Narnia - kolejność czytania, którą polecam, to kolejność chronologiczna, według dziejów świata Narnii: od „Siostrzeńca czarodzieja”, w którym Narnia się rodzi, do „Ostatniej bitwy”, w której się kończy. Przeczytałem i oceniłem wszystkie siedem tomów C.S. Lewisa. Niżej tłumaczę, dlaczego wybieram chronologię zamiast kolejności wydania i jak przeliczyć numery z okładek wydań Media Rodzina, które idą według dat wydania.
- „Siostrzeniec czarodzieja” (1955) - narodziny Narnii i skąd w lesie wzięła się latarnia
- „Lew, czarownica i stara szafa” (1950) - szafa, wieczna zima i Biała Czarownica
- „Koń i jego chłopiec” (1954) - ucieczka z Kalormenu za panowania rodzeństwa Pevensie
- „Książę Kaspian” (1951) - powrót do Narnii po stuleciach
- „Podróż Wędrowca do Świtu” (1952) - rejs na kraniec świata
- „Srebrne krzesło” (1953) - poszukiwanie zaginionego królewicza
- „Ostatnia bitwa” (1956) - ostatnie dni Narnii
Rok w nawiasie to pierwsze wydanie oryginału. Po polsku serię wydawał najpierw w latach 1985-1989 Instytut Wydawniczy Pax, a od 1996 roku wydaje ją Media Rodzina, w przekładzie Andrzeja Polkowskiego.
| Jedna, łączna ocena książki: styl, bohaterowie, fabuła i emocje. To nie średnia z oceny konesera i relaksatora. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. | Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. | Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. | Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. | Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. | Linki | |
|---|---|---|---|---|---|---|
Koń i jego chłopiec
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 6 | 8 | Recenzja O czym jest |
Siostrzeniec czarodzieja
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 6 | 8 | Recenzja O czym jest |
Srebrne krzesło
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 6 | 8 | Recenzja O czym jest |
Podróż Wędrowca do Świtu
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 6 | 7 | Recenzja O czym jest |
Ostatnia bitwa
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 6 | 6 | Recenzja O czym jest |
Lew, czarownica i stara szafa
C.S. Lewis
|
7/10 | 9+ | 1 | 5 | 8 | Recenzja O czym jest |
Książę Kaspian
C.S. Lewis
|
6/10 | 9+ | 1 | 5 | 7 | Recenzja O czym jest |
Skąd te liczby? Jak oceniam - co znaczy każda ocena i dlaczego Twoja może być inna.
Zobacz cały ranking (185 książek) z filtrami wieku, pikanterii i sortowaniem
Dlaczego chronologia, a nie kolejność wydania
Chronologia pozwala przeczytać historię jednego świata od pierwszego dnia do ostatniego. W „Siostrzeńcu czarodzieja” Narnia powstaje z pieśni, a w „Ostatniej bitwie” dobiega końca, i to te same postacie, Digory i Pola, patrzą na jej narodziny i na jej koniec. Po „Siostrzeńcu” latarnia w środku zimowego lasu, szafa i stary Profesor, u którego stoi, przestają być dekoracją, bo czytelnik zna ich przeszłość. „Koń i jego chłopiec” dzieje się za panowania rodzeństwa Pevensie, więc najlepiej pasuje zaraz po „Lwie”.
Część czytelników woli kolejność wydania i rozumiem dlaczego: w „Lwie, czarownicy i starej szafie” odkrywasz Narnię razem z Łucją, przez futra w szafie, a nie od stworzenia świata. Sam Lewis w liście do młodego czytelnika z 1957 roku przyznał, że kolejność chyba nie ma wielkiego znaczenia, a angielski wydawca HarperCollins od 1994 roku numeruje tomy chronologicznie. Każdy tom jest zamkniętą historią, więc żadna kolejność niczego nie psuje, ale chronologia daje całość.
Numery tomów w wydaniu Media Rodzina
Media Rodzina numeruje tomy według dat wydania: „Lew, czarownica i stara szafa” to tom 1, „Książę Kaspian” 2, „Podróż Wędrowca do Świtu” 3, „Srebrne krzesło” 4, „Koń i jego chłopiec” 5, „Siostrzeniec czarodzieja” 6, a „Ostatnia bitwa” 7. Żeby czytać chronologicznie, ułóż je tak: 6, 1, 5, 2, 3, 4, 7. Łatwo zapamiętać: tom 6 idzie na początek, tom 5 wchodzi między 1 i 2, reszta zostaje na swoich miejscach.
Opowieści z Narnii w kolejności chronologicznej
Siostrzeniec czarodzieja
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 19+
Digory i Pola, dwoje dzieci z Londynu czasów Sherlocka Holmesa, dzięki pierścieniom wuja-czarodzieja budzą w umarłym świecie okrutną królową i przyprowadzają ją prosto na narodziny Narnii. Pomysłowiejszy od „Lwa, czarownicy i starej szafy”: Las Między Światami z tysiącem sadzawek, świat stworzony pieśnią i wuj Andrzej, równie straszny, co śmieszny. W części z ogrodem i jabłkiem biblijny szkielet widać jednak gołym okiem, a zakończenie układa się samo, na jednej stronie.
Lew, czarownica i stara szafa
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 5💖 8🌶️ 19+
Czworo rodzeństwa przechodzi przez szafę do Narnii skutej wieczną zimą, a jeden z braci zdążył już dać się przekupić Białej Czarownicy. Edmund to jedyny bohater z prawdziwą drogą, a noc przy Kamiennym Stole należy do najmocniejszych scen w literaturze dziecięcej. Reszta rodzeństwa jest z tektury, Święty Mikołaj rozdaje dokładnie te przedmioty, które za chwilę będą potrzebne, a narrator mówi jak wujek przy kominku.
Koń i jego chłopiec
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 19+
Szasta, którego przybrany ojciec chce sprzedać jak towar, ucieka z Kalormenu na grzbiecie gadającego konia bojowego, a po drodze dołącza do niego arystokratka Arawis, która woli pustynię niż ślub ze starym wezyrem. Bohaterowie dorastają w drodze, a tajna narada w pałacu Tisroka to jeden z najzabawniejszych rozdziałów cyklu. Sekret pochodzenia Szasty da się zgadnąć wcześnie, a obraz Kalormenu dziś mocno zgrzyta.
Książę Kaspian
C.S. Lewis
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 19+
Rodzeństwo wraca do Narnii, w której minęły stulecia, a krajem rządzą ludzie, którzy uciszyli zwierzęta i drzewa. Mądrzejsza i bardziej polityczna od „Lwa”, z Łucją, która widzi Aslana, choć nikt jej nie wierzy, i myszą Ryczypiskiem ze szpadą i honorem większym niż cała armia Telmarów. Słabsza jest konstrukcja: cztery rozdziały opowiada karzeł przy ognisku, potem są długie marsze, a tytułowy książę stoi z boku własnej wojny.
Podróż Wędrowca do Świtu
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 19+
Edmund, Łucja i ich nieznośny kuzyn Eustachy wpadają przez obraz prosto do morza i płyną z królem Kaspianem na wschód, od wyspy do wyspy, aż na kraniec świata. Przemiana Eustachego jest napisana jeszcze lepiej niż upadek Edmunda, a smok, wąż morski i Ciemna Wyspa wystarczyłyby na trzy książki. Zamiast jednej intrygi jest lista przystanków, między którymi napięcie spada do zera, a cichy finał bez bitwy nie każdemu się spodoba.
Srebrne krzesło
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 19+
Julia i Eustachy uciekają przed szkolnym gangiem na Górę Aslana i mają odnaleźć królewicza Riliana, zaginionego od dziesięciu lat, kierując się czterema Znakami, które bardzo łatwo zapomnieć. Mroczniejsza i bardziej klaustrofobiczna wyprawa, z olbrzymami i podziemnym morzem, którą rozjaśnia Błotosmętek, ponury pesymista i najodważniejszy członek drużyny. Środek to długi marsz w zimnie, a Narnii z faunami jest tu niewiele.
Ostatnia bitwa
C.S. Lewis
★ 7/10🧠 6💖 6🌶️ 19+
Stary szympans przebiera osła w lwią skórę i ogłasza powrót Aslana, a młody król Tirian zostaje niemal sam przeciw kłamstwu, w które uwierzył cały kraj. Przenikliwa opowieść o propagandzie i utracie wiary, z łotrem, którego każdy fałsz brzmi odrobinę jak prawda. To zarazem najmroczniejszy tom i ten, w którym najwyraźniej widać uprzedzenia epoki, a ostatnie rozdziały zamieniają przygodę w teologię. Bez reszty cyklu finał traci połowę siły.
Alegoria, Kalormen i Zuzanna
Narnię pisał chrześcijański autor i to widać w każdym tomie, najwyraźniej w „Siostrzeńcu czarodzieja” (stworzenie świata, ogród z owocem, kuszenie) i w „Ostatniej bitwie”, która kończy się apokalipsą. Dziecko przeczyta to jako baśń, dorosły rozpozna biblijny szkielet. Gorzej starzeje się Kalormen: Lewis opisuje jego mieszkańców przez kolor skóry, jako ciemnoskórych ludzi w turbanach, którzy czczą okrutnego Tasza i trzymają niewolników, zestawionych z jasnowłosą Północą. Przeciwwagą są Arawis i Emet, ale podział zostaje, więc lepiej o nim z dzieckiem porozmawiać, niż udawać, że go nie ma. Jest też problem Zuzanny: w „Ostatniej bitwie” jej los zbywa się kilkoma zdaniami o pończochach i szminkach, a krytycy od lat zarzucają tej scenie, że karze dziewczynę za dorastanie. Do tego dochodzą przytyki z epoki o tym, co wypada dziewczynkom.
Po Narnii - co dalej
Dla czytelnika, który dopiero zaczyna wielką fantastykę, naturalnym krokiem jest Harry Potter w kolejności czytania albo Percy Jackson w kolejności czytania. Więcej przygód znajdziesz w zestawieniu książek przygodowych dla młodzieży, a wszystkie oceny z bloga w tabeli z filtrem wieku.
Pytania i odpowiedzi
W jakiej kolejności czytać Opowieści z Narnii?
Polecam chronologicznie: „Siostrzeniec czarodzieja”, „Lew, czarownica i stara szafa”, „Koń i jego chłopiec”, „Książę Kaspian”, „Podróż Wędrowca do Świtu”, „Srebrne krzesło” i „Ostatnia bitwa”.
Ile tomów mają Opowieści z Narnii?
Siedem, wydanych po angielsku w latach 1950-1956. Każdy tom to osobna, zamknięta przygoda, ale postacie i miejsca przechodzą z książki do książki, a „Ostatnia bitwa” zamyka całą historię.
Czy można zacząć od Lwa, czarownicy i starej szafy?
Można, to zamknięta historia i tak zaczynało kilka pokoleń czytelników. Potem sięgnij po „Siostrzeńca czarodzieja”, a dalej idź według chronologii, od „Konia i jego chłopca”.
Dlaczego na okładce Siostrzeniec czarodzieja ma numer 6?
Bo Media Rodzina numeruje tomy według dat wydania, a „Siostrzeniec” ukazał się jako przedostatni, w 1955 roku. W dziejach Narnii jest pierwszy. Chronologicznie czytaj numery w kolejności 6, 1, 5, 2, 3, 4, 7.
Od ilu lat są Opowieści z Narnii?
Całą serię polecam od 9 lat. Romansu nie ma, a grozę łagodzi narrator, który uspokaja czytelnika, choć „Srebrne krzesło” z ciemnymi tunelami i „Ostatnia bitwa” są wyraźnie mroczniejsze od reszty. Rodzicu: finał „Ostatniej bitwy” jest smutny i giną w nim bohaterowie, więc ten tom warto czytać razem albo być obok, gotowym do rozmowy.