O czym jest „Harry Potter i Komnata Tajemnic”?

W skrócie

„Harry Potter i Komnata Tajemnic” to drugi tom cyklu J.K. Rowling o chłopcu, który dowiedział się, że jest czarodziejem. Harry kończy dwanaście lat, spędza wakacje u Dursleyów przy Privet Drive i odlicza dni do powrotu do Hogwartu. Wtedy w jego sypialni zjawia się domowy skrzat Zgredek z ostrzeżeniem: jeśli Harry wróci do szkoły, znajdzie się w śmiertelnym niebezpieczeństwie.

Harry oczywiście wraca, choć tym razem samo dostanie się do szkoły jest przygodą. W Hogwarcie ktoś pisze na ścianie, że Komnata Tajemnic została otwarta, a kolejni uczniowie zastygają jak kamienne posągi. Legenda mówi, że komnatę zbudował Salazar Slytherin, jeden z założycieli szkoły, i że otworzyć ją może tylko jego dziedzic. Kiedy wychodzi na jaw, że Harry rozmawia z wężami, pół szkoły uznaje, że to właśnie on.

Razem z Ronem i Hermioną Harry prowadzi własne śledztwo: warzy eliksir z przepisu z działu ksiąg zakazanych, zagląda do łazienki, w której straszy duch, i trafia na stary dziennik, który odpowiada na zapisane w nim pytania. W tle szaleje nowy nauczyciel obrony przed czarną magią, Gilderoy Lockhart, autor bestsellerów o własnych wyczynach.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Najgorsze urodziny

   Nikt przy Privet Drive nie pamięta o dwunastych urodzinach Harry’ego. Wuj Vernon podejmuje tego wieczoru kolacją państwa Masonów, z którymi chce ubić interes życia na świdry, a Harry ma siedzieć w swoim pokoju i udawać, że go nie ma. W sypialni czeka jednak domowy skrzat Zgredek. Ostrzega, że w Hogwarcie szykuje się spisek i Harry nie może tam wrócić, a przy okazji przyznaje, że to on przechwytywał listy od Rona i Hermiony. Kiedy Harry odmawia obietnicy, Zgredek unosi pod sufit leguminę ciotki Petunii i roztrzaskuje ją na podłodze. Ministerstwo Magii przysyła ostrzeżenie za użycie czarów poza szkołą, sowa z listem ląduje na głowie pani Mason i interes przepada. Wuj Vernon montuje w oknie kraty, a w drzwiach klapkę do podawania jedzenia. Trzy dni później w nocy pod oknem zawisa w powietrzu turkusowy samochód pana Weasleya: Ron, Fred i George wyrywają kratę, wykradają kufer Harry’ego z komórki pod schodami i odlatują, choć wuj Vernon w ostatniej chwili łapie Harry’ego za kostkę.

2. 2

   Nora i ulica Pokątna

   W Norze, krzywym domu Weasleyów, Harry pomaga odgnomić ogród, słucha ghula hałasującego na strychu i poznaje pana Weasleya, który pracuje w Urzędzie Niewłaściwego Użycia Produktów Mugoli i kolekcjonuje mugolskie rupiecie, oraz Ginny, siostrę Rona, która na jego widok wszystko upuszcza. Na liście lektur jest aż siedem książek Gilderoya Lockharta. Pierwsza podróż proszkiem Fiuu kończy się w złym kominku: Harry ląduje w sklepie Borgin i Burkes na ulicy Śmiertelnego Nokturnu i ukryty w szafie podsłuchuje Lucjusza Malfoya, który pozbywa się podejrzanych przedmiotów, bo ministerstwo robi coraz więcej rewizji. Z Nokturnu wyprowadza go Hagrid. W księgarni Esy i Floresy Lockhart podpisuje autobiografię „Moje magiczne ja”, ściąga Harry’ego do wspólnego zdjęcia i ogłasza, że będzie uczył w Hogwarcie obrony przed czarną magią. Lucjusz Malfoy kpi z biedy Weasleyów, wyjmuje z kociołka Ginny jej stary podręcznik do transmutacji, a pan Weasley rzuca się na niego z pięściami. Rozdziela ich dopiero Hagrid.

3. 3

   Latający samochód

   Na dworcu King’s Cross barierka prowadząca na peron nie przepuszcza Harry’ego i Rona, a pociąg do Hogwartu odjeżdża bez nich. Chłopcy biorą latający samochód pana Weasleya i lecą za pociągiem. Nad szkołą silnik gaśnie, auto wbija się w wierzbę bijącą, która okłada je gałęziami, różdżka Rona pęka prawie na pół, a samochód wyrzuca chłopców razem z kuframi i sam odjeżdża w ciemność. Snape pokazuje im wieczorną gazetę, w której mugole donoszą o latającym fordzie anglii, Dumbledore zapowiada listy do rodzin, a rano Ron dostaje przy całej Wielkiej Sali wyjca od matki. Lockhart zaczyna pierwszą lekcję od testu z 54 pytaniami o samym sobie, a potem wypuszcza chochliki kornwalijskie, które wieszają Neville’a na żyrandolu, i ucieka, zostawiając sprzątanie trójce przyjaciół.

4. 4

   Napis na ścianie

   Draco Malfoy zostaje szukającym Ślizgonów, bo jego ojciec kupił całej drużynie nowe miotły. Kiedy Hermiona mu to wytyka, nazywa ją szlamą, czyli obelżywie kimś z mugolskiej rodziny. Klątwa, którą Ron rzuca złamaną różdżką, odbija się i to Ron wymiotuje ślimakami. Na szlabanie u Lockharta Harry słyszy w murach lodowaty głos, który mówi o zabijaniu i którego nikt poza nim nie słyszy. W Noc Duchów, po przyjęciu z okazji pięćsetnej rocznicy śmierci Prawie Bezgłowego Nicka, trójka przyjaciół znajduje na korytarzu kałużę wody, napis „KOMNATA TAJEMNIC ZOSTAŁA OTWARTA. STRZEŻCIE SIĘ, WROGOWIE DZIEDZICA.” i sztywną jak deska kotkę woźnego Filcha, Panią Norris. Dumbledore stwierdza, że kotka żyje, ale jest spetryfikowana, a odczarować ją będzie można wywarem z mandragor, które hoduje profesor Sprout. Profesor Binns opowiada legendę: Salazar Slytherin chciał uczyć tylko dzieci z czarodziejskich rodów, pokłócił się z Godrykiem Gryffindorem i ukrył w zamku komnatę, którą może otworzyć tylko jego dziedzic.

5. 5

   Tłuczek, wąż i podejrzenia

   Hermiona wyłudza od Lockharta podpis na wypożyczenie książki z przepisem na Eliksir Wielosokowy, który pozwala przybrać wygląd innej osoby. Przyjaciele chcą zamienić się w Ślizgonów i wypytać Malfoya. Podczas meczu ze Slytherinem zaczarowany tłuczek poluje wyłącznie na Harry’ego i łamie mu rękę, Harry łapie znicza i mdleje, a Lockhart, zamiast złożyć kość, usuwa z ręki wszystkie kości. Nocą w skrzydle szpitalnym Zgredek przyznaje, że to on zablokował barierkę na dworcu i zaczarował tłuczka. Tej samej nocy przynoszą spetryfikowanego Colina Creeveya, pierwszoroczniaka, który chodził za Harrym z aparatem. Na Klubie Pojedynków Malfoy wyczarowuje węża, a Harry odruchowo mówi do niego wężomową, czyli językiem, z którego słynął Slytherin. Szkoła zaczyna widzieć w nim dziedzica, a kiedy Harry potyka się o spetryfikowanego Justyna Finch-Fletchleya i poczerniałego Prawie Bezgłowego Nicka, podejrzenia zamieniają się dla wielu w pewność.

6. 6

   Święta w skórze Ślizgonów

   W Boże Narodzenie Harry i Ron usypiają Crabbe’a i Goyle’a ciastkami, piją eliksir z dodatkiem ich włosów i dostają się do pokoju wspólnego Slytherinu. Malfoy nie ma jednak pojęcia, kto jest dziedzicem. Zdradza tylko, że komnatę otwarto już pięćdziesiąt lat temu, że zginęła wtedy uczennica z mugolskiej rodziny, a sprawcę wyrzucono ze szkoły. Hermiona wrzuciła do swojej porcji kocią sierść i na kilka tygodni ląduje w skrzydle szpitalnym z futrem i ogonem. W zalanej łazience Jęczącej Marty Harry znajduje pusty dziennik T.M. Riddle’a sprzed pięćdziesięciu lat. Okazuje się, że dziennik odpisuje: Tom Riddle wciąga Harry’ego we wspomnienie, w którym jako szesnastoletni prefekt przyłapuje w lochach młodego Hagrida ze stworem w skrzyni i oskarża go o otwarcie komnaty.

7. 7

   Pająki

   Ktoś kradnie dziennik z dormitorium Harry’ego. Wkrótce potem spetryfikowane zostają Hermiona i Krukonka Penelopa Clearwater, a obok nich leży małe lusterko. Minister magii Korneliusz Knot zabiera Hagrida do Azkabanu, a Lucjusz Malfoy przynosi uchwałę rady nadzorczej, która zawiesza Dumbledore’a. Wychodząc, Hagrid rzuca głośno, że trzeba iść za pająkami. Harry i Ron idą za nimi do Zakazanego Lasu i trafiają do Aragoga, olbrzymiego ślepego pająka, którego Hagrid ukrywał w zamku jako chłopiec. Aragog mówi, że nigdy nie był potworem z komnaty, a dziewczynę znaleziono martwą w łazience. Tego, co mieszka w zamku, pająki boją się tak bardzo, że nie wymawiają jego nazwy. Swoim dzieciom Aragog pozwala jednak zjeść gości i chłopców ratuje dopiero zdziczały samochód pana Weasleya. W nocy Harry wpada na to, że zmarłą przed pięćdziesięciu laty dziewczyną była Jęcząca Marta.

8. 8

   Komnata Tajemnic

   W dłoni spetryfikowanej Hermiony chłopcy znajdują kartkę wydartą ze starej książki: opis bazyliszka, olbrzymiego węża, który zabija spojrzeniem i przed którym uciekają pająki, a pod spodem jedno słowo dopisane jej ręką: „Rury.” Wszystko się układa: Harry słyszy węża, bo zna wężomowę, a ofiary przeżyły, bo widziały jego oczy pośrednio - przez obiektyw aparatu, przez ducha, w lusterku albo w kałuży. Zanim zdążą to komuś powiedzieć, potwór porywa do komnaty Ginny, a na ścianie pojawia się nowy napis. Nauczyciele wysyłają na ratunek Lockharta, który przyznaje się chłopcom, że opisywał cudze wyczyny jako własne, a prawdziwym bohaterom wymazywał pamięć. Harry rozbraja go i razem z Ronem zabiera ze sobą. Jęcząca Marta opowiada, że przed śmiercią zobaczyła przy umywalce parę wielkich żółtych oczu. Na kranie wyryty jest mały wąż i Harry otwiera przejście wężomową. Pod szkołą Lockhart wyrywa Ronowi sklejoną różdżkę i rzuca zaklęcie zapomnienia, które trafia w niego samego, a sklepienie tunelu się zawala. Harry idzie dalej sam.

9. 9

   Dziedzic Slytherina

   U stóp ogromnego posągu Slytherina leży nieprzytomna Ginny, a obok stoi Tom Riddle, wspomnienie zachowane w dzienniku przez pięćdziesiąt lat. Riddle wyjaśnia, że jedenastoletnia Ginny miesiącami zwierzała się dziennikowi, a on karmił się jej lękami, aż przejął nad nią kontrolę: to ona, nie wiedząc, co robi, otworzyła komnatę, wydusiła szkolne koguty, pisała po ścianach i szczuła węża na uczniów. Potem z liter swojego imienia, TOM MARVOLO RIDDLE, układa zdanie I AM LORD VOLDEMORT. Harry’emu przychodzi z pomocą Fawkes, feniks Dumbledore’a, z Tiarą Przydziału. Fawkes wydziobuje bazyliszkowi oczy, Harry wyciąga z tiary srebrny miecz wysadzany rubinami i wbija go potworowi w podniebienie, ale sam zostaje ugodzony jadowitym kłem. Ranę leczą łzy feniksa, Harry przebija dziennik kłem bazyliszka i Riddle znika. Ginny się budzi, a Lockhart nie pamięta nawet, kim jest. Dumbledore wraca do szkoły, Harry i Ron dostają nagrody specjalne i po dwieście punktów dla Gryffindoru, a Harry słyszy, że o tym, kim jesteśmy, mówią nasze wybory bardziej niż zdolności. Harry domyśla się, że to Lucjusz Malfoy podrzucił dziennik do podręcznika Ginny w księgarni. Wkłada dziennik do swojej brudnej skarpetki i oddaje go Malfoyowi, a ten ciska skarpetkę prosto w ręce Zgredka, który w ten sposób zostaje wolny. Malfoy traci miejsce w radzie nadzorczej, mandragory przywracają spetryfikowanych do życia, Hagrid wraca z Azkabanu, egzaminy zostają odwołane, a Harry na pożegnanie zapisuje Ronowi i Hermionie numer telefonu do Dursleyów.

Motywy i przesłanie

Zagadka

Kolejne ataki, fałszywe tropy i rozwiązanie spięte wskazówkami z całego roku szkolnego.

Uprzedzenia i czystość krwi

Wyzwisko „szlama”, ideologia Slytherina i ofiary z mugolskich rodzin.

Wybory i tożsamość

Wężomowa, Tiara Przydziału i lęk Harry’ego, że pasuje do Slytherinu.

Sława i pozory

Lockhart, który zbudował karierę na cudzych czynach, i Harry, który sławy nie chce.

Przyjaźń

Ron i Hermiona stoją przy Harrym, kiedy szkoła się od niego odwraca.

Rodzina

Ciepła, hałaśliwa Nora kontra Dursleyowie z kratami w oknie.

Wolność

Zgredek, domowy skrzat, który karze się za każde nieposłuszeństwo.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Harry Potter i Komnata Tajemnic” (J.K. Rowling) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.