Tropy w książce
- Dystopia
- Od zera do bohatera
Motywy
- zabójczy dotyk
- przekreślone myśli bohaterki
- ucieczka z siedziby armii
- Adam i obsesyjny Warner
- ludzie z nadprzyrodzonymi darami
- sceny przemocy
W skrócie
„Dotknij mnie” Tahereh Mafi to pierwszy tom dystopijnej serii young adult. Siedemnastoletnia Juliette Ferrars od 264 dni siedzi w celi zakładu dla obłąkanych i przez cały ten czas nikt jej nie dotknął. Nie bez powodu: jej skóra wysysa z ludzi życie, a za śmierć, której nie chciała spowodować, oddali ją władzom własni rodzice. Pewnego dnia strażnicy wpychają do jej celi współwięźnia, chłopaka z tatuażami na przedramionach, którego oczy wydają się Juliette dziwnie znajome.
Za murami zakładu świat leży w ruinie. Zwierzęta wymierają, pory roku przestały istnieć, brakuje jedzenia, a władzę przejęło Przywrócenie, które podzieliło ziemię na 3333 sektory, pali książki i chce zastąpić wszystkie języki jednym. W Sektorze 45 rządzi dziewiętnastoletni Warner, syn jednego z najważniejszych ludzi reżimu. Od miesięcy zbiera wszystko, co da się wiedzieć o Juliette, bo ma wobec niej plan: chce zrobić z niej broń.
Historię opowiada sama Juliette, w czasie teraźniejszym, a część jej myśli jest w tekście przekreślona. To te, do których nie chce się przyznać nawet przed sobą.
Znasz tę książkę? Oceń ją
Oceny czytelników
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.
Etapy fabuły
- 1
Cela i współwięzień
Juliette Ferrars liczy wszystko: 264 dni w zamknięciu, 6336 godzin bez ludzkiego dotyku, cztery ściany i jedno okno, w którym od dziesięciu lat wypatruje białego ptaka ze złotymi prążkami na głowie, takiego, jaki śni się jej co noc. Ma tylko notatnik i pióro z resztką atramentu. Któregoś dnia strażnicy przydzielają jej współlokatora: wysokiego chłopaka z wytatuowanymi przedramionami i dziurą po kolczyku w brwi. Pierwszej nocy zabiera jej łóżko, koc i poduszkę, ale kiedy Juliette pokazuje mu, jak w zupełnej ciemności zdążyć wziąć prysznic w dwie minuty, przeprasza i przedstawia się jako Adam. Juliette rozpoznaje w nim chłopca, z którym przez siedem lat chodziła do jednej szkoły i którego nie widziała od trzech lat, ale on zdaje się jej nie pamiętać. Opowiada jej o świecie za murami: Przywrócenie ma wpływy w każdym kraju, niszczy książki i chce zlikwidować wszystkie języki. Juliette wspomina rodziców, którzy przestali jej dotykać, kiedy nauczyła się raczkować, i dzień, w którym jako czternastolatka została wyprowadzona z domu pod zarzutem morderstwa. Gdy Adam obejmuje ją przez koc, odsuwa się i powtarza, że nie wolno mu jej dotykać. Po dwóch tygodniach do celi wpada pięciu żołnierzy, którzy biją ją kolbami, kopią i wyprowadzają.
- 2
Adam w mundurze
Juliette budzi się po dwóch dniach, sama i posiniaczona. Kiedy strażnik wyprowadza ją na korytarz, do celi wchodzi Adam w mundurze, z karabinem w rękach. W jasno oświetlonej sali czeka Warner, młody dowódca w wyprasowanym garniturze z odznaczeniami i w białych rękawiczkach. Wyjaśnia, że Adam Kent to jeden z jego najlepszych żołnierzy, a wspólna cela była ostatnim sprawdzianem, czy Juliette nie oszalała w odosobnieniu. Warner od dawna studiuje jej akta: kartoteki szpitalne, skargi i sprawy sądowe. Jest wojna, a on chce mieć Juliette po swojej stronie. Kiedy ona pyta, czy ma dla niego torturować ludzi, Warner odpowiada, że byłoby cudownie. Adam dostaje rozkaz, żeby nie spuszczał jej z oka, i wiezie ją transporterem opancerzonym przez zrujnowane miasto, pełne pustych domów, fabryk i starych plakatów z hasłami o ratowaniu społeczeństwa, do siedziby władz, szarego piętnastopiętrowego wieżowca. W środku są marmury i żyrandole, a w pokoju Juliette kamery i szafa pełna sukienek w jej rozmiarze. Na kolacji Juliette mówi Warnerowi, że wolałaby umrzeć, niż słuchać, jak nazywa ją skarbem. Warner wyciąga pistolet i nie patrząc, strzela w pieczeń na środku stołu. Wieczorem zdejmuje rękawiczki i każe jej pokazać, co potrafi, a kiedy odmawia, przyprowadza żołnierza Jenkinsa i z pistoletem przy jego plecach każe mu ją przytrzymać. Juliette próbuje uciec, ale żołnierze ją otaczają. Gdy Jenkins chwyta ją za ramiona, jej skóra wysysa z niego siły, a ona czuje, że żyje, i nienawidzi się za przyjemność, jaką jej to sprawia. Jenkins pada sparaliżowany, a Juliette mdleje.
- 3
Notatnik i egzekucja
Juliette budzi się w sypialni Warnera. Rano Warner przyznaje, że pokaz z Jenkinsem zaplanował, żeby żołnierze zaczęli się jej bać, a pod drzwiami jej pokoju czeka ranny Adam, ukarany za jej nieposłuszeństwo. Każe jej włożyć purpurową sukienkę. W szafie Juliette znajduje swój notatnik z celi, który uratował Adam, a pod ostatnimi zapiskami zdanie dopisane jego ręką: „To nie jest tak, jak myślisz”. Kiedy rzuca Warnerowi żart o jego matce, ten na chwilę traci panowanie nad sobą. Potem prowadzi ją na dach, pod którym w równych szeregach stoją żołnierze Sektora 45. Przedstawia im Juliette jako nowe wsparcie, Jenkins żyje, a łysiejący Delalieu odczytuje zarzuty wobec szeregowego Seamusa Fletchera: bratał się z cywilami na zakazanych terenach i kradł jedzenie z magazynów. Fletcher nie zaprzecza, a Warner strzela mu w czoło. Juliette nazywa go mordercą, on krzyczy, że jej dotyk to dar, a nie choroba. W nocy nie może spać na miękkim materacu i kładzie się na podłodze, a obok układa się Adam. Rano pod szumem prysznica, który ma zagłuszyć podsłuch, Adam mówi jej, że może jej dotykać: odkrył to w celi, kiedy krzyczała przez sen, a on gładził jej twarz i dłonie. Obiecuje, że ją stąd wydostanie. Na jego piersi Juliette widzi tatuaż: białego ptaka ze złotymi prążkami na głowie, dokładnie takiego jak ten z jej snów.
- 4
Warunek Warnera
Przy śniadaniu w błękitnym pokoju Warner mówi Juliette, że rodzice sami zgłosili się, żeby oddać ją władzom, i że on ma dziewiętnaście lat. Przez kolejny tydzień nie pozwala jej rozmawiać z żołnierzami, je z nią wszystkie posiłki, opowiada o spalonych książkach i obiecuje władzę. Kiedy Juliette żąda usunięcia kamer, przypomina jej, że zabiła nie tylko Jenkinsa. Juliette wraca pamięcią do sklepu spożywczego, w którym jako czternastolatka patrzyła, jak matka szarpie trzyletniego synka na smyczy, a chłopiec upada i płacze. Chciała tylko pomóc mu wstać. Warner stawia warunek: Juliette ma go dotknąć, bo chce poczuć jej moc na sobie. Zdradza, że przekonał ojca, że przyda się ona Przywróceniu do torturowania pojmanych buntowników, i że Adam sam zgłosił się do zadania, bo chodził z nią do szkoły i podobno ucieszył się, kiedy ją zamknięto. Wściekła Juliette każe Warnerowi zdjąć koszulę, ale w ostatniej chwili się wycofuje. Warner i tak każe Adamowi zdemontować kamery.
- 5
Prawda o Adamie
Kiedy kamery znikają, Adam przyznaje, że od początku wiedział, kim jest Juliette. Ona opowiada mu o chłopcu ze sklepu, a on odpowiada, że jej wierzy. Juliette pamięta trzecią klasę, w której była nowa, dzieci rzucały w nią kamieniami, a ona jadła sama za ogrodzeniem, i dzień, w którym pijany ojciec pobił ośmioletniego Adama przed szkołą. Adam jako jedyny stawał w jej obronie. Teraz wylicza jej dobre uczynki, o których nikt nie wiedział: oddała miejsce w autobusie Molly Carter, przez tydzień oddawała śniadanie Danie i wzięła na siebie ściąganie Shelly Morrison. Proponuje ucieczkę, kiedy armia ruszy tłumić bunty, najwyżej za trzy tygodnie. Przez kolejne dni Juliette udaje posłuszeństwo, w nocy śpi w ramionach Adama, a on opowiada jej, że Warner ma na jej punkcie obsesję. Pewnego ranka Warner przebiera ją w skąpy strój i prowadzi do podziemi. W pustym pokoju z ogromnym lustrem z podłogi wysuwają się metalowe kolce, a do środka wchodzi małe dziecko z zawiązanymi oczami. Juliette chwyta je na ręce, choć jej dotyk sprawia mu ból, i trzyma je za pieluszkę, aż kolce się chowają. Potem w ataku furii przebija się gołymi rękami przez betonową ścianę i lustro, zza którego Warner obserwował próbę, i rzuca go na gruz.
- 6
Ucieczka przez okno
Adam znajduje Juliette skuloną pod prysznicem. Mówi, że jest w niej zakochany, i pierwszy raz ją całuje. Juliette odpowiada, że kocha go od zawsze, i po trzech latach odważa się spojrzeć w lustro. Ich pocałunki w łóżku przerywa alarm, a do pokoju wchodzi Warner, który rozdziera jej sukienkę i wyciąga z kieszeni notatnik. Adam wraca z pistoletem i przykłada go Warnerowi do głowy. Warner celuje w Juliette, ale Adam go obezwładnia, a Juliette odbiera Warnerowi broń i uderza go kolbą w twarz. Warner błaga ją, żeby została, przekonuje, że mógłby ją kochać, i dopiero teraz rozumie, że Adam może jej dotknąć. Alarm okazuje się ćwiczeniami. Adam wiąże Warnera, wybija okno na piętnastym piętrze i spuszcza linę. Kiedy Juliette przechodzi przez parapet, Warner łapie ją za gołą nogę i nic mu się nie dzieje. Juliette ma nadzieję, że tego nie zauważył, a potem przekonuje samą siebie, że się pomyliła. Uciekają pod ostrzałem przez zakazane tereny dawnego miasta do miejsca, w którym przed laty wybuchła elektrownia atomowa: promieniowanie unieszkodliwia surowicę, po której armia namierza swoich żołnierzy, więc wszyscy uznają Adama za martwego, a Juliette, jak wynika z jej akt, jest na nie odporna. W opuszczonym hangarze czeka transporter opancerzony, który Adam ukrył tu przed Warnerem.
- 7
Dom Jamesa
Adam zawozi Juliette do swojego domu w opuszczonym biurowcu, gdzie mieszka jego dziesięcioletni brat James. Na tej ulicy żyją sieroty i starzy ludzie, Jamesem opiekuje się starsza pani Benny, a jedzenie przychodzi w foliowych paczkach, które specjalne urządzenie zamienia w sycące porcje. Adam mówi, że szukał Juliette od dnia, w którym zniknęła, a do wojska wstąpił, żeby utrzymać brata. W nocy Juliette szepcze mu „Dotknij mnie”, ale przerywa im James, który obudził się z koszmaru. Nazajutrz do drzwi dobija się pobity Kenji, kolega Adama z bazy: Warner torturował go po ich ucieczce, a kiedy uciekał, dostał kulę w nogę. Kenji twierdzi, że pod drzwi przyniósł go jakiś obcy, flirtuje z Juliette, za co obrywa od Adama łokciem, i proponuje zaprowadzić ich do bezpiecznej kryjówki, której szef chce poznać Juliette. Zanim zdążą wyjechać, pod dom podchodzą żołnierze. Uciekają ukrytymi drzwiami, Adam zostawia Jamesa z Kenjim w pustym budynku i razem z Juliette idzie ukraść samochód.
- 8
Rzeźnia
Po pościgu przez opuszczony magazyn żołnierze czekają na nich przy samochodach. Adam pada postrzelony, a Warner zaciąga Juliette do pustej szkolnej klasy. Mówi jej, że Adam nie żyje, że on sam jest odporny na jej dotyk i że ją kocha. Przyciska ją do ściany i całuje wbrew jej woli. Juliette udaje uległość tylko po to, żeby dostać się do pistoletu w jego kurtce, i strzela do niego, celując w serce. Potem idzie śladem krwi do zamkniętego budynku, przebija pięścią stalowe drzwi i w starej rzeźni znajduje Adama powieszonego za nadgarstki na taśmociągu, z raną postrzałową nogi. Odcina go nożem, w porzuconym samochodzie znajduje kluczyki i torbę z prawdziwymi bananami, a choć nigdy nie prowadziła, według wskazówek Adama dojeżdża do Jamesa i Kenjiego. Dalej prowadzi Kenji.
- 9
Punkt Omega
Kryjówka Kenjiego to podziemne miasto. Ludzie w białych strojach zabierają Adama do skrzydła medycznego, a Kenji, który nagle zachowuje się jak ktoś, kto tu dowodzi, usypia spanikowaną Juliette. Budzi się umyta i rozmawia z Winstonem, który bada ją jak psycholog. Okazuje się, że Kenji Kishimoto był w armii wtyczką ruchu oporu i od dawna wiedział, gdzie mieszka Adam, bo wszyscy tu szukali Juliette. Szef ruchu, Castle, oprowadza ją po Punkcie Omega, w którym mieszka prawie dwieście osób, a jedna czwarta z nich ma jakiś dar. Castle porusza przedmioty siłą woli, Brendan strzela iskrami z palców, Kenji potrafi stać się niewidzialny, a Winston rozciąga ciało. Castle twierdzi, że Przywrócenie kłamie: jedzenie i zwierzęta istnieją, tylko są ukrywane. Adama w ciągu doby wyleczyły bliźniaczki Sonia i Sara. Kiedy Juliette bierze go za rękę, zaskoczony Castle przypuszcza, że Adam też może mieć dar. Kenji przynosi wiadomość, że Warner przeżył i chodzi z ręką na temblaku, a Juliette nikomu nie mówi, że Warner może jej dotknąć. Na koniec dostaje purpurowy kombinezon, który chroni innych przed jej przypadkowym dotykiem, a Adam mówi, że wygląda w nim jak superbohaterka. Juliette czuje, że wreszcie wie, kim jest, i jest gotowa.
Motywy i przesłanie
- Dotyk i samotność
- Dziewczyna, której nikt nie dotknął od 264 dni, i świat, w którym objęcie przez koc urasta do cudu.
- Ciało jako broń
- Moc, za którą rodzice oddali Juliette władzom, a Warner chce ją zamienić w narzędzie tortur.
- Wina i nienawiść do siebie
- Śmierć małego chłopca i lata, w których wszyscy powtarzali Juliette, że jest potworem.
- Obsesja i kontrola
- Warner, który wybiera jej sukienki, nagrywa każdy jej krok i nazywa to troską.
- Pierwsza miłość
- Adam, chłopak ze szkoły, który pamiętał każdy dobry uczynek dziewczyny zza ogrodzenia.
- Bracia i nowy dom
- Adam i James, Kenji i ludzie z Punktu Omega, przy których Juliette przestaje czuć się dziwolągiem.
To opracowanie jest streszczeniem książki „Dotknij mnie” (Tahereh Mafi) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.
Czy ta książka jest dla Ciebie?Ocenę i werdykt znajdziesz w recenzji.
Przeczytaj recenzję