O czym jest „Wschód słońca w dniu dożynek”?

W skrócie

„Wschód słońca w dniu dożynek” Suzanne Collins to prequel „Igrzysk śmierci” i historia Haymitcha, zanim został zgorzkniałym mentorem Katniss. Haymitch kończy szesnaście lat w dniu dożynek przed 50. Głodowymi Igrzyskami, czyli Drugim Ćwierćwieczem Poskromienia, kiedy z każdego dystryktu losuje się dwie dziewczyny i dwóch chłopców. Pędzi bimber w lesie z Hattie Meeney, pomaga mamie praczce i dziesięcioletniemu bratu Sidowi i jest zakochany w Lenore Dove, dziewczynie z Trupy, która śpiewa zakazane piosenki i pyta go, czy dożynki naprawdę są nieuniknione jak wschód słońca.

Jego nazwiska nie ma wśród wylosowanych, ale po dramatycznych wydarzeniach na placu Kapitol i tak wsadza go do pociągu razem z Louellą McCoy, Maysilee Donner i Wyattem Callowem. W Kapitolu Haymitch trafia pod opiekę zwyciężczyń Mags i Wiress, ściąga na siebie uwagę prezydenta Snowa i wplątuje się w spisek, którego celem nie jest wygranie igrzysk, tylko zepsucie całej areny.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Urodziny w dniu dożynek

   Haymitch Abernathy kończy szesnaście lat w dniu dożynek przed 50. Głodowymi Igrzyskami, Drugim Ćwierćwieczem Poskromienia, w którym z każdego dystryktu losuje się dwa razy więcej trybutów. Budzi go dziesięcioletni brat Sid, mama, owdowiała praczka ze Złożyska, każe mu napełnić zbiornik na wodę, a on biegnie do lasu, do destylarni Hattie Meeney, dla której dźwiga ziarno i drewno. Hattie daje mu wolne i butelkę bimbru na urodziny, więc Haymitch odkłada zbiornik na później i ucieka na Łąkę do Lenore Dove, dziewczyny z Trupy, dawnych wędrownych muzyków. Lenore pasie gęsi, gra na akordeonie, dwa razy była aresztowana za bunt i pyta go, czy potrafi wyobrazić sobie świat bez dożynek. Daje mu krzesiwo z ptakiem i wężem, wykute przez jej wuja Tama Ambera, z wygrawerowanym „Kocham cię całym ogniem”. Na placu opiekunka Drusilla Sickle losuje Louellę McCoy, trzynastoletnią sąsiadkę Haymitcha, Maysilee Donner z rodziny właścicieli sklepu ze słodyczami, górnika Wyatta Callowa i Woodbine’a Chance’a. Woodbine rzuca się do ucieczki i ginie od strzału snajpera z dachu Pałacu Sprawiedliwości.

2. 2

   Zastępstwo i parada

   Na placu wybucha chaos, Strażnicy Pokoju strzelają w tłum, a Haymitch, zasłaniając Lenore Dove, dostaje kolbą w skroń. Drusilla krzyczy, że potrzebuje „drugiego chłopaka”, wybiera Haymitcha i każe zastrzelić Lenore. Ratuje ją Plutarch Heavensbee, kapitoliński producent, któremu przyda się łzawe pożegnanie przed kamerą. Losowanie zostaje powtórzone na żywo, rodzinom każe się odgrywać rozpacz, a Haymitch dostaje dwie minuty z mamą i Sidem i oddaje im żelki dla Lenore Dove. W pociągu zawiera sojusz z Louellą, a Maysilee i Wyatt, syn bukmachera przyjmującego zakłady na trybutów, trzymają się razem. Plutarch pokazuje im zmontowany materiał z dożynek, z którego zniknęła śmierć Woodbine’a, a Haymitch odwraca się plecami do urodzinowego tortu, pamiętając słowa ojca: „Nie pozwól, żeby malowali afisze twoją krwią”. Maysilee wyśmiewa Drusillę i zostaje wychłostana pejczem. W Kapitolu stylista Magno Stift ubiera Dwunastkę w stare kombinezony górnicze, a ich rozklekotany rydwan rozbija się w czasie parady o rydwan Szóstki. Louella ginie na miejscu. Haymitch nie oddaje ciała Strażnikom: podjeżdża z nim rydwanem Jedynki pod balkon prezydenta Snowa i bije mu brawo. Mentorkami Dwunastki zostają zwyciężczynie Mags z Czwórki i Wiress z Trójki.

3. 3

   Nowicjusze i prezent od Snowa

   Mags pyta trybutów, czego chcą: Wyatt chce zginąć szybko, żeby nikt nie zarobił na jego męczarniach, Maysilee chce odejść z podniesionym czołem, a Haymitch nie chce, żeby jego bliscy patrzyli na powolną śmierć. Wiress powtarza, że arena to tylko maszyna i da się ją przechytrzyć. Na szkoleniu Haymitch poznaje Ringinę z Siódemki i dwunastoletniego Amperta z Trójki, syna zwycięzcy Beetee’ego, którego za planowanie sabotażu ukarano wylosowaniem dziecka. Beetee uczy go robić baterię z ziemniaka, a Ampert montuje sojusz słabszych dystryktów przeciwko zawodowcom z Jedynki, Dwójki i Czwórki, do których dołącza potem Piątka. Wellie z Szóstki zatwierdza nazwę zaproponowaną przez Haymitcha, od górniczego „Neddie Nowicjusz”, i tak powstają nowicjusze, w sumie osiem dystryktów. Maysilee przerabia im talizmany. Plutarch zabiera Haymitcha do swojej rezydencji, gdzie zjawia się chory, wymiotujący krwią Snow, mówi o zatrutych ostrygach i ogląda krzesiwo od Lenore Dove. Grozi, że od zachowania Haymitcha zależy, czy zginie szybko, czy najbardziej męczeńską śmiercią w historii na oczach dziewczyny, mamy i brata. Na koniec daje mu „spóźniony prezent na urodziny”: dziewczynę, która wygląda jak Louella, ale jest odurzoną sobowtórką z implantem w uchu, najpewniej porwaną z Jedenastki. Maysilee nazywa ją Lou Lou.

4. 4

   Spisek przeciwko arenie

   W nocy Wiress odcina prąd, a Beetee zdradza Haymitchowi plan. Pod areną jest ukryty poziom Sub-A, a w jego północnej części wielki zbiornik z wodą. Trzeba zejść przejściem dla zmiechów i wysadzić zbiornik, żeby woda zalała podziemie. Materiał wybuchowy ukryto w słonecznikach-talizmanach Dziewiątego Dystryktu, lont i zapalnik w talizmanie Amperta, a ogień da krzesiwo Lenore Dove. Na prywatnym pokazie Haymitch, grając egoistycznego łobuza, oskarża organizatorów, że zabili Louellę i podstawili sobowtóra, i dostaje jeden punkt. Dwunastkę ratuje siostra Proserpiny z ekipy przygotowawczej, Effie Trinket, przynosząc wojenne stroje stryjecznej babki Messaliny i stryjecznego dziadka Siliusa. Na wywiadach u Caesara Flickermana Haymitch odgrywa bezczelnego bimbrownika, a Lou Lou krzyczy do publiczności „Zamordujecie nas!” i mdleje. W rezydencji Heavensbee’ów Plutarch daje Haymitchowi słuchawkę: dzwoni Lenore Dove, aresztowana za śpiewanie zakazanych pieśni po jego jedynce. Żegnają się, a Plutarch zdradza, że słońce na arenie wschodzi na prawdziwym wschodzie, a przejścia dla zmiechów kryją się pod kwiatowymi pagórkami.

5. 5

   Trująca łąka

   Arena wygląda jak wiosenny raj, ale wszystko poza zapasami z Rogu Obfitości jest zatrute. Haymitch ucieka na północ do lasu, pije ze strumienia i ratuje go tylko garść tabletek z węglem z plecaka. Pierwszego dnia ginie dwadzieścioro trybutów, wśród nich Wyatt, zabity przez Panache’a z Jedynki. Lou Lou odnajduje Haymitcha w lesie, a on postanawia się nią zająć. Na pagórku z pysznogłówką, rośliną z jej rodzinnych stron, dziewczyna zanurza twarz w kwiatach i umiera w konwulsjach. Haymitch nie oddaje ciała poduszkowcowi, więc organizatorzy wysyłają na niego motyle-zmiechy rażące prądem. Spala je ogniem z krzewu Mojżesza i odkrywa, że pagórek z budleją rozsuwa się, odsłaniając przejście do podziemia. Następnego dnia dociera do niego Ampert z dwoma słonecznikami zdjętymi z zabitych trybutów Dziewiątki.

6. 6

   Zbiornik

   W nocy Haymitch schodzi do betonowego korytarza, przykleja ładunek do ściany zbiornika i podpala lont. Ucieka przed tęczowymi nietoperzami, które rozdzierają mu skórę, a wybuch i strumień wody prawie zrywają go z drabiny. Ampert ginie rozszarpany przez złote zmiechy podobne do wiewiórek, zaprogramowane tylko na niego. Haymitch rąbie arenę siekierą, ziemia się trzęsie, sztuczne niebo migocze i przez chwilę wydaje się, że plan się udał. Potem góra okazuje się wulkanem, a arena działa dalej. Haymitch czeka na śmierć, ale ostatecznie postanawia dotrzeć do generatora, który słychać za północnym krańcem areny. Przebija się przez żywopłot-labirynt, z którego wyprowadza go szary królik, zabija w zasadzce dwoje zawodowców z Czwórki, Barbę i Anglera, a gdy Panache już bierze zamach, zabójcę trafia w gardło zatruta strzałka Maysilee.

7. 7

   Siostra

   Haymitch i Maysilee dzielą wszystko „pół na pół” i postanawiają być dla siebie rodzeństwem. Mags przysyła im prezenty, a oni przeżywają atak biedronek-zmiechów wysysających krew. Na polanie urson, krzyżówka niedźwiedzia z jeżozwierzem, zabija kolcami Bucka, Chicory i Hulla, a Maysilee przekonuje Haymitcha, że jedno z nich musi zostać „najgorszym zwycięzcą w dziejach”. Kiedy natykają się na organizatorów naprawiających arenę, Maritte z Czwórki i Maysilee zabijają dwoje z nich, a trzecia ginie przy upadku, podczas gdy Haymitch stoi jak sparaliżowany. Wypalają tunel w żywopłocie, ale za nim jest przepaść, a generator stoi na dole, poza zasięgiem. Haymitch odkrywa, że nad przepaścią jest pole siłowe, które odbija rzucone przedmioty. Wtedy stado różowych ptaków o dziobach jak ostrza zabija Maysilee. Haymitch odnajduje na drzewie wygłodzoną Wellie z Szóstki, karmi ją i w naszyjniku Maysilee znajduje drugi zapalnik. Kiedy odchodzi na chwilę od kryjówki, Silka z Jedynki ścina Wellie głowę. W walce na siekiery Silka rozpruwa mu brzuch, ale ginie od własnej siekiery odbitej przez pole siłowe. Umierający Haymitch zostaje sam, składa bombę ze słonecznika, podpala lont krzesiwem i rzuca ją w przepaść. „Umieram szczęśliwy” - myśli, gdy ziemia drży.

8. 8

   Miłego powrotu do domu

   Haymitch budzi się w laboratorium Kapitolu, a potem tygodniami siedzi zamknięty w pustym mieszkaniu trybutów. Telewizor sam puszcza mu nagranie z 10. Igrzysk, na którym zwycięża dziewczyna z Trupy, a w cieniu stoi młody człowiek przypominający Snowa. Na ceremonii, w której transmisja przemilcza wszystkie bomby i sabotaż, Snow wkłada mu koronę i mówi: „Miłego powrotu do domu”. Na przyjęciu Haymitch siedzi w złotej klatce, a Plutarch szepcze mu, że Lenore Dove w ogóle nie wypuszczono z bazy. Pociąg wiezie go do Dwunastki z trumnami Louelli, Maysilee i Wyatta. O świcie Haymitch widzi swój dom w płomieniach: mama i Sid giną w pożarze, a zbiornik, którego nie napełnił w dniu dożynek, był pusty. Na pogrzebie okazuje się, że ojciec Wyatta, Jethro Callow, powiesił się ze wstydu. Haymitch zakrada się na Łąkę do Lenore Dove, która jest w areszcie domowym. Na jej kamieniu leży torebka czerwonych żelków ze sklepu Donnerów, a ona myśli, że to od niego. Żelki są zatrute. Umierając, Lenore Dove patrzy na wschodzące słońce i każe Haymitchowi obiecać, że nie pozwoli mu wstać w dniu dożynek.

9. 9

   Nevermore

   Haymitch rozumie, że Snow dotrzymał słowa: każdy, kogo pokocha, zginie. Odpycha więc wszystkich, nawet Burdocka i Asterid March, w końcu rzucając w nich kamieniami, i pije, najpierw syrop nasenny, potem bimber od starego Bascoma Pie. Burdock, choć mu nie wybaczył, prowadzi go na ukryty w lesie cmentarz Trupy, gdzie Haymitch leży dwie noce na grobie Lenore i zakopuje pod nagrobkiem krzesiwo. Pomarańczowe hasło na murze uświadamia mu, że to Lenore malowała buntownicze napisy. Na Tournée Zwycięzców jego opiekunką zostaje Effie, bo Magno wyrzucono, a Drusilla złamała biodro. Plutarch próbuje go zwerbować do przyszłej rebelii, ale Haymitch odmawia i wraca do pustego domu, by co roku w swoje urodziny prowadzić na śmierć kolejnych trybutów. W epilogu, po wojnie, odwiedza go duch postarzałej razem z nim Lenore Dove. Katniss, córka Burdocka, przynosi mu gęsie jaja, Peeta buduje inkubator, a Haymitch opowiada ich historię do księgi pamięci. To Katniss w końcu powstrzymała kolejny wschód słońca.

Motywy i przesłanie

Propaganda i montaż

Plutarch, kamery i transmisje, z których znika wszystko, co niewygodne dla Kapitolu.

Sabotaż zamiast zwycięstwa

Spisek trybutów i mentorów, którzy chcą zepsuć arenę od środka.

Rodzina z wyboru

Louella, Maysilee, Ampert i sojusz nowicjuszy, w którym obce dzieciaki stają się bliskie.

Miłość i obietnica

Lenore Dove i „Kocham cię całym ogniem”, które trzyma Haymitcha przy życiu.

Władza i strach

Prezydent Snow, który najskuteczniej rządzi groźbą wobec bliskich.

Żałoba i zapominanie

Początek drogi, na której końcu stoi mentor z butelką znany z trylogii.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Wschód słońca w dniu dożynek” (Suzanne Collins) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.