O czym jest „Ból za ból”?

W skrócie

„Ból za ból” Jenny Han i Siobhan Vivian to pierwszy tom trylogii young adult o zemście, osadzony na wyspie Jar, z której na ląd można się dostać tylko promem. Opowiadają go na zmianę trzy dziewczyny z liceum. Lillia Cho jest piękna, bogata i należy do szkolnej elity, ale od końca wakacji ukrywa sekret i nie może patrzeć na swoją najlepszą przyjaciółkę Rennie. Kat DeBrassio pracuje na przystani, odkłada na studia i od lat znosi plotki, które rozsiewa o niej Rennie, jej dawna przyjaciółka. Mary wraca na wyspę po czterech latach, żeby stanąć twarzą w twarz z Reeve’em Tabatskym, gwiazdą szkolnej drużyny futbolowej, który w siódmej klasie zmienił jej życie w piekło.

Pierwszego dnia szkoły wszystkie trzy lądują w tej samej łazience, a następnej nocy zawierają na przystani pakt: każda pomoże pozostałym odegrać się na tym, kto je skrzywdził. Na liście są Alex Lind, który zdaniem Lillii wykorzystał jej młodszą siostrę, Rennie i Reeve. Zasada jest jedna: żadna nie wycofa się w połowie.

W tle są przemoc seksualna, szkolne nękanie, próba samobójcza i dziwne zjawiska, które dzieją się wokół Mary. Pierwszy tom kończy się bez rozstrzygnięcia, a historia toczy się dalej w „Ogniu za ogień”.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Koniec lata na wyspie Jar

   Wyspa Jar to cztery miasteczka - Thomastown, Middlebury, White Haven i Canobie Bluffs - około tysiąca stałych mieszkańców i jedno liceum, a z lądem łączy ją tylko prom. Pod koniec sierpnia wraca na nią siedemnastoletnia Mary z rodu Zanesów. Wyjechała stąd w pierwszej klasie gimnazjum, teraz zamieszka u ciotki Bette, malarki, w starym domu na wzgórzu Middlebury. Na ławce promu wciąż widać wycięte scyzorykiem inicjały RT, a Mary zastanawia się, czy ich autor ją rozpozna. Tymczasem siedemnastoletnia Lillia Cho opala się na plaży ze swoją paczką: najlepszą przyjaciółką Rennie Holtz, Aleksem Lindem, Reeve’em, PJ-em, Ashlin i Derekiem. Rennie flirtuje z dwoma studentami z University of Massachusetts, Mike’iem i Ianem, którzy wynajęli na tydzień domek w Canobie Bluffs. Tej samej nocy Kat DeBrassio z Thomastown, która pracuje na przystani i od czerwca po cichu kumpluje się z Aleksem, rezygnuje dla niego z koncertu na lądzie. Na jachcie jego wujka Tima całują się, zanim Alex wypłynie z kolegami na tygodniowy rejs.

2. 2

   Pierwszy dzień ostatniej klasy

   Tydzień później zaczyna się szkoła. Kat ma za sobą osiemnaste urodziny przepite whisky z ojcem i bratem Patem. W nocy poszła z psem Shepem pod dom Aleksa, który wrócił z rejsu, i przez okno domku przy basenie zobaczyła go śpiącego obok jakiejś drobnej dziewczyny. Rano przy fontannie Rennie, jej dawna przyjaciółka, sugeruje przy Aleksie, że Kat mogłaby coś ukraść na jachcie. Kat nazywa ją kleptomanką, Rennie przypomina przy wszystkich, jak Kat błagała ją kiedyś o przyjaźń, i drwi z jej oddechu, a Kat pluje jej w twarz. Scenę obserwuje Mary, która przyszła szukać Reeve’a Tabatsky’ego, rozgrywającego i kapitana szkolnej drużyny futbolowej. Reeve mija ją bez słowa, obejmując Rennie. Na przerwie wylewa Lillii colę na kaszmirowy sweter i rzuca, że „księżniczka Lillia” nie życzy sobie, żeby ją dotykać. Lillia ucieka z płaczem do łazienki. Tam spotyka Kat, z którą od pierwszej klasy liceum prawie nie rozmawiała, a obie znajdują w ostatniej kabinie zapłakaną Mary. Mary wyznaje, że Reeve dręczył ją w siódmej klasie tak, że jej rodzina musiała się przeprowadzić, a teraz nawet jej nie poznał.

3. 3

   Koszulka Nadii i SMS od Karmy

   Po eliminacjach do drużyny cheerleaderek Lillia jedzie posprzątać po imprezie powitalnej, którą Rennie urządziła chłopakom w domu Aleksa. W jego sypialni znajduje zieloną koszulkę swojej czternastoletniej siostry Nadii, poplamioną drinkiem z rumem. Alex mówi, że ktoś Nadię oblał, a Nadia przyznaje się tylko do pół szklanki koktajlu i twierdzi, że spała u koleżanki Janelle. Lillia daje jej szlaban. Wieczorem Kat widzi w lasku za swoim domem terenówkę Aleksa z Nadią w środku i dzwoni do Lillii, która jej nie wierzy. Po północy, na stacji benzynowej przy restauracji Bow Tie, Kat patrzy, jak Alex podwozi Nadię do pijących wino Rennie, Reeve’a, PJ-a i Ashlin. Nazajutrz Lillia podsłuchuje, jak chłopcy pytają Aleksa, czy jej siostra wie o jego nocy z Nadią, a Rennie chwali się, że całowała się z Reeve’em. Wieczorem Lillia dostaje SMS z nieznanego numeru, który zaczyna się od słów „Mówi Karma. Jestem suką.”, i zaproszenie na drugą w nocy do Judy Blue Eyes - tak Kat zawsze chciała nazwać swoją łódź na cześć zmarłej mamy.

4. 4

   Pakt na przystani

   Mary postanawia wyjechać. Na korytarzu woła Reeve’a, a wtedy wszystkie drzwiczki szafek zatrzaskują się z hukiem, choć na dworze świeci słońce i nie ma wiatru. Na przystani nie potrafi jednak kupić biletu na prom i o drugiej w nocy wciąż siedzi na krawężniku. Znajduje ją tam Kat, która jedzie na spotkanie z Lillią, i zabiera ze sobą. Przy łodzi Kat dziewczyny zawierają pakt: Kat chce dopaść Rennie, Lillia Aleksa, a Mary Reeve’a. Ustalają, że każda weźmie udział w każdej z trzech zemst, że nie będą rozmawiać ze sobą publicznie ani pisać do siebie SMS-ów i że ta, która zdradzi, nie będzie miała z pozostałymi szans. Lillia, która nie umie pływać i nie chce wejść na łódź, rzuca pomysł, by po ich akcji żadna dziewczyna na wyspie nie chciała iść z Aleksem do łóżka.

5. 5

   Sekret Lillii

   Lillia udaje przed Rennie, że wszystko jest jak dawniej, ale wraca pamięcią do ostatniej nocy wakacji. Razem z Rennie wymknęła się wtedy z imprezy u Aleksa, zostawiając tam Nadię, i pojechała do domku studentów. Piła słodkie drinki, które ciągle jej dolewano, a Mike, gdy była już pijana i półprzytomna, nie przestał, choć kazała mu przestać. Lillia podejrzewa, że dosypał jej czegoś do drinka. Rennie była w tym samym pokoju z Ianem i nie pomogła. Rano, gdy wracały piechotą do Thomastown, uznała, że Lillia za dużo wypiła, i kazała jej udawać, że tej nocy nie było. Od tamtej pory Lillia nie umie patrzeć na Rennie, a każdy docinek Reeve’a o dotykaniu trafia ją w samo serce.

6. 6

   Czerwona wstążka i Alex Limp

   Nocą dziewczyny zakradają się do terenówki Aleksa. Mary stoi na czatach, Kat znajduje pod fotelem kierowcy zeszyt z wierszami, a Lillia, wbrew planowi, wybija kamieniem tylną szybę. Dzięki liście z kodami szafek, którą Rennie daje jej do odczytania cheerleaderkom, Lillia podmienia krem do opalania Aleksa na Retin-A, środek, po którym skóra staje się bardzo wrażliwa na słońce. Po kilku dniach Alex chodzi poparzony i łuszczy się jak jaszczurka. Kat wywołuje zapalniczką alarm pożarowy i rozkleja w pustej szkole plakaty z wierszem „Czerwona wstążka”. Lillia rozpoznaje w nim siebie: Alex pochwalił kiedyś jej czerwoną wstążkę na świątecznej kolacji u Lindów. Na pierwszym meczu sezonu spiker czyta z listy, którą Mary i Kat podrzuciły mu o świcie, i zapowiada Aleksa jako „ALEX LIMP”, a na plecach jego koszulki, podmienionej przez Lillię, widnieje ten sam napis. Upokorzony Alex rzuca się na śmiejącego się Reeve’a, a resztę meczu ogląda z ławki. Mary zauważa, że Rennie spada ze szczytu piramidy cheerleaderek dokładnie wtedy, gdy Mary jej tego życzy.

7. 7

   Kruszyna

   Kat próbuje wzbudzić zazdrość Aleksa, przyjeżdżając do szkoły na motorze kolegi swojego brata, ale Alex zdążył się już pogodzić z Reeve’em. Lillia płynie z Rennie na ląd po sukienki i dowiaduje się, że Rennie idzie na bal zjazdu absolwentów z Reeve’em i od lat marzy o koronie królowej. Plan na Rennie jest gotowy: trzeba tak podmienić głosy, by wygrała Ashlin. W nocy pod sosną w ogrodzie ciotki Bette Mary opowiada swoją historię. W szkole Montessori na lądzie Reeve przezwał ją Kruszyną, bo była wtedy gruba, a na promie, gdy nikt nie widział, zachowywał się jak przyjaciel: zwierzał się z ojca, który pił, i z marzeń o stypendium. Kiedy przy jego kolegach Mary ogłosiła, że są przyjaciółmi, Reeve odepchnął ją tak, że wpadła z nabrzeża do lodowatej wody, a chłopcy wołali na nią „lew morski”. Na promie udawał, że jej nie zna. Tego samego dnia Mary próbowała odebrać sobie życie. Uratowała ją mama, a potem był szpital daleko od wyspy, oddział zamknięty i rok terapii. Dziewczyny postanawiają odebrać Reeve’owi futbol: na balu Lillia ma mu dolać narkotyk, żeby nauczyciele zobaczyli go odurzonego i żeby wyleciał z drużyny.

8. 8

   Ecstasy, głosy i prawda o Nadii

   Kat kupuje od dilera swojego brata ecstasy w płynie, płacąc pieniędzmi odłożonymi na studia. Wieczorem zagląda przez okno do domu Mary i widzi wnętrze, które wygląda na opuszczone: przewrócony teleskop, sterty nieotwartych listów i worki na śmieci. Ciotka chowa się w kącie pokoju, a w oknie Mary gaśnie światło, więc Kat ucieka. Na treningu dziewczęcego futbolu flagowego Alex mówi Lillii, że tamtej nocy Nadia upiła się rumem z koleżankami, a on pilnował jej do rana, żeby nie zadławiła się wymiocinami, i że traktuje ją jak młodszą siostrę. Lillia przeprasza, a Alex wyznaje, że zawsze była dla niego ważna. Potem Lillia odciąga trenerkę Christy, udając omdlenie, a Kat otwiera pojemnik z kartami do głosowania i wyjmuje około dwudziestu głosów oddanych na Rennie. W noc przed balem Lillia przyznaje dziewczynom, że z Aleksem się pomyliły, ale żadna nie chce przerwać planu.

9. 9

   Bal zjazdu absolwentów

   Mary zakłada perłoworóżową suknię, którą znalazła w szafie i wzięła za prezent od ciotki, oraz naszyjnik ze stokrotką. Dostała go od Reeve’a na dwunaste urodziny, gdy jako jedyny z klasy przyszedł na jej przyjęcie. Na balu Lillia dolewa narkotyk do ponczu i podaje kubek Reeve’owi. Reeve tańczy jak w transie, porywa do tańca starszą nauczycielkę chemii, a potem zostaje królem balu. Królową ogłoszona zostaje jednak nie Ashlin, lecz sama Lillia, bo Kat nie policzyła głosów oddanych na nią. Na scenie odurzony Reeve mówi Lillii, że na nią głosował, i całuje ją wbrew jej woli. Lillia go odpycha, a wtedy Reeve dostrzega w tłumie Mary i szepcze: „Kruszyna”. Mary czuje, jak ściąga do siebie elektryczność z całej sali. Żarówki eksplodują, sypie się szkło, a Reeve dostaje drgawek i spada ze sceny. Karetka zabiera go nieprzytomnego, a w szpitalu lekarze mówią o złamanej nodze i możliwym uszkodzeniu kręgosłupa. Rennie podejrzewa, że Lillia odwzajemniła pocałunek. O północy dziewczyny spotykają się przy łodzi Kat. Każda uważa, że to jej wina, a Mary jest pewna, że to ona wywołała to, co stało się ze światłem. Kat stwierdza, że winne są wszystkie i że mogą tylko liczyć, że ujdzie im to na sucho. Na tym pierwszy tom się urywa.

Motywy i przesłanie

Zemsta

Pakt trzech dziewczyn, które obiecują sobie, że żadna nie wycofa się w połowie.

Przyjaźń

Rozpad dawnej trójki Lillia, Kat i Rennie oraz nowy sojusz zawarty z konieczności.

Przemoc seksualna i milczenie

Noc, o której Rennie każe Lillii zapomnieć.

Szkolne nękanie

Przezwisko Kruszyna i jego skutki, które Mary nosi w sobie latami.

Siostry

Lillia, która chce chronić Nadię, i nieporozumienie, które z tej troski robi broń.

Pieniądze i pozycja

Willa w White Haven, mieszkanie w The Gulls i praca na przystani, żeby odłożyć na studia.

Niewyjaśnione zjawiska

Szafki, żarówki i dom ciotki Bette, w którym coś się nie zgadza.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Ból za ból” (Jenny Han, Siobhan Vivian) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.