Tropy w książce
Motywy
- literatura japońska
- powieść o dorastaniu
- studia w Tokio
- trójkąt uczuciowy
- żałoba i choroba psychiczna
- melancholia
- sceny 18+
Sięgnij, jeśli
- lubisz powieści, w których nastrój jest ważniejszy od akcji, a smutek miesza się z humorem
- lubisz „Szukając Alaski” albo „Charliego” i szukasz czegoś dojrzalszego
- ciekawi cię Tokio końca lat 60.: akademiki, strajki studenckie, kawiarnie jazzowe i Beatlesi z płyt
Odpuść, jeśli
- potrzebujesz fabuły, która pędzi, bo tu bohater przez setki stron spaceruje, pisze listy i pije whisky
- samobójstwa i choroba psychiczna to dla ciebie teraz zbyt bliskie tematy
- oczekujesz młodzieżówki, w której seks jest najwyżej zasygnalizowany, a bohaterowie dostają szczęśliwe zakończenie
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
8/10- Midori. Najbardziej żywa bohaterka tej powieści i dowód, że Murakami potrafi pisać ludzi, a nie tylko nastroje. Mówi wszystko, co jej ślina na język przyniesie, opiekuje się umierającym ojcem, gotuje jak zawodowiec i pod bezczelnością chowa dziewczynę, której nikt nigdy nie pozwolił być egoistką. Jej sceny są jednocześnie najzabawniejsze i najbardziej przejmujące.
- Galeria postaci. Reiko z papierosem i gitarą, Nagasawa, który połknął trzy ślimaki, żeby nikt mu nie podskoczył, a kochającą go dziewczynę traktuje jak element systemu, Komandos z radiową gimnastyką i umierający ojciec Midori z ogórkiem. Każdy ma własną historię i własny ciężar, a wizyta w szpitalu to małe opowiadanie samo w sobie.
- Żałoba bez pocieszeń. Kizuki nie żyje od pierwszych stron, ale jego śmierć ustawia całą książkę. Murakami pisze o stracie bez patosu i bez gotowych odpowiedzi: pokazuje, że żadna mądrość o śmierci nie leczy smutku, a dorastanie polega także na tym, żeby z tym smutkiem żyć.
- Rama i finał. Trzydziestosiedmioletni narrator w Hamburgu od początku daje do zrozumienia, że ta historia nie skończy się dobrze, a mimo to ostatnia rozmowa telefoniczna zostawia z pytaniem, na które nie ma prostej odpowiedzi. Rozdział o pierwszej wizycie w Sanatorium Ami to literatura wysokiej próby.
- Bierny narrator. Watanabe głównie reaguje: idzie, dokąd go prowadzą, słucha, czeka na listy. Kobiety same mu się zwierzają, rozbierają się przed nim i zapraszają do łóżka, a on niewiele musi zrobić. To po części zamierzone, ale bywa męczące.
- Seks tam, gdzie nie trzeba. Sceny erotyczne pojawiają się nawet tam, gdzie niczego nie wnoszą. Najgorzej wypada historia Reiko i trzynastoletniej uczennicy, opisana językiem erotyki, choć to opowieść o manipulacji, w której uwodzicielką jest dziecko. To najbardziej niepokojący fragment książki i trudno go obronić.
💖 Dla relaksatorów
5/10- Humor Midori. Rozmowy z Midori to czysta przyjemność: pożar oglądany z tarasu przy piwie i gitarze, wiosenny niedźwiadek, ciastko z truskawkami wyrzucane przez okno. Przy tych scenach śmiałem się w głos.
- Romans z napięciem. Pytanie, kogo wybierze Watanabe, ciągnie lekturę do ostatniej strony, a scena na dachu domu towarowego w strugach deszczu to romantyzm najczystszej próby.
- Smutek na każdej stronie. Samobójstwa, szpitale, rak, pogrzeby. Nawet lżejsze sceny mają w tle czyjąś śmierć, a zakończenie nie daje ulgi, na jaką liczy się po takiej lekturze.
- Powolne tempo. Spacery po Tokio, listy, whisky, kolejne niedziele z praniem i prasowaniem. Kto przywykł do młodzieżówek, w których rozdział kończy się haczykiem, może tu przysnąć.
- Seks bez zapowiedzi. Sceny erotyczne są opisane wprost i wyskakują w miejscach, które wcale nie zapowiadają erotyki. Kogoś, kto chciał czułego romansu, może to zaskoczyć, i to niekoniecznie przyjemnie.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Fabuła jest prosta i epizodyczna: spacery, listy, dwie wizyty w sanatorium, szpital, kolejne pory roku. Napięcie rodzi się z pytań, czy Naoko wyzdrowieje i co Watanabe zrobi z uczuciem do Midori, a samych wydarzeń jest niewiele. Rama z dorosłym narratorem sporo zdradza z góry, ale ostatnia scena i tak długo nie daje spokoju.
Bohaterowie i relacje
Midori, Reiko, Nagasawa, Komandos i ojciec Midori to postacie, które się pamięta. Naoko jest bardziej obrazem niż człowiekiem, co tłumaczy to, że oglądamy ją oczami zakochanego chłopaka. Najsłabiej wypada sam Watanabe: bierny i trochę za bardzo przez wszystkich pożądany.
Styl pisania i atmosfera
Murakami pisze zwyczajnymi słowami, a każde zdanie niesie nastrój: deszcz, światło księżyca, płyty Billa Evansa, zapach suchej trawy. Melancholia miesza się z absurdalnym humorem, a dialogi Midori brzmią jak żywa mowa. Sceny seksu są pisane bez metafor i bez wahania, co jednych zachwyci, a innych wybije z rytmu.
Rozrywka i wartość
To nie jest lektura do poduszki: długa, smutna i pełna śmierci. Wartość jest za to wysoka, bo trudno o lepszą powieść o tym, jak żyć dalej, kiedy ktoś bliski odebrał sobie życie, i o tym, że dorosłość to wybór. Odejmuję za nadmiar seksu i za jedną scenę, której nie da się czytać bez niesmaku.
Krótko o książce, bez spoilerów
Tōru Watanabe zaczyna studia w Tokio niespełna rok po samobójstwie najlepszego przyjaciela i miota się między Naoko, która nie umie wyjść z przeszłości, a Midori, która chce żyć tu i teraz. To melancholijna, pełna seksu proza dla dorosłych, po którą chętnie sięgają starsi nastolatkowie i dwudziestolatkowie.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Śmierć nie jest przeciwieństwem życia, a jego częścią.”Norwegian Wood, Haruki Murakami
Poruszane motywy
Haruki Murakami opowiada o tym, jak dorasta się w cieniu śmierci. Watanabe ma osiemnaście lat, kiedy przyjeżdża do Tokio z postanowieniem, że zachowa dystans i niczego nie będzie brał zbyt poważnie, ale śmierć Kizukiego jedzie razem z nim. Ktoś tu ciągle odchodzi albo zostaje sam ze swoją chorobą, a bohater uczy się, że żadna mądrość o śmierci nie leczy smutku. Obok tej ciemności stoi Midori, która śmieje się w szpitalu, je za dwoje i nie przeprasza za to, że chce żyć. Główne elementy historii: Żałoba - Kizuki, który na zawsze ma siedemnaście lat, i rana, która nie chce się zabliźnić. Choroba psychiczna - Naoko i Reiko w Sanatorium Ami, gdzie pacjenci i personel uczą się żyć ze swoimi odchyleniami. Rozdarta miłość - ciche, pełne winy uczucie do Naoko i żywe, pulsujące uczucie do Midori. Seksualność - seks jako bliskość, ucieczka od samotności i sfera, w której ciało nie słucha głowy. Przyjaźń - Kizuki, Nagasawa, Reiko i Komandos, którzy na różne sposoby kształtują bohatera. Opieka i rodzina - Midori, która od lat zajmuje się umierającymi bliskimi i nigdy nie mogła być egoistką. Dorastanie - decyzja, żeby przestać rozczulać się nad sobą i wziąć odpowiedzialność za własne wybory. Tokio końca lat 60. - strajki studenckie, akademik z flagą na maszcie, kawiarnie jazzowe i Beatlesi z płyt.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Norwegian Wood” ma kontynuację?
Nie. To zamknięta, samodzielna powieść, niezwiązana fabularnie z innymi książkami Murakamiego. Dobrze nadaje się na pierwsze spotkanie z autorem, bo to jedna z jego najbardziej realistycznych książek: zamiast gadających kotów i równoległych światów jest Tokio końca lat 60. i ludzie. W 2010 roku powstała też ekranizacja w reżyserii Tran Anh Hunga.
Ile stron liczy książka?
472 strony w wydaniu Muzy z 2024 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. Muza wydaje tę powieść w Polsce od 2006 roku. To jedenaście rozdziałów prozy, przy której lepiej się nie spieszyć.
Od ilu lat jest ta książka?
Stawiam 18+ i nie ma tu wiele do negocjowania. Sceny seksu są opisane wprost, łącznie z opowieścią o zbliżeniu dorosłej kobiety z trzynastolatką, a w tle jest kilka samobójstw, w tym dwojga siedemnastolatków, i próba samobójcza. Do tego alkohol, przygodny seks i ciężka choroba psychiczna. Jeśli ta książka poruszy w tobie coś trudnego albo myśli o śmierci są ci bliskie, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
Dla dorosłych i starszych nastolatków, którzy wyrośli z typowej młodzieżówki i chcą prozy o dorastaniu bez taryfy ulgowej. To nie jest young adult: bohaterowie są studentami, narrator patrzy na nich z dystansu osiemnastu lat, a seks i śmierć nie są tu niczym złagodzone. Czytelnik przyzwyczajony do YA dostanie mniej akcji, więcej nastroju i zakończenie, które nie domyka się kokardką. Jeśli przechodzisz właśnie przez kryzys, odłóż ją na później i porozmawiaj z kimś bliskim albo zadzwoń pod 116 111.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Na południe od granicy, na zachód od słońca
Haruki Murakami
Też Haruki Murakami.
★ 7/10🧠 7💖 4🌶️ 718+
Czytaj recenzję
Normalni ludzie
Sally Rooney
Dwoje młodych ludzi, studia, seks i depresja opisane bez upiększeń, w irlandzkiej scenerii.
★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 616+
Czytaj recenzję
Charlie
Stephen Chbosky
Samobójstwo przyjaciela, listy i dorastanie z traumą w tle, opowiedziane przez wrażliwego outsidera.
★ 9/10🧠 8💖 5🌶️ 315+
Czytaj recenzję