O czym jest „Banda niematerialnych szaleńców”?

W skrócie

„Banda niematerialnych szaleńców” Marii Krasowskiej to pierwszy tom przygód Danny'ego Moona, młodzieżowa powieść fantastyczna o duchach, pisana z dużą dawką humoru. Czternastoletni Danny, syn pary paleontologów, od urodzenia jeździ z rodzicami po świecie i uczy się z guwernantkami, a dokładniej: skutecznie się ich pozbywa. Po wybryku z guwernantką numer trzydzieści jeden rodzice wysyłają go na kwartał do Warszawy, do cioci, wujka, pięciu kuzynek i publicznego gimnazjum. Zamieszkuje na strychu, gdzie zagaduje go duch pirata, któremu spodobało się Monopoly.

Wkrótce okazuje się, że ducha widzi też kuzynka Aneta, a pirat ma kłopoty. Ktoś więzi duchy w lustrach, a te, które w czasie pełni księżyca nie zdążą wrócić do miejsca swojej śmierci, trafią do piekła. Danny i Aneta razem z duchem francuskiej agentki Milady wpadają na trop bankiera z podziemnym laboratorium i planu, który może zachwiać całym światem. Przy okazji muszą przetrwać szkołę i nadopiekuńczą ciocię, a także nie dać się zastrzelić.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Guwernantka numer trzydzieści jeden

   Czternastoletni Danny Moon jest jedynakiem pary paleontologów: tata, Jaxon, jest Amerykaninem, mama, Dominika, Polką. Rodzina przeprowadza się wszędzie tam, gdzie odkopano ciekawego dinozaura, więc Danny nigdy nie chodził do szkoły. Uczą go guwernantki, które on z zapałem wykańcza. Japonkę Ryoko, guwernantkę numer trzydzieści jeden, najpierw goni na koniu przez pokrzywy aż do rzeki, a potem zamyka na balkonie, choć ta ma lęk wysokości. Rodzice tracą cierpliwość. Sami lecą z Portugalii do Zimbabwe, a syna wysyłają na kwartał do Warszawy, do cioci Edyty i wujka Henryka. Czeka go tam publiczne gimnazjum i pięć kuzynek: szesnastoletnia Natalia, czternastoletnia Aneta, dziewięcioletnia Milena, ośmioletnia Kasia i czteroletnia Julka. Danny, łudząco podobny do Harry'ego Stylesa, dostaje pokój na zagraconym strychu i jest tym zachwycony. Uwielbia gorzką czekoladę, Monopoly i ciemność.

2. 2

   Kapitan Czacha

   Pierwszego dnia na strychu Danny słyszy głos zza fotela. Wychodzi zza niego potężny pirat z czarną brodą, który przedstawia się jako Kapitan Czacha i chce się nauczyć grać w Monopoly. Rzucone w niego krzesło przelatuje na wylot, a dotyk ducha mrozi. Danny uznaje to za halucynację i dla pewności wali się w głowę patelnią. Pierwszy dzień w drugiej klasie gimnazjum to katastrofa: nie wie, czym jest zadanie domowe ani strój na wuef, klasa go wyśmiewa, a jedyną udaną lekcją jest angielski, na którym mówi lepiej niż nauczycielka. Pirat wraca i zawierają układ. On podpowiada Danny'emu na lekcjach i mrozi dokuczających mu kolegów, a Danny nauczy go Monopoly. Dwa tygodnie później ducha widzi też Aneta. Podpuszcza go, że jest Williamem Kiddem, a urażony pirat wybucha, że jest Czarnobrodym. Wkrótce kuzynostwo znajduje go uwięzionego w starym lustrze na strychu. Przez szybę nie przechodzi dźwięk, więc piszą do siebie na kartkach. Pirata wepchnął tam mężczyzna w garniturze, około czterdziestki, istotę gdzieś pomiędzy człowiekiem a duchem. Sprawę trzeba rozwiązać przed przyszłą sobotą.

3. 3

   Noc na cmentarzu

   Danny i Aneta wymykają się o drugiej w nocy i jadą rowerami na stary cmentarz, bo nocą duchy wracają na groby. Mają latarkę, dyktafon, gaz pieprzowy Natalii, słomki do strzelania papierowymi kulkami (przez ducha kulka przelatuje) i puste puszki po piwie ze śmietnika. Danny udaje pijanego chłopaka i podsłuchuje imprezę kilkunastu duchów z różnych epok, które świętują pięćsetne urodziny jednego z nich i zauważają, że połowa gości przepadła bez śladu. Dama w złotej sukni, która jednym chwytem wbija w ziemię napastującego ją gbura, demaskuje dzieci. To Milady, agentka wywiadu Ludwika XIV, która na nazwę „Kapitan Czacha” od razu rozpoznaje Czarnobrodego. Proponuje współpracę, bo potrzebuje materialnych rąk. Zdradza też, czego nie powiedział pirat: duch, który w czasie pełni księżyca nie przebywa w miejscu swojej śmierci, trafia przez wir ognia na najgłębszy poziom piekła. Rano Natalia oskarża kuzynostwo o nocną wyprawę, ale Danny i Aneta są przygotowani. Wmawiają rodzicom, że to Natalia śmierdzi piwem, podrzucają jej puszkę do torby, a przekupione czekoladą Kasia i Milena potwierdzają. Natalia dostaje szlaban i cztery tygodnie bez smartfona.

4. 4

   Siwy Piotr i bank Globtrotter

   Milady tłumaczy zasady świata duchów. Miejsce śmierci to Mortum, a duchami zostają tylko ci, którzy za życia czynili zło i boją się piekła. Ktoś porywa duchy od najstarszego, więc następny w kolejce jest Siwy Piotr, dawny handlarz niewolnikami, który w galerii handlowej wydaje ludziom rozkazy, jakby wciąż był ich panem. Dzieci śledzą go do kina, gdzie mężczyzna w czarnym garniturze łapie go za nadgarstek i proponuje mu udział w „badaniach naukowych”. Papierowa kulka od niego się odbija: to człowiek. W ramach operacji „Choroba” Milady przelatuje przez dzieci, termometr pokazuje 35,5 stopnia, a Danny wymyśla dla lekarza egipskiego wirusa. Milady ustala, że porywacz to Patryk Gwiazdowski, właściciel banku Globtrotter. Z lustra Czarnobrody pisze, że bankier proponował mu nowe ciało i współwładzę nad światem, a on odmówił. Przebrany Danny włamuje się wytrychem do gabinetu Gwiazdowskiego i chowa w szafie, której tylna ściana prowadzi tunelem do podziemnego laboratorium. Widzi, jak bankier zmienia dotykiem przedmioty z materialnych w niematerialne, zamyka Piotra w szklanej komorze, wkłada w bezoki „trup” gałki oczne i stapia ducha z ciałem robota, a potem wgrywa mu nową pamięć pracownika banku. Danny nagrywa wszystko telefonem, ale karton pod nim pęka. Gwiazdowski strzela, a chłopak ucieka i skacze z wiaduktu na dach przejeżdżającego pociągu. W internecie odkrywa, że wspólnikiem bankiera jest Brandon Wilson, amerykański fizyk i nowy prezes Globtrottera w Argentynie.

5. 5

   Sobowtór i rozbite lustro

   Aneta po obejrzeniu nagrania chce się wycofać, ale zostaje. Jest wtorek, a w piątek, przy pełni, duchy uwięzione w lustrach trafią do piekła. W domu kuzynostwo spuszcza w sedesie leki od cioci, Danny topi stary telefon Anety w herbacie, żeby wytłumaczyć, czemu nie odbierała, i bierze winę na siebie. Natalia opowiada, że ludzie z Globtrottera robili w szkole pogadankę i spisywali nieobecnych chłopców. Wkrótce Aneta dowiaduje się od koleżanki z klasy, Kaśki Bienickiej, że jej starszego brata Szymona porwał człowiek z banku. Szymon jest bardzo podobny do Danny'ego i Gwiazdowski wziął go za chłopca z laboratorium. Zdenerwowana Aneta rzuca czekoladą i rozbija lustro, uwalniając Czarnobrodego, który po bójce z Milady uznaje, że ma wobec niej dług, i układa szantę o czekoladzie. Milady donosi, że Brandon przylatuje nazajutrz, a w piwnicy banku powstaje armia robotycznych ciał. Dzieci rozpisują plan na siedmiu kartkach i wmawiają wujkowi, że jadą na szkolną wycieczkę. W centrum handlowym Danny płaci własną kartą kredytową za nowy smartfon dla Anety.

6. 6

   Taksówka, hotel i trucicielka

   Rano Danny miksuje śniadanie w blenderze, a brudny dzbanek zakopuje w zaspie. Na lotnisku przekupuje taksówkarza, żeby udawał ojca Anety, a sam chowa się pod kocem w bagażniku. Bankierzy, przekonani, że kierowca i dziewczynka nie znają angielskiego, rozmawiają swobodnie: mają trzystu „asystentów”, a Brandon ulepszył program do łamania szyfrowanych połączeń internetowych. Gwiazdowski cieszy się, że wszystkie pieniądze świata trafią w ich ręce. Pod hotelem Marriott Aneta przebiera Danny'ego za sprzątacza i charakteryzuje go na dorosłego. Chłopak wyłudza od Brandona kartę do pokoju, a z jego aktówki wyjmuje kartę otwierającą wszystkie drzwi w banku. Wieczorem zaczyna się uwalnianie duchów z luster. W przymierzalni sklepu odzieżowego czeka Dobromira, duch z X wieku, z wyglądu piętnastolatka w szmaragdowej sukni. Za życia warzyła z matką trucizny dla bogatych kupców. Danny zakochuje się od pierwszego wejrzenia i rozbija lustro młotkiem. Dobromira opowiada, że Gwiazdowski próbował ją zwerbować, a gdy zasypała go pytaniami, zaczął ją dusić i cisnął nią o lustro. Tymczasem Aneta, Milady i Czarnobrody nie wracają ze sklepu.

7. 7

   Międzygalaktyczni Kowboje

   Kierowniczka sklepu mówi, że dziewczynę, która pomagała rozbić lustro, złapano. Chwilę później ktoś strzela do Danny'ego. Chłopak powala napastnika karate, wywozi go na wózku magazynowym do opuszczonej kamienicy i przesłuchuje pod lufą. Dobromira każe strzelać, bo to robot Gwiazdowskiego. Z przestrzelonego ciała nie leci krew, a z kolorowej mgły wyłania się duch Ulryka von Jungingena, wielkiego mistrza krzyżackiego spod Grunwaldu. To on porwał Anetę, Milady i Czarnobrodego i trzyma ich w ciężarówce bankiera na parkingu galerii. Zdradza też, że Gwiazdowski uwięził w lustrach pięćdziesiąt dwa duchy. Danny, który jeździć uczył się w Japonii, siada za kierownicą ciężarówki. Jedzie pod prąd i taranuje znaki, ale do wieczora drużyna uwalnia czternaście duchów. Danny nazywa ją Międzygalaktycznymi Kowbojami. Milady znajduje w ciężarówce nadajnik, więc Danny podpala auto na polanie pod lasem. Na strychu wygłasza do bandy duchów mowę, Dobromira przejmuje głos i zapowiada bitwę o świcie. Plan: przejąć laboratorium, przestrzelić roboty, żeby uwolnić siedzące w nich duchy, i dać sojusznikom ciała bez prania pamięci.

8. 8

   Bitwa w podziemiach banku

   W czwartek o świcie Milady przynosi złe wieści: w podziemiach jest broń przerobiona tak, by raniła także duchy, więzienie duchów wielkie jak sala gimnastyczna, hala superkomputera i 292 roboty, a automat co dziesięć minut dorabia kolejnego. Czarnobrody ustalił, że o osiemnastej Brandon rozpocznie atak hakerski na banki świata. Drużyna wchodzi tylnymi drzwiami, Danny ogłusza strażnika kolbą pistoletu, a duchy-informatycy, Haker i Szpieg, przerabiają kod komory, z którego Danny usuwa polecenie kasowania pamięci. Duchy dostają ciała, choć w szafie są tylko męskie: Dobromira zostaje urzędnikiem po czterdziestce, a Milady łysym osiłkiem. Aneta pierwszy raz strzela z karabinu. Drużyna przestrzeliwuje kolejne roboty i rani w łydkę dyrektora działu prawnego banku. Po otwarciu drzwi więzienia setki duchów rzucają się na roboty i wydłubują im oczy, a Siwego Piotra zamykają w celi. W hali superkomputera informatycy nie potrafią złamać programu Brandona, więc reszta osłania ich ogniem. Kula w kamizelkę przewraca Danny'ego. Do hali wkraczają Gwiazdowski, Brandon, kilkudziesięciu ochroniarzy i spętany Szymon. Gdy bankier rzuca nim o ścianę, Aneta strzela mu w dłoń. W chaosie walki Gwiazdowski dopada leżącego Danny'ego i wbija mu nóż pod pachę, a ostatnie, co chłopak słyszy, to okrzyk Brandona: „To działa!”.

9. 9

   Szpital, eliksir i Kair

   Danny budzi się w sobotę w szpitalu z przebitym płucem. Dobromira kazała jednemu z duchów zamrozić ranę, Czarnobrody odniósł rannego kawałek od banku, a fałszywi świadkowie zeznali, że chłopak potknął się i upadł na własny nóż. Aneta wyjawiła wszystko wujkowi Henrykowi i przekonała go dopiero okularami pozwalającymi widzieć duchy. W wiadomościach mówią o ataku hakerskim z Globtrottera o 18:26: pierwszy, słaby wirus zaalarmował banki, więc drugi, niszczycielski, zdołał zniszczyć systemy tylko trzydziestu ośmiu placówek. Gwiazdowski zniknął. Do szpitala przychodzi Dobromira, żywa i ciepła. To pierwszy duch w historii, który odzyskał własne ciało. Pierwszego wirusa napisali na szybko Haker i Szpieg, a później przerobili komorę tak, by przywracała duchowi jego ciało. Budulca starczyło dla jednej osoby, a Dobromira zmanipulowała ich, żeby wybrali ją. Przynosi Danny'emu eliksir życia z wątrobą kota rozjechanego w Alejach Jerozolimskich, całuje go w policzek i znika. Po dwóch dniach rana jest zagojona. Przylatują rodzice, którzy po świętach jadą do pracy w Kairze, klasa przynosi trzydzieści tabliczek czekolady, a banda duchów przychodzi podziękować i uczy się grać w Monopoly. Aneta jedzie z Dannym do Egiptu. W epilogu do ich hotelowego apartamentu puka Dobromira, która przedstawia się jako Dagmara, córka polskiego dyplomaty. Ma fałszywe dokumenty i piętnaście kilogramów złota ze skarbca Gwiazdowskiego, a ukrywa się przed duchami, które zazdroszczą jej ciała. Gwiazdowski i Brandon uciekli. O zachodzie słońca Danny całuje Dobromirę na tarasie z widokiem na Kair.

Motywy i przesłanie

Świat duchów

Mortum, pełnia księżyca, zamrażanie dotykiem i lustra, z których nie da się wyjść.

Przyjaźń

Kuzynostwo, optymista i pesymistka, uczy się sobie ufać i działać razem.

Rodzina

Głośny dom wujostwa z pięcioma córkami kontra życie na walizkach z zapracowanymi rodzicami.

Dorastanie

Rozpieszczony jedynak poznaje szkołę, współpracę i konsekwencje własnych decyzji.

Pierwsze zauroczenie

Danny traci głowę dla ducha trucicielki sprzed tysiąca lat.

Chciwość i kontrola

Bankier, który chce zdobyć pieniądze całego świata rękami zniewolonych duchów.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Banda niematerialnych szaleńców” (Maria Krasowska) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.