O czym jest „Popiół za popiół”?

W skrócie

„Popiół za popiół” Jenny Han i Siobhan Vivian to trzeci, ostatni tom trylogii Ból za ból, młodzieżowy thriller z elementami grozy, osadzony na wyspie Jar, z której na stały ląd pływa się promem. Zaczyna się w styczniu, od pogrzebu Rennie Holtz, szkolnej królowej, która zginęła w sylwestrową noc w wypadku samochodowym. Lillia Cho dźwiga poczucie winy, bo tamtej nocy wymknęła się z imprezy z Reeve’em Tabatskym, przyjacielem Rennie od przedszkola, a Kat DeBrassio, kiedyś najbliższa przyjaciółka zmarłej, nie ma się komu wypłakać. Trzecia wspólniczka ich zemsty, Mary, przepadła bez słowa: jej szafka w szkole jest pusta, a dom ciotki wygląda, jakby przeszedł przez niego huragan.

Mary obserwuje to wszystko z dachu latarni morskiej. Wie już, że nie żyje od lat: odebrała sobie życie, gdy w siódmej klasie dręczył ją Reeve, a cała jej przyjaźń z Lillią i Kat toczyła się na granicy świata żywych. Uwięziona na wyspie uznaje, że trzyma ją tu niedokończona sprawa, i postanawia doprowadzić zemstę do końca. Tymczasem Lillia i Reeve, wbrew rozsądkowi i pamięci Rennie, zakochują się w sobie.

Rozdziały na zmianę opowiadają Lillia, Kat i Mary, a głos Mary pokazuje, jak dziewczyna, która chciała tylko odzyskać spokój, coraz bardziej zamienia się w mściwego ducha.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Pogrzeb Rennie i pusta szafka

   Styczeń na wyspie Jar. W kościele pod wezwaniem Najświętszej Pani Morza trwa pogrzeb Rennie Holtz, która zginęła w sylwestrową noc w wypadku jeepa. Z balkonu dla chóru przygląda się temu Mary i dopiero po chwili rozumie, że to nie jej pogrzeb. Lillia Cho wraca do szkoły z ciężarem na sercu: ostatnie chwile z Rennie to kłótnia, w której przyjaciółka pokazała Reeve’owi zdjęcia, jak Lillia dosypuje mu narkotyki do drinka na jesiennym balu, i spoliczkowała ją za to, co w Sylwestra zaszło między nią a Reeve’em. Kat DeBrassio, która zdążyła pogodzić się z Rennie przed wypadkiem, pali prawie dwie paczki dziennie i czuje, że nikt nie traktuje poważnie jej żałoby. Obie szukają Mary, która od Sylwestra milczy. Jej szafka w szkole jest pusta, a w domu ciotki Bette panuje chaos: powywracane meble, brudne naczynia, setki książek na podłodze i pokój Mary ogołocony ze wszystkiego oprócz mebli. Policjant Eddie Shofull, kumpel Pata, brata Kat, uznaje, że rodzina się wyprowadziła. Na spotkaniu u Paige, matki Rennie, Lillia znajduje w laptopie przyjaciółki zdjęcia z balu i kasuje je, zanim ktokolwiek je zobaczy.

2. 2

   Dziewczyna, której nie było

   Mary wie to, czego przyjaciółki się nie domyślają: nie żyje. Odebrała sobie życie lata temu, w pokoju na piętrze rodzinnego domu, po tym, jak w siódmej klasie dręczył ją Reeve, chłopak ze szkoły Montessori, który przezywał ją Kruszyną. Jej powrót na wyspę, lekcje, zeszyty i ubrania istniały tylko w jej głowie, dlatego nauczyciel hiszpańskiego nigdy jej nie pytał, a jej nazwiska nie było na żadnej liście. Ciotkę Bette, która wiedziała, że w domu straszy, matka Mary wywiozła z wyspy, a w jej pokoju zostały stosy ksiąg o duchach. Mary zaczyna je studiować i odkrywa, że potrafi poruszać przedmiotami: na lekcji hiszpańskiego przełącza kanały i rozbija telewizor. Kat woła ją na korytarzu, ale Mary się chowa. Kat przeszukuje komputer szkolnej psycholożki, pani Chirazo, i nie znajduje Mary w żadnych dokumentach, a w Towarzystwie Ochrony Wyspy Jar, gdzie jest wolontariuszką i liczy na list polecający do Oberlin, trafia na nazwisko Eriki Zane z nieaktualnym numerem.

3. 3

   Sekret Lillii i Reeve’a

   Lillia i Reeve, którzy w Sylwestra całowali się w jego samochodzie, nie potrafią trzymać się od siebie z daleka. Paige przyłapuje ich na przytulaniu w kuchni Rennie i wyprasza Lillię z domu, a Kat radzi przyjaciółce zdusić to uczucie w zarodku. Lillia długo nie wytrzymuje: po wyjazdowym meczu koszykówki jedzie nocą pod dom Reeve’a, a po wieczorze w jacuzzi u Ashlin zgadza się na związek pod warunkiem, że nikt się o nim nie dowie. Spotykają się po kryjomu w stajni przy koniu Lillii, Phantomie, i w biurze ojca Reeve’a, a pani Tabatsky zaprasza Lillię na obiad, żeby podziękować za pomoc w dostaniu się syna na policealny kurs przygotowawczy. Reeve dostaje się do męskiej szkoły Graydon, godzinę drogi od Bostonu, i rezygnuje z odleglejszego Benedictine w Delaware, żeby być blisko Lillii, która wybiera się do Boston College. Kat pomaga Aleksowi Lindowi przygotować demo na studia piosenkopisarskie na Uniwersytecie Południowej Kalifornii i mówi mu prosto z mostu, że wszystkie jego piosenki są o Lillii. Alex pisze nową, „Bez żalu”, z myślą o Rennie.

4. 4

   Walentynki i anioł zemsty

   Czternastego lutego samorząd roznosi róże: żółte dla przyjaciół, różowe dla zadurzonych, czerwone dla zakochanych. Kat dostaje od Aleksa dwanaście żółtych róż i liścik z podziękowaniem za szczerość, Lillia pięćdziesiąt czerwonych z wyznaniem miłości. Na stołówce przynoszą jej jeszcze jedną różę, od Reeve’a, Ash wyrywa liścik i wszystko staje się jasne. Reeve przyznaje, że są parą, Alex odchodzi od stolika, Ash rzuca, że dopiero co pochowali Rennie, i paczka zostawia ich samych. Obraża się też Nadia, młodsza siostra Lillii. Mary trafia na stołówkę akurat wtedy, gdy Lillia, Kat i Reeve śmieją się przy jednym stoliku, i uznaje, że przyjaciółki o niej zapomniały. Wkrótce staje w obronie mniej więcej dziesięcioletniego Benjamina, którego dręczą rówieśnicy: przewraca prowodyra Setha, wyrywa z korzeniami drzewo i rzuca o asfalt Betsy, która pisała do chłopca liściki na zlecenie Setha. Uznaje się za anioła zemsty i postanawia wyrównać rachunki z Reeve’em, a przyjaciółkom nie wybacza złamania paktu zawartego kiedyś na łodzi Kat. W stajni płoszy Phantoma, który kopytem rani Lillię w rękę, a w jachtklubie roztrzaskuje o skały łódź Kat, Judy Blue Eyes, nazwaną na cześć jej zmarłej mamy.

5. 5

   Scyzoryk, sny i gala

   W szufladzie Reeve’a Mary znajduje scyzoryk, który jako dziecko kupiła mu za pięćdziesiąt dolarów wyjęte z portfela mamy, gdy brat zabrał mu nożyk po dziadku. Planuje go zabić, ale zamiast tego wchodzi w jego sny: przedstawia się jako Kruszyna i we śnie ciągnie go na dno oceanu, aż Reeve budzi się bez tchu. Odtąd odwiedza go co noc. Kiedy panie z Towarzystwa Ochrony wchodzą do jej domu, zdzierają tapetę i rozmawiają o remoncie, Mary dowiaduje się, że matka oddała im dom. Straszy je iskrami z gniazdek, podpala notes Danner Longforth, a w biurze Towarzystwa pali list polecający, który Danner napisała dla Kat do Oberlin. Podrzuca też Lillii zaproszenie na doroczną galę, przy stoliku obok Aleksa. Lillia okłamuje Reeve’a, że źle się czuje, i idzie na galę porozmawiać z przyjacielem, ale Alex w tańcu mówi jej, że Reeve ją skrzywdzi i że wtedy jego przy niej nie będzie. Przed domem czeka na nią Reeve z batonikami i dopiero zapewnienie, że Lillia chce być z nim, go uspokaja. Przy lodach w Scoops Kat i Reeve zaśmiewają się ze wspomnień z dzieciństwa. Pieniądze na wspólny wyjazd na Jamajkę przepadły razem z Rennie, więc Alex zaprasza znajomych na wiosenny rejs jachtem wujka Tima, z pominięciem Lillii i Reeve’a. Płynie za to Kat.

6. 6

   Basen i ultimatum

   W przerwie wiosennej Lillia dostaje się do Boston College, z Reeve’em kupuje w Bostonie sukienkę na studniówkę, a nad basenem wyznają sobie miłość. Reeve daje jej naszyjnik z sercem z opalu, a wieczorem w Uni Sushi zachwyca jej ojca, doktora Cho, znajomością koreańskich zwyczajów przy piciu sake. Kat bawi się na jachcie z paczką Aleksa i chórzystami lepiej, niż się spodziewała. Mary pokazuje Lillii we śnie, jak topi Reeve’a, a rano zasadza się na niego na szkolnym basenie. Zsynchronizowana z nim, widzi jego życie jego oczami: pijanego ojca, który bije na oślep, rozpacz po jej śmierci i wspinaczkę na latarnię morską, z której ściągnął go strażnik leśny. Ostatnim obrazem jest Lillia i Mary go puszcza. Lillia znajduje Reeve’a unoszącego się na wodzie i wyciąga go na brzeg, a potem przerażona jedzie z nim do pustego domku letniskowego w Canobie Bluffs, gdzie pierwszy raz się kochają. Wieczorem w zdemolowanym pokoju czeka na nią Mary, przenika przez ścianę i każe Lillii się dotknąć, żeby udowodnić, że nie żyje. Grozi, że zabije Reeve’a, jeśli Lillia z nim nie zerwie i nie powie mu, że wie o Kruszynie. Lillia zrywa przez telefon.

7. 7

   Reeve na dnie

   Reeve całą noc czeka w aucie pod domem Lillii i zasypuje ją SMS-ami, a w szkole, przekonany, że jego tajemnicę zdradził Alex, uderza dawnego przyjaciela w twarz i zostaje zawieszony na trzy dni. Mary staje się widzialna dla Ashlin jako dziewczyna z redakcji kroniki i opowiada jej historię Kruszyny. Plotka obiega szkołę, przyjaciele odwracają się od Reeve’a, a on pije coraz więcej. Mary szepcze mu do ucha, że jest mordercą, wbija scyzoryk w jego komodę, a w snach co noc prowadzi go na szczyt latarni. Na bankiecie dla sportowców pijany Reeve odbiera tytuł najlepszego zawodnika i obraża Lillię przy wszystkich. Lillia wmawia Kat, że Reeve ją zdradzał, i godzi się z Ashlin. Kat namawia komitet, żeby zamiast drogiego klubu w Bostonie zrobić studniówkę w namiotach na podwórzu Aleksa, wymusza na Danner nowy list polecający i dostaje się do Oberlin. W Towarzystwie trafia na dokumenty: ciotka Bette jest w sanatorium Greenbriar, a dom Zane’ów przeszedł na Towarzystwo. Z kontenera pod domem wyciąga stare księgi o duchach.

8. 8

   Zaklęcie wiążące

   W lesie Kat zauważa Mary w samochodzie pijanego Reeve’a. Mary znika na jej oczach, a Reeve wyznaje, że dziewczyna, którą dręczył w siódmej klasie, Elizabeth Zane, nie żyje. Kat jedzie z nim do Greenbriar, gdzie ciotka Bette rzuca się na Reeve’a, a potem na cmentarzu znajduje nagrobek Elizabeth Mary Donovan Zane i wysyła jego zdjęcie Lillii. Lillia przyznaje, że wie o wszystkim od Mary. Kat obrysowuje kredą domy swój, Reeve’a i Lillii, sypie sól na parapety Reeve’a i okadza jego pokój ziołami. W domu Mary dziewczyny obwiązują dratwą klamki i sypią sól na progi, a zaklęcie wiążące wymaga ofiary z czegoś ukochanego. Kat pali list o przyjęciu do Oberlin, Lillia wiesza na klamce naszyjnik od Reeve’a. Dom trzęsie się i pęka, a deska wyrwana z podłogi śmiertelnie rani psa Kat, Shepa. Mary zostaje uwięziona, a Kat przez dwie noce pilnuje Reeve’a u Tabatskych, każe mu wyrzucić alkohol i patrzy, jak znów przesypia noce.

9. 9

   Studniówka i pożar

   Na studniówkę Lillia idzie jako przyjaciółka z Aleksem, a Kat z Reeve’em, w turkusowej sukni od Lillii i butach pani Cho. Reeve przeprasza Lillię za bankiet, mówi, że wciąż ją kocha, i całuje ją, a ona mu na to pozwala. Ofiara traci moc i Mary wychodzi z domu. Reeve słyszy, jak Lillia mówi Aleksowi, że przy nim się dusi, i odchodzi. Kat jedzie do domu Mary, a Lillia bierze terenówkę Reeve’a i znajduje go pijanego na drodze nad klifami, pod okiem Mary. Mówi mu prawdę o duchu, wjeżdża z nim na prom, przejeżdżając przez stojącą na parkingu Mary, a potem sama skacze z promu i wpław wraca na brzeg. W domu Mary duch rzuca Kat o ściany, aż ta traci przytomność. Reeve, który namówił załogę do zawrócenia promu, wyważa drzwi pokoju. Mary, znów pod postacią Kruszyny, podsuwa mu scyzoryk sprzed lat i każe mu odebrać sobie życie, a dziewczyny wypycha na korytarz. Reeve próbuje wykonać rozkaz i ciężko się rani. Mary nie czuje ulgi i rozumie, że nikt nie zmusił jej do samobójstwa. Od świec zajmuje się pokój, a ona osłania Lillię, Kat i Reeve’a przed ogniem, wyprowadza ich przez okno i znika w świetle. Dom staje w płomieniach, Reeve przeżywa. W epilogu Kat zaczyna od drugiego semestru studia na Uniwersytecie Nowojorskim, Reeve nie odzywa się do Lillii, a jego karierę futbolową kończy kontuzja na drugim roku studiów. Po pogrzebie ojca Kat Lillia zostaje z Aleksem i ma nadzieję, że Mary odnalazła spokój.

Motywy i przesłanie

Zemsta

Pakt trzech dziewczyn, który po śmierci Rennie obraca się przeciwko nim samym.

Nękanie i jego skutki

Kruszyna z promu, chłopak, który ją dręczył, i plotka, która po latach odwraca role.

Żałoba

Po Rennie, po mamie Kat, po psie i po przyjaźniach, które rozpadły się w liceum.

Wina

Lillia, Reeve i Mary, każde z innym ciężarem na sumieniu.

Przyjaźń

Lillia i Kat, które po stracie Rennie i Mary mają już tylko siebie.

Duchy i zaklęcia

Księgi ciotki Bette, nawiedzone sny i sól sypana na progi.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Popiół za popiół” (Jenny Han, Siobhan Vivian) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.