabójca

Madok zabił rodziców Jude, a zarazem jest jedynym ojcem, jakiego zna.

Siostry

Jude, Taryn i Vivi zupełnie inaczej radzą sobie z życiem w Elfhame.

Wrogowie, między którymi iskrzy

Jude i Cardan, nienawiść podszyta fascynacją.

Intryga dworska

Walka książąt o koronę, szpiedzy, trucizny i sojusze.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Okrutny książę” (Holly Black) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.