O czym jest „Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów”?

W skrócie

„Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów” Rafała Kosika to trzeci tom serii o trójce przyjaciół z warszawskiego gimnazjum imienia profesora Stefana Kuszmińskiego i przygodowa powieść, w której science fiction spotyka się z baśnią, sennym koszmarem i satyrą. Felix Polon, Net Bielecki i Nika Mickiewicz zaczynają drugą klasę. Nika od tygodnia nie może się wyspać, bo co noc dręczą ją koszmary, których rano nie pamięta. Wkrótce dopadają też chłopców, a po praskich ulicach pędzi czarna karoca zaprzężona w sześć koni.

Trop prowadzi od mężczyzny w wymiętym płaszczu, który jeździ starą Warszawą M20, do ulicy Sennej - krótkiej uliczki z jedną kamienicą o czarnych szybach, która raz jest na planie miasta, a raz znika nawet z pamięci komputera. Coraz więcej warszawiaków przysypia w ciągu dnia, w szkole prawie nie ma lekcji, a Felix, wpisany przez Neta dla żartu na listę kandydatów, ku własnemu przerażeniu zaczyna wygrywać wybory do samorządu szkolnego. Do tego Net jest coraz bardziej zazdrosny o Nikę, której nadskakuje nowy kolega, Gerald.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Koszmary Niki

   Pierwszego września do drugiej „a” dołączają Gerald i Gilbert, których poprzednia szkoła splajtowała, a Marcel, szkolny łobuz, kandyduje na przewodniczącego samorządu. Nika przychodzi spóźniona i blada: śnią jej się koszmary, z których nie może się obudzić. Doktor Jamnik daje jej tydzień zwolnienia i receptę na aspirynę i witaminę C, wypisaną na nazwisko Eryki Surowiec. Gerald od pierwszego dnia zabiega o względy Niki, aż zazdrosny Net wyzywa go na pojedynek za szkołą. Nika przerywa bójkę, zanim się zaczyna, bo nie zamierza być „ostatnią paczką chipsów”, i obraża się na obu. Smutny pan Szyszkiewicz rozdaje uczniom WON-y, Wykrywacze Obcych Naleciałości, które piszczą przy każdym obcym słowie i naliczają punkty karne z polskiego. Felix przenosi się do piwnicy, bo babcia Lusia nie daje już rady chodzić po schodach, i razem z Netem zaczyna budować wielkiego robota o imieniu Golem.

2. 2

   Czarna karoca i laboratorium snu

   Pod kamienicą Niki na Pradze kręci się mężczyzna po sześćdziesiątce w zdefasonowanym płaszczu i drucianych okularach, który odjeżdża szarą Warszawą. W ulewie chłopcy widzą czarną karocę zaprzężoną w sześć koni, a Nika opowiada, że śniła, jak ta karoca ją porywa. Przyjaciele godzą się, bo „Lepiej rozmawiać, niż się obrażać”, montują u Niki kamery, a Manfred, program sztucznej inteligencji Neta, kopiuje się na jej komputer, żeby jej pilnować. Tata Felixa zabiera trójkę oraz tatę Neta, który ma dostać tam pracę, do Instytutu Badań Nadzwyczajnych. Robot sprzątający Konpopoz oprowadza ich po hangarze z latalerzem, po archowum pełnym nieudanych wynalazków i do sali ze szczątkami robotów Mortena, którym brakuje małego palca. W laboratorium snu Marian Świecki odkrywa, że Nika jest telekinetyczką, i kładzie ją w snotronie. Chłopcy zasypiają w fotelach i budzą się w pędzącej karocy, na której podłodze leży srebrna spinka Niki, a droga za oknem wije się w powietrzu ku kamiennemu miastu na niebie. Po przebudzeniu nie są niczego pewni, ale przed pałacem Instytutu znajdują w żwirze ślady kół i kopyt, a ogrodnik przyznaje, że widział karocę.

3. 3

   Ulica, której nie ma

   Koszmary dopadają całą trójkę: przysypiają na strychu i przesypiają matematykę, a w brukowej gazecie czytają o karocy, która nocami straszy Pragę. Manfred znajduje w miejskich kamerach tylko starą Warszawę M20, a w bazie drogówki adres jej właściciela: ulica Senna 15. Po pierwszej w życiu kawie przyjaciele trafiają na krótką uliczkę z jedną wąską kamienicą o zamalowanych na czarno szybach i bramą bez dziurki od klucza. Nazajutrz ulicy nie ma - zniknęła z planu miasta, a Manfred twierdzi, że w centrum nigdy jej nie było. Nika znajduje blog jedenastoletniej Clevleen z Pragi, która pod koniec sierpnia pisała o koszmarach, karocy i starym samochodzie pod oknem, a pierwszego września przestała pisać. Tymczasem okazuje się, że Net dla żartu dopisał Felixa do listy kandydatów na przewodniczącego. Felix chce przegrać, ale na debacie, gdzie Marcel obiecuje wszystkim oceny powyżej średniej, a Gerald na każde pytanie odpowiada „Jak zostanę przewodniczącym, załatwię tę sprawę”, jako jedyny mówi z sensem.

4. 4

   Urodziny i Zegarmistrz

   Na urodziny Felixa przychodzą tylko Aurelia i nieśmiała Zosia, bo reszta klasy śpi. Net zjawia się zielony po bułgarskich tabletkach z bazaru, które okazują się środkiem na glony w akwarium. Aurelii śni się czarny rycerz, Zosi motocyklista w hełmie z rogami, a na blogu Clevleen pojawia się wpis: „Jestem tu sama. Boję się”. Ulica Senna na przemian znika z planu miasta i wraca. Motorniczy z praskiej zajezdni po cichu przyznaje, że widział karocę, która uniosła się w powietrze. Przyjaciele przyczepiają pluskwę pod podwozie Warszawy, a pod drzwiami Niki ktoś zostawia kartonik: „Nie zajmujcie się tą sprawą. To poważniejsze, niż wam się wydaje”, podpisany „Zegarmistrz”. Z domku na drzewie przy Grójeckiej obserwują miejsce, w którym powinna być Senna. Zmieniają się nawet notatki w zeszycie Felixa, a Netowi śni się czarny tramwaj, z którego wpisuje komentarz na blogu Clevleen. W końcu, gdy ulica się pojawia, przyjaciele wślizgują się za Warszawą do bramy kamienicy.

5. 5

   Dom Snerów

   Kamienica jest w środku większa niż z zewnątrz: korytarze ciągną się w nieskończoność, drzwi znikają, za oknami falują łany zboża, a na piętrze terkocze maszyna z trybów z 1723 roku. Przyjaciele gubią się nawzajem. Nika ląduje w bagnie z rozmokłych tabloidów i książek grafomanów, Net w łazience z gadającym stworem w sedesie, a Felix w sali, w której ludzie śpią w snotronach pod okiem Opiekuna Śniących. Spotykają się na łące, gdzie przybiega do nich Warszawa na mechanicznych łapach. Zegarmistrz Snów, który pilnuje snów mieszkańców miasta, wyjaśnia, że Warszawa jest celem powolnej inwazji: ktoś podmienia ludziom marzenia, a koszmary to skutek uboczny. Clevleen trafiła do Pałacu Snów i nie wróciła, a przyjaciele, jak twierdzi, bywają tam co noc, tylko o tym zapominają. Po błąkaniu się z pluszowym misiem-robotem, którego Felix wyśnił sobie na przewodnika, Zegarmistrz odwozi ich na Grójecką i oddaje zagubioną cybermuchę.

6. 6

   Mama Neta

   Madame Josephine, wróżka popijająca brandy, ostrzega, że Pałac Snów będzie się bronił i że nikt nie musi tam iść, a Clevleen leży w śpiączce w Centrum Zdrowia Dziecka. W transie dodaje: „Wyjaśnienie znajdziecie w szybie”, a zło w sobie. W szpitalu przyjaciele widzą jasnowłosą dziewczynkę podłączoną do aparatury, a na blogu odkrywają komentarz z błędami jak u dyslektyka, który Net musiał wpisać przez sen. Tego samego dnia mama Neta, która jest w ciąży, nie budzi się rano, a szpital zapełnia się ludźmi w podobnym stanie. Net zgadza się na „misję rozpoznawczą”: od tej pory troje przyjaciół zasypia równocześnie, każde z palcem na klawiszu Shift, a Manfred budzi tego, kto zaśnie za wcześnie. We śnie lecą pustym samolotem, pamiętają wreszcie dawne koszmary (karocę, czarny żaglowiec, czarny tramwaj), chowają się pod podłogą i wymykają z groty-lotniska, obsługiwanej przez Cienie w ubraniach. W Pałacu tysiące otępiałych ludzi stawiają krzywe gmachy pod reklamami Oranżenady, a Nika odnajduje na wrzosowisku wieżę, którą sama zbudowała w poprzednich snach.

7. 7

   Kampania i więzienie

   W szkole zapanował chaos: połowa nauczycieli śpi, pracownia informatyczna zamienia się w kafejkę, a gazetka „Wyborowiec” Oskara i Wiktora robi z najgłupszych odpowiedzi Felixa (podgrzewany basen w piwnicy, rozrzucanie pieniędzy przez okno) genialny program. Felix prowadzi w sondażach, a koperta z dwustoma złotymi od sklepikarza, który chce się pozbyć automatów, zamienia się w chipsy i Oranżenadę dla wszystkich. Gdy ktoś rozwiesza na korytarzu kartę lekarską Eryki z diagnozą schizofrenii (wpis, który Jamnik pomylił z wizytą Niki) i Eryka się wycofuje, Felix postanawia jednak wygrać. Net widzi Nikę z Geraldem w kawiarni i od tej chwili traktuje ją chłodno. Nocami przyjaciele poznają skazańca, który woli wisieć przykuty do ściany, niż pracować, i trafiają do więzienia z rotund, w których dzieci wpychają w ściany wysuwające się cegły, licząc na dwa dni nagrody w Elitarności. Net we śnie powala silniejszego więźnia jednym pchnięciem, a z komputera zasilanego wodą wysyła na blog wskazówki. Felix przechodzi przez wnętrze ogromnej maszyny parowej i na drzwiach wyjścia widzi znak trzech zazębionych trybów.

8. 8

   Netrom

   Przyjaciele odkrywają, że WON-y są podsłuchem, i przed szkołą zabiera ich czarny Mercedes agenta w czarnych okularach, którego nazwiska nikt nie potrafi zapamiętać. Na puszce Oranżenady i batonie Grubaton widnieje ten sam producent, korporacja Netrom, a pan Kurtacz, ojciec Gilberta i chemik od domowej rakiety na biogaz, znajduje w napoju substancje halucynogenne i uzależniające. Mapa wypadków kierowców, którzy zasnęli za kierownicą, pokazuje dwanaście ognisk - przekaźników nazwanych Złodziejami Snów, a dom Neta stoi w środku jednego z nich. Nad Ursynowem pojawia się czarny Cień, a pięcioletni chłopiec cudzym głosem ostrzega przed punktem krytycznym. Przyjaciele jadą na Senną, kładą się w snotronach Domu Snerów i zasypiają. W Pałacu odmawiają odpalenia bomby, którą podsuwa im nerwowy spiskowiec, bo zło nie pokonuje się jego metodami. Pluszowy miś urasta do ich wzrostu i zapowiada, że jest ich osobistym koszmarem. W Elitarności, lunaparku pełnym Oranżenady, Net włamuje się przez automat do gier do Manfreda, a na obrazie z miejskiej kamery w szklanej ścianie odbija się napis z dachu biurowca Netromu: czytany od tyłu daje „MORTEN”. Ruch oporu okazuje się klubem zebrań i segregatorów, a wielki czerwony „Główny wyłącznik Pałacu Snów” nie wyłącza niczego.

9. 9

   Clevleen, Golem i kino

   W pokoju pełnym zabawek przyjaciele wysyłają na blog niewysłane wpisy Clevleen i uciekają przed misiem, zmniejszeni do skali makiety kolejki. Felix rozumie, że nie ma żadnego superkomputera: Morten połączył mózgi śpiących warszawiaków i ich nocną pracą przelicza własne sprawy, a Oranżenada czyni ludzi podatnymi na Złodziei Snów. Clevleen siedzi na skalnej półce i mówi, że Pałac spełniał każde jej życzenie poza jednym - przyjaciół. Gdy zjawia się trzymetrowy miś, dziewczynka spada, rozwija białe skrzydła i odlatuje. Felix też spada, ale miś łapie go jedną ręką, trzymając się skały jednym palcem: oczy zmieniają mu kolor na zielony, bo to Golem, którego Felix zbudował we śnie, i robot ratuje człowieka kosztem siebie. Drezyną własnego pomysłu przyjaciele zjeżdżają na dno Pałacu, gdzie mama Neta żyje we własnym przestrzennym obrazie, nękana przez urzędnika, który chce, żeby malowała reklamy. Net przypomina jej o dziecku, a ona maluje wyjście do hali odlotów. W domku Wielkiego Informatyka, który stworzył połączenie snu z jawą, Net znajduje własny podpis i odłącza Złodziei Snów, a Nika wyznaje, że Gerald obiecał jej lek dla mamy Neta w zamian za wyjście do kina. Uciekają przed falą Cienia żaglowcem na zalane Aleje Jerozolimskie. Zegarmistrz chce ich zatrzymać do dalszej pracy, ale Felix rzuca zegarek, który rozkłada się w Golema i wyłącza snotrony. Kilka dni później wszyscy się wysypiają, mama Neta jest zdrowa i maluje obraz z szarym kleksem i niebieskim gumisiem, a monterzy zdejmują jedno pudełko z masztu nad apartamentem Bieleckich. Nikt nie pamięta Pałacu Snów. Konstancja po wizycie faceta w czarnym garniturze wymazuje Netowi pały z geografii, a doktor Jamnik ogłasza strajk okupacyjny. Na ostatnim spotkaniu przed ciszą wyborczą Felix wycofuje się i popiera Huberta Drzazgę, bo tylko on ma plan dla szkoły. Zosia, zakochana w Felixie, mdleje, a Gilbert odprowadza ją do domu. Gerald zaprasza Nikę do kina, więc Net wyzywa go za szkołę, uderza raz i Gerald rezygnuje, bo pękł mu szew w drogich spodniach. Net i Nika całują się przy owacjach i idą razem do kina. Felix zostaje sam i znajduje w kieszeni kartonik zapisany piórem wiecznym: „Na zdrowie!”.

Motywy i przesłanie

Przyjaźń

Trójka przyjaciół, która kłóci się o drobiazgi, ale w Pałacu Snów trzyma się razem, bo tylko razem może cokolwiek zrobić.

Reklama i sterowanie ludźmi

Napój, którego nikt nie lubi, a wszyscy kupują, i sny zamienione w darmowy czas reklamowy.

Szkolna polityka

Wybory, w których wygrywa ten, kto obiecuje rzeczy niemożliwe, i gazetka, która robi z żartu program.

Sen i jawa

Świat, w którym spełnia się to, w co się uwierzy, i bohaterowie, którzy rano nic z tego nie pamiętają.

Pierwsza zazdrość

Net, Nika i Gerald, czyli jak łatwo pokłócić się z kimś, na kim nam zależy.

Twórczość

Mama Neta, która nie chce malować reklam, i Clevleen, której skończyły się marzenia.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Felix, Net i Nika oraz Pałac Snów” (Rafał Kosik) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.