O czym jest „Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek”?

W skrócie

„Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek” Rafała Kosika to piąty tom serii o trójce czternastolatków z warszawskiego Gimnazjum numer trzynaście. W sylwestrową noc Felix i Net próbują podkręcić zimny piec w domu kolegi, a o północy z ogrodu startuje prawdziwa rakieta kosmiczna, która wchodzi na orbitę i nadaje hymn narodowy. Szybko okazuje się, że orbita jest niestabilna, a rura ciepłownicza z silnikiem spadnie za niecałe trzy tygodnie gdzieś na Polskę.

Przyjaciele próbują wyliczyć miejsce upadku, tropią metalowe stwory zostawiające w śniegu ślady stepującego dzika i szukają genialnego gracza, który co tydzień wygrywa na loterii. Tymczasem sami się ze sobą kłócą, mama Felixa szuka pracy, bliźnięta wywracają do góry nogami dom Neta, Nice zagraża utrata stypendium, a szkoła podporządkowuje wszystko walce o certyfikat jakości. Akcja czternastu rozdziałów trwa od Sylwestra do soboty w przeddzień spodziewanej katastrofy i tam się urywa, bo to pierwsza część historii dokończonej w następnym tomie.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Sylwester u Kurtaczów

   Sylwestra druga „a” z Gimnazjum numer trzynaście spędza w domu Gilberta Kurtacza, stojącym samotnie na skarpie wiślanej gdzieś między Wilanowem a Natolinem. Ojciec Gilberta, chemik, jeździ Fordem Scorpio na biogaz i tym samym biogazem ogrzewa dom, więc jest zimno, a Aurelia z Klaudią nie przestają narzekać. Felix i Net schodzą do piwnicy podkręcić piec: odkręcają kolejne zawory, także na rurze w ogrodzie, zwierają dwa przewody w zamku szyfrowym i uruchamiają wyświetlacz, który odlicza czas do północy. W szybie piwnicznego okna ktoś wyciął okrągły otwór, a wokół domu pojawiają się ślady przypominające odciski racic i coś bardzo szybko przemyka po śniegu. Zosia, której chłopcy nie zauważają, prosi Aurelię o pomoc w zmianie wyglądu. Z lodówki znika piwo. Gilbert wyjaśnia, że wysoki „zbiornik” za domem to rakieta kosmiczna jego ojca, która ma zagrać w kosmosie Mazurka Dąbrowskiego zmiksowanego z IX Symfonią Beethovena. O północy, pośród fajerwerków nad Warszawą, rakieta startuje i wchodzi na orbitę. Net zdąża jeszcze powiedzieć Nice „Zanim zginiemy”, a później wykręca się od dokończenia zdania. Tata Felixa, pan Polon, przyjeżdża wcześniej, bo Instytut Badań Nadzwyczajnych namierzył okolicę startu. Land Rovera ścigają radiowóz, wojskowy Hummer i helikopter, samochód przebija się przez las i ląduje na podmokłej łączce, a przyjaciele oklejają go białą folią malarską. Zatrzymującego ich policjanta odciąga pędzący Mercedes. Radio nadaje fałszywy śpiew z orbity: „z ziemi polskiej do Wolski”.

2. 2

   Kreska na mapie

   Felix ustala, że start zagłuszyły metalowe czubki chińskich rakietnic, przez które radary widziały nad Warszawą same zakłócenia. Manfred odkrywa, że rakieta nie weszła na stabilną orbitę i spadnie. Net oblicza, że traci ona ponad dwadzieścia kilometrów wysokości dziennie, a czerwona kreska jej upadku przecina Polskę. Felix dochodzi do wniosku, że timer był ustawiony wcześniej i rakietę uruchomił ktoś inny. Program Vidoktor wyostrza zdjęcia z bloga Oskara: za oknem salonu widać metalowy kształt z kolcami, który Net nazywa kolcobotem. Przed klasą pojawia się agent Mamrot, a tata Felixa, pracujący nad zniszczeniem rakiety, zdradza, że ma ona też nadajnik zagłuszający, którego stary chemik raczej by nie zbudował. Układ równań Neta, Duży Wzór, przerasta jego możliwości, więc przyjaciele szukają genialnego matematyka. W logach totalizatora Net znajduje gracza, który wygrywa średnio co tydzień, ale nigdy nie sięga po główną nagrodę, i nazywa go Wielkim Antycypatorem. Obstawia te same liczby w Dużym Lotku i ma dwieście złotych. Domy nie dają odpoczynku: mama Felixa po odejściu z banku trafia na oferty handlu psią karmą w supermarkecie, wciskania sklepikarzom papieru toaletowego i noszenia skrzynek z napojami, w domu Polonów brakuje zmarłej babci Lusi, a mama Neta tak pochłonięta jest bliźniakami, przezywanymi Pompek i Prumcia, że odcina synowi komputery. Zosia wydaje na ubrania i fryzjera prawie pięćset złotych, które miała na rachunki, i przychodzi do szkoły nie do poznania.

3. 3

   Każdy w swoją stronę

   Net i Nika nie chcą jechać na miejsce nocnej kolizji Land Rovera, więc Felix wyrusza z Golemem Golemem, przebranym w płaszcz, kapelusz i ciemne okulary, autobusem miejskim. W lesie, z pomocą cyberszpaka, odkopuje spod śniegu nieruchomego kolcobota i zabiera go do swojej piwnicy. W nocy robot odmarza, wybija dziurę w drzwiach ogrodowych i ucieka. Z zapisu miejskich kamer i danych GPS wynika, że i tej nocy, i wcześniej zmierzał w stronę domu Gilberta. Na nagraniu z sensorów Golema Golema Felix zauważa samochód z dwiema osobami obserwującymi dom. Net i Nika świętują rocznicę na filmie „Miłość hackera”, po którym sala obrzuca się popcornem. Felix czuje, że między nimi nie ma już dla niego miejsca, i przestaje się odzywać, a Net nie zamierza zrobić pierwszego kroku. Aurelia, zazdrosna o Lucjana, zaczyna przezywać Zosię Myszą i podpuszcza całą klasę, aż Nika każe jej się zamknąć. Zosia przychodzi do szkoły przebrana za Nikę, zasypia na geografii, a Konstancja przez pomyłkę wpisuje jedynkę prawdziwej Nice i nie chce jej skreślić. Tymczasem Nika mieszka sama, a czynsz opłaca dzięki stypendium, do którego potrzebna jest średnia 5,0. Jedynka daje 4,95. Mama Neta wyciąga wtyczki z kontaktów, więc chłopak przewozi najmocniejszy komputer do mieszkania Niki, która całuje go, a on w popłochu wybiega do sklepu z telewizorami. Felix z tatą odnawia gabinet, w którym przez ostatnie tygodnie mieszkała babcia. Odnosząc pudło z jej rzeczami na strych, znajduje pamiętnik.

4. 4

   Hala pod skarpą i czajnik

   Net chodzi po śródmiejskich adresach wytypowanych przez Mały Wzór, udając kwestora schroniska dla zwierząt. Palmtop z podkręconą diodą ma włączać telewizor Samsunga, który wygrał Wielki Antycypator. Wyprawa kończy się po kłótni nowożeńców Misia i Pysi, awanturze z Heńkiem i ucieczce przed bratem bliźniakiem Pudziana. Puszkę z dwustoma złotymi Nika odbiera mu, żeby sama wpłacić je na schronisko. Felix w tym czasie rozbija cyberszpaka nad lasem, odnajduje go dzięki świecy dymnej zrobionej z konserwy i opony, a potem idzie świeżym tropem kolcobota. U podnóża skarpy wiślanej, kilkaset metrów od domu Gilberta, widzi na wpół zawaloną halę, przed którą kręci się kilka kolcobotów wyrzucających z siebie i wciągających z powrotem chmurę czarnego pyłu. Z przodu cyberszpaka wbite są sześciokątne ziarenka: to mikroboty, które latają i ładują się we wnętrzu kolcobotów. Kolejny pomysł Felixa, przekazany przez Manfreda, pozwala Netowi namierzyć zwycięzcę po aukcjach internetowych, na których sprzedaje wygrane. Net licytuje jego czajnik, żeby poznać adres. Babcia Adelajda odbiera za niego wygraną z loterii. Felix zanosi list i próbkę do szewca przy Marymonckiej, który ma być punktem kontaktowym Instytutu, ale się wycofuje, a mikroboty w promieniach zachodzącego słońca odlatują mu z pudełka.

5. 5

   Certyfikat jakości

   Dyrektor Stokrotka walczy o certyfikat jakości, który ma przyciągnąć zamożniejszych rodziców. Inspektor Ronald Szus z asystentką Sandrą mierzą lamperię z dokładnością do milimetra, wyrzucają z hallu fotele bez ortopedycznego podparcia, a biolog Butler zamyka kontrolę swojej pracowni nalewką z 1989 roku. Pojawiają się wuefista Cyryl Borkowski, który przezywa uczniów i każe im biegać po korytarzach, oraz plastyczka Zuzanna Zdrój, stawiająca oceny aż do dwunastu. Z gablotki i od wychowawczyni uczniowie dowiadują się, że każda klasa będzie nosić ubrania w obowiązkowym kolorze, a drugiej „a” przypada różowy. Wincenty z drugiej „b” i Wiktor zakładają ruch oporu, a Felix podsuwa pomysł, by rozpoznawać się po diodach wpiętych w kołnierz. Do Bieleckich przylatuje z Australii babcia Adelajda z prateściową na wózku i walizką z krokodylej skóry, którą straszy oszusta taksówkarza, udając, że w bagażniku siedzi krokodyl Hogan. Szybko przywraca w domu porządek i znów odzywają się do siebie rodzice Neta. Nowe kamery przy umywalkach nagrywają dziewczynę pijącą wino z butelki. Stokrotka bierze ją za Nikę, choć to Zosia w jej przebraniu, pokazuje wydruk, grozi wyrzuceniem ze szkoły oraz kuratorem i każe przyjść z ojcem. Tata Niki nie żyje, a mama zginęła, gdy dziewczyna miała kilka lat. Nika nie chce wydać Zosi.

6. 6

   Tata na kanapie

   Felix proponuje, by do dyrektora wysłać hologram ojca Niki. Przez tatę pożycza z Instytutu rzutniki trójwymiarowe, a Net na podstawie zdjęć z rodzinnego albumu buduje model Pawła Mickiewicza. Stróża Sylwestra zmylają hologramem Stokrotki zmontowanym z nagrania, w którym dyrektorowi znika i wraca płaszcz, po czym przebrani w kurtki z napisem o sprzątaniu Westminsteru wnoszą sprzęt do gabinetu jako serwisanci i wmawiają stróżowi, że winne są „zbłąkane piksele”. W czwartek o czternastej trzydzieści Felix steruje awatarem z Kwatery Głównej za pomocą joysticków, a Net pisze jego kwestie. Paprotka zasłania głowę, trzeba przesuwać ojca po kanapie, słownik zamienia „wielce” na „Kielce”, dowód osobisty nie daje się odwrócić, a nogi cofającej się postaci idą w przeciwną stronę. Gdy dyrektor odtwarza nagranie z toalety, widzi samego siebie z butelką, bo Net wcześniej podmienił plik. Stokrotka wycofuje oskarżenie i obiecuje Nice wzorowe zachowanie. Na koniec dziewczyna staje przez chwilę twarzą w twarz z obrazem ojca, po czym z płaczem biegnie na strych, gdzie ściska przyjaciół.

7. 7

   Alarm i zgoda

   W piątek szkoła przechodzi próbny alarm przeciwpożarowy z wytwornicami dymu. Felix przeprogramowuje timery, żeby dym wrócił i dał im czas na wyniesienie rzutników z gabinetu. Marcel próbuje w zamieszaniu ukraść plecak, a dyrektor i strażak omal nie zauważają przyjaciół schowanych za kanapą i pod biurkiem. Pierwsza ewakuacja trwa dwie minuty i czterdzieści osiem sekund, więc inspektor jej nie zalicza, bo norma mówi o trzech do pięciu minut. Druga zostaje zaliczona, gdy z budynku wychodzi spóźniona trójka, która chwilę wcześniej przy drzwiach wreszcie się godzi. W toalecie Nika widzi kolejną butelkę po Zosi. Pani Pumpernikiel przynosi dyrektorowi butelkę jako dowód przeciw Nice, ale Stokrotka uznaje ją za zbłąkane piksele. Na radzie pedagogicznej przyznaje, że zapłacił agencji certyfikacyjnej bez pytania kogokolwiek i że uczniowie będą oceniać nauczycieli.

8. 8

   Czajnik przy Wspólnej

   Odpowiedź Wielkiego Antycypatora na maila Neta dociera, zanim mail został wysłany. Adres okazuje się znany: to jedno z pierwszych mieszkań, które Net sprawdzał z puszką. Otwiera im zaniedbany pięćdziesięciolatek z brzuszkiem i odpowiada na pytania, zanim padną. Mówi, że nie jest genialnym matematykiem, tylko anachronem: urodził się w 2035 roku pod tramwajem w Alejach Jerozolimskich, żyje wstecz i umrze w Lublinie w 1960 roku. Dla niego pewne jest to, co się dla innych dopiero wydarzy, dlatego wygrywa na loteriach. O rakiecie nie wie wiele poza tym, że nie uczyni ogromnych szkód. Wręcza im czajnik i rozstają się bez pożegnania. Manfred sprawdza potem, że cała rozmowa ma sens także odtwarzana od końca, a Felix porównuje ją do pociągów, które spotkały się na chwilę na polu i ruszyły w przeciwne strony.

9. 9

   Ostatni dzień

   Sobotę zaczyna fałszywy alarm: Net dzwoni pod „112”, przekonany, że prateściowa nie żyje, a ona zwyczajnie spała. Przyjaciele odkrywają, że mikroboty budzą się na kilka minut przed przelotem rakiety, więc to jej dodatkowy nadajnik nimi kieruje, i że to dodatkowy sprzęt uczynił ją za ciężką, by utrzymała orbitę. Gilbert mówi, że agenci zabrali kasetę ze startu, a jego ojciec z próżności przyznał się do nadajników. Dwóch oprychów kradnie Netowi laptopa na przystanku, lecz po chwili Golem Golem przynosi ich z powrotem, a Felix blefuje o programie „Bezpieczne miasto”. Internet zalewają fałszywe zdjęcia rakiety, a Manfred znajduje migawkę z chińskim rolnikiem i kolcobotem z okolic Liuyang, gdzie jest wielka fabryka fajerwerków. Felix wypłukuje mikroboty z ulicznego piasku, a kolejne setki znajduje w metalowym czubku zwykłej rakietnicy, a takich w sylwestra poleciało nad Warszawę kilkaset tysięcy. Przyjaciele wysyłają maila do Ministerstwa Spraw Specjalnych i jadą do starego astronoma Piotra Figlewskiego, który mieszka z kilkudziesięcioma kotami i prawie już nie widzi. Manfred zapala na chwilę czerwone światła na dwupasmówce, żeby teleskop przestał drżeć, a Felix z Netem fotografują rakietę, na której dziobie siedzi kolcobot. Program Neta pokazuje czerwoną kroplę nad Warszawą. Minister zapowiada upadek następnego wieczoru w promieniu siedemdziesięciu kilometrów od centrum. Felix zauważa, że rakieta bez napędu wciąż leci dziobem do przodu, więc musi nią sterować kolcobot, a to znaczy, że można by zmienić kąt jej wejścia w atmosferę i posłać ją do morza. Umawiają się na rano przy przystanku na wyprawę do hali, sąsiedzi pakują samochody, a Felix składa robota modułowego Składaka. Historia zatrzymuje się w przeddzień katastrofy, dopiskiem „Ciąg dalszy nastąpi”.

Motywy i przesłanie

Odpowiedzialność

Przypadkowo odpalona rakieta i pytanie, kto się nią zajmie, skoro każdy liczy na kogoś innego.

Przyjaźń na próbie

Zazdrość, upór i rozmowa, której długo nikt nie chce zacząć jako pierwszy.

Samotność Niki

Czynsz, stypendium zależne od średniej, brak rodziców i strach przed domem dziecka.

Szkolna biurokracja

Certyfikat jakości, obowiązkowe kolory ubrań i normy, które nie mają nic wspólnego z nauką.

Nękanie i chęć bycia kimś innym

Przemiana Zosi, przezwiska, śmiech całej klasy i butelki wina w toalecie.

Technologia poza kontrolą

Kolcoboty, mikroboty, sztuczna inteligencja i niewiadoma, kto i po co je wysłał.

Czas i przemijanie

Pamiętnik babci Lusi na strychu i człowiek, który żyje od końca do początku.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Felix, Net i Nika oraz Orbitalny Spisek” (Rafał Kosik) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.