Haruki Murakami - od czego zacząć, jeśli znasz go tylko z okładek na BookToku? Od razu mówię wprost: to nie jest literatura młodzieżowa. Murakami pisze dla dorosłych, z otwartymi scenami seksu, samotnością i śmiercią, a jego bohaterowie są zwykle po trzydziestce. Na tej stronie jest dlatego, że starsi nastolatkowie sięgają po niego masowo, a dwie z jego powieści mają bohaterów w ich wieku. Przeczytałem i oceniłem trzy, wszystkie od 18 lat.
- „Norwegian Wood” (1987) - studia w Tokio, żałoba i pierwsza miłość, bez magii
- „Na południe od granicy, na zachód od słońca” (1992) - krótka powieść o miłości wracającej po latach
- „Kafka nad morzem” (2002) - piętnastolatek, gadające koty i realizm magiczny
Rok w nawiasie to pierwsze wydanie oryginału. To nie jest seria, każdą powieść czyta się osobno, więc kolejność wybierasz sam. Po polsku Murakamiego wydaje Muza, a większość jego książek przełożyła z japońskiego Anna Zielińska-Elliott.
| Jedna, łączna ocena książki: styl, bohaterowie, fabuła i emocje. To nie średnia z oceny konesera i relaksatora. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. | Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. | Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. | Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. | Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. | Linki | |
|---|---|---|---|---|---|---|
|
8/10 | 18+ | 7 | 8 | 5 | Recenzja O czym jest |
|
8/10 | 18+ | 8 | 8 | 5 | Recenzja O czym jest |
|
7/10 | 18+ | 7 | 7 | 4 | Recenzja O czym jest |
Skąd te liczby? Jak oceniam - co znaczy każda ocena i dlaczego Twoja może być inna.
Zobacz cały ranking (223 książki) z filtrami wieku, pikanterii i sortowaniem
Od czego zacząć
Od „Norwegian Wood”. To jego najbardziej przystępna powieść: prosta chronologia, realistyczny świat i bohater, który dopiero zaczyna studia, więc łatwo się w nim odnaleźć. Jeśli po niej zechcesz więcej, a w dodatku lubisz zagadki bez jednoznacznych odpowiedzi, sięgnij po „Kafkę nad morzem”, czyli Murakamiego w pełnej wersji: dwie przeplatane historie, sny, które przechodzą w rzeczywistość, i zakończenie, które każdy rozumie po swojemu. „Na południe od granicy, na zachód od słońca” zostaw na koniec. Jest najkrótsza, ale najbardziej dorosła, bo opowiada o mężczyźnie z rodziną i dwoma barami, który ryzykuje wszystko dla wspomnienia z dzieciństwa. Pomogą ci lata i trochę własnych rozczarowań.
Dla kogo jest Murakami
Dla ciebie, jeśli lubisz książki, w których więcej dzieje się w głowie bohatera niż wokół niego, a nastrój liczy się bardziej niż fabuła. Nie dla ciebie, jeśli potrzebujesz akcji i wyjaśnień: zagadki często zostają otwarte, a postaci kobiece bywają pisane z perspektywy samotnego mężczyzny, który ich do końca nie rozumie. W ocenach koneserskich Murakami wypada u mnie wysoko, w relaksatorskich nisko, i ta różnica dobrze mówi, czego się spodziewać.
Jeśli masz szesnaście czy siedemnaście lat, a i tak po niego sięgniesz, bo wszyscy wokół czytają, zacznij od jednej powieści i nie zmuszaj się do kolejnych. Murakami albo trafia od razu, albo męczy od pierwszego rozdziału, i oba wrażenia są w porządku. Dobrze też wiedzieć, że jego bohaterowie rzadko dostają szczęśliwe zakończenie, a smutek nie jest tu przeszkodą w lekturze, tylko jej sednem.
Trzy powieści (18+)
Norwegian Wood
Haruki Murakami
★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 818+
Tōru Watanabe zaczyna studia w Tokio niespełna rok po samobójstwie najlepszego przyjaciela i miota się między Naoko, która nie umie wyjść z przeszłości, a Midori, która chce żyć tu i teraz. Melancholijna, bardzo zmysłowa proza o dorastaniu po stracie, z dużą liczbą scen seksu i rozmów o śmierci. Najlepsza na pierwsze spotkanie z autorem. Samobójstwa i choroba psychiczna są tu ważnym tematem.
Kafka nad morzem
Haruki Murakami
★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 718+
Piętnastoletni Kafka ucieka z domu przed klątwą ojca i chowa się w prywatnej bibliotece w Takamatsu, a jego śladem, choć nic o nim nie wie, rusza staruszek, który nie umie czytać, za to rozmawia z kotami. Najdłuższa i najdziwniejsza z trzech, z przemocą wobec zwierząt, kazirodczym wątkiem jak z greckiej tragedii i scenami seksu. Bohater ma piętnaście lat, ale czytelnik powinien mieć więcej.
Na południe od granicy, na zachód od słońca
Haruki Murakami
★ 7/10🧠 7💖 4🌶️ 718+
Hajime ma trzydzieści sześć lat, żonę, dwie córki i dwa bary jazzowe w Tokio, kiedy przy barze siada Shimamoto, dziewczyna, z którą jako dwunastolatek słuchał płyt Nat King Cole’a. Krótka, cicha powieść o zdradzie i o tym, czego się szuka, kiedy teoretycznie ma się wszystko. Najmniej się tu dzieje i najwięcej zostaje między wierszami.
Po Murakamim - co dalej
Jeśli spodobał ci się nastrój „Norwegian Wood”, sięgnij po „Normalnych ludzi” Sally Rooney: też pierwsza miłość, samotność i dorastanie opowiedziane bez lukrowania, tylko w Irlandii. Spokojniejszą azjatycką prozę dla dorosłych o szukaniu swojego miejsca znajdziesz w koreańskiej powieści „Witajcie w księgarni Hyunam-dong”. Książki młodzieżowe o trudnych emocjach zebrałem w książkach o problemach nastolatków. Wszystkie oceny są w tabeli z filtrem wieku.
Pytania i odpowiedzi
Od której książki Murakamiego zacząć?
Od „Norwegian Wood”. Jest realistyczna, ma prostą chronologię i bohatera w wieku studenckim. Po niej „Kafka nad morzem”, jeśli chcesz poznać jego realizm magiczny, a na koniec „Na południe od granicy, na zachód od słońca”.
Czy Murakami to literatura młodzieżowa?
Nie. To proza dla dorosłych, którą czytają też starsi nastolatkowie. Wszystkie trzy powieści oceniam jako 18+.
Od ilu lat są książki Murakamiego?
Wszystkie trzy, które oceniałem, od 18 lat. Sceny seksu są opisane otwarcie, a w tle są samobójstwa, choroba psychiczna, przemoc i samotność. Jeśli któryś z tych tematów dotyczy ciebie, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Czy książki Murakamiego trzeba czytać w kolejności?
Nie. Każda powieść to osobna historia z innymi bohaterami. Kolejność z tej strony to moja propozycja od najłatwiejszej do najbardziej wymagającej.
Jakie inne książki napisał Murakami?
Po polsku wyszła większość jego dorobku, między innymi „Kronika ptaka nakręcacza”, „1Q84” i „Bezbarwny Tsukuru Tazaki i lata jego pielgrzymstwa”. Tych jeszcze nie oceniałem.