O czym jest „Harry Potter i Czara Ognia”?

W skrócie

„Harry Potter i Czara Ognia” to czwarty tom cyklu J.K. Rowling. Harry ma czternaście lat i budzi się w środku wakacji z piekącą blizną po śnie, w którym w starym domu na wzgórzu Voldemort i jego sługa Glizdogon planują kolejne morderstwo. Zanim zdąży się tym przejąć, Weasleyowie zabierają go na finał mistrzostw świata w quidditchu, Irlandia kontra Bułgaria. Noc po meczu kończy się chaosem: zamaskowani czarodzieje dręczą mugolską rodzinę, a nad lasem pojawia się niewidziany od trzynastu lat Mroczny Znak: czaszka z wężem zamiast języka.

W Hogwarcie czeka nowy nauczyciel obrony przed czarną magią, były auror Alastor Moody z magicznym okiem i drewnianą nogą, oraz wiadomość, że po długiej przerwie szkoła zorganizuje Turniej Trójmagiczny. Do zamku przyjeżdżają uczniowie z Beauxbatons i Durmstrangu, a reprezentantów trzech szkół wybierze Czara Ognia. Zgłosić mogą się tylko pełnoletni, za zwycięstwo czeka tysiąc galeonów i wieczna chwała. W Noc Duchów z czary wylatują trzy nazwiska, a potem czwarte: Harry Potter.

Harry nie wrzucał zgłoszenia, ale prawie nikt mu nie wierzy, łącznie z Ronem. Musi zmierzyć się z trzema niebezpiecznymi zadaniami, z dziennikarką, która przekręca każde jego słowo, i z myślą, że ktoś w zamku bardzo chce, żeby wziął udział w turnieju.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Dom Riddle’ów

   W Little Hangleton nikt nie zapomniał, że pół wieku temu pokojówka znalazła w jadalni dworu na wzgórzu trzech martwych Riddle’ów, z otwartymi oczami i bez żadnego śladu przemocy. Podejrzewano ogrodnika Franka Bryce’a, weterana wojennego z chorą nogą, ale sekcja nie wykazała przyczyny śmierci i Franka wypuszczono. Teraz ma prawie siedemdziesiąt siedem lat i pewnej sierpniowej nocy widzi światło w oknie opuszczonego domu. Pod drzwiami podsłuchuje rozmowę Glizdogona z kimś o zimnym, wysokim głosie, kto nie wstaje z fotela i żywi się mlekiem olbrzymiego węża Nagini. Lord Voldemort mówi o zabitej czarownicy z ministerstwa, Bercie Jorkins, z której wydobył informacje, łamiąc jej zaklęcie pamięci, o wiernym słudze w Hogwarcie i o tym, że do jego planu potrzebny jest Harry Potter. Nagini zdradza obecność starego mugola, fotel się obraca i Franka zabija zielony błysk. Daleko stamtąd, przy Privet Drive, Harry budzi się z piekącą blizną. Pisze do ojca chrzestnego, Syriusza Blacka, który ukrywa się po ucieczce na hipogryfie, i pyta o bliznę, ale o śnie nie wspomina.

2. 2

   Mistrzostwa świata w quidditchu

   Dursleyowie są na diecie, bo szkolna pielęgniarka uznała, że Dudley osiągnął rozmiary młodego wieloryba, więc Harry przeżywa dzięki paczkom od przyjaciół. Pani Weasley zaprasza go na finał mistrzostw świata, a pan Weasley przybywa po niego przez zamurowany elektryczny kominek, z hukiem i w chmurze sadzy. Fred niby przypadkiem upuszcza cukierki, po których język Dudleya rośnie na kilka stóp, a wuj Vernon ciska w pana Weasleya porcelanowymi figurkami. W Norze Harry poznaje Billa, łamacza zaklęć z banku Gringotta, i Charliego, który bada smoki w Rumunii, a Percy, świeżo zatrudniony w ministerstwie, nie mówi o niczym innym niż o swoim szefie, Bartemiuszu Crouchu, i grubości denek kociołków. Świstoklikiem w kształcie starego buta z Wzgórza Łasicy grupa razem z Amosem Diggorym i jego synem Cedrikiem, szukającym Puchonów, przenosi się na pole namiotowe, gdzie urzędnicy co chwilę modyfikują pamięć mugolskiemu właścicielowi, panu Robertsowi. Ludo Bagman, szef departamentu sportu, przyjmuje zakłady, a Fred i George stawiają wszystkie oszczędności na to, że wygra Irlandia, ale znicza złapie Wiktor Krum. W loży honorowej skrzatka Mrużka trzyma miejsce dla nieobecnego pana Croucha, minister magii Korneliusz Knot porozumiewa się z bułgarskim kolegą na migi, a Malfoyowie przychodzą jako hojni darczyńcy. Irlandia wygrywa 170 do 160, choć Krum łapie znicza.

3. 3

   Mroczny Znak

   W nocy pole namiotowe zamienia się w pobojowisko. Pijana grupa czarodziejów w kapturach i maskach podpala namioty i unosi nad sobą rodzinę Robertsów, łącznie z małymi dziećmi, jak marionetki. Dorośli Weasleyowie idą pomagać, a młodzież ucieka do lasu, gdzie Draco Malfoy radzi Hermionie, żeby się schowała, bo oni szukają mugolaków. Harry odkrywa, że zgubił różdżkę. Na polanie ktoś niewidoczny wypowiada zaklęcie i na niebie pojawia się Mroczny Znak, znak Voldemorta i jego śmierciożerców. Urzędnicy ministerstwa oszałamiają wszystko, co stoi w pobliżu, a Bartemiusz Crouch oskarża trójkę przyjaciół. Amos Diggory znajduje w krzakach Mrużkę z różdżką Harry’ego w dłoni, a zaklęcie Priori Incantatem pokazuje, że to z niej wyczarowano znak. Crouch zwalnia skrzatkę, dając jej ubranie, a Hermiona jest oburzona tym, jak traktuje się skrzaty domowe. Pan Weasley tłumaczy, że Mroczny Znak wysyłano nad domy, w których ktoś zginął, i że nikt go nie widział od trzynastu lat. Następnego dnia Rita Skeeter z „Proroka Codziennego” pisze o chaosie w ministerstwie, a Harry wyznaje Ronowi i Hermionie, że bolała go blizna.

4. 4

   Turniej Trójmagiczny i Czara Ognia

   Przed wyjazdem do szkoły ministerstwo ratuje z kłopotów Szalonookiego Moody’ego, którego kosze na śmieci w nocy zaatakowały rzekomego włamywacza. Na uczcie Dumbledore ogłasza, że w tym roku nie będzie meczów quidditcha, bo Hogwart zorganizuje Turniej Trójmagiczny, zawody trzech szkół rozgrywane od mniej więcej siedmiuset lat, przerwane kiedyś z powodu liczby ofiar. Zgłosić mogą się tylko uczniowie, którzy skończyli siedemnaście lat, a zwycięzca dostanie tysiąc galeonów. Do sali wchodzi Moody: twarz w bliznach, brak kawałka nosa, magiczne oko widzące przez ściany i piersiówka, z której ciągle popija. Za atak na Harry’ego od tyłu zamienia Malfoya w białą fretkę i odbija go od posadzki, a na pierwszej lekcji pokazuje na pająkach trzy zaklęcia niewybaczalne: Imperius, Cruciatus, przy którym Neville drętwieje z przerażenia, i Avada Kedavra, które przeżyła tylko jedna znana osoba, siedząca w tej klasie. Potem rzuca Imperiusa na uczniów, a Harry jako jedyny uczy się go zrzucać. Hermiona zakłada stowarzyszenie W.E.S.Z., walczące o prawa skrzatów domowych, a Syriusz, zaniepokojony listem o bliźnie, wraca do kraju. Trzydziestego października przybywają goście: uczniowie Beauxbatons z olbrzymią Madame Maxime w błękitnym powozie ciągniętym przez skrzydlate konie oraz Durmstrang z Igorem Karkarowem na statku wynurzającym się z jeziora, a wśród nich Wiktor Krum. Czara Ognia, otoczona linią wieku, wyrzuca Freda i George’a z długimi białymi brodami. W Noc Duchów wybiera Kruma, Fleur Delacour z Beauxbatons i Cedrika Diggory’ego, a potem wyrzuca czwartą kartkę z nazwiskiem Harry’ego Pottera.

5. 5

   Smok

   Karkarow i Madame Maxime protestują, Snape sugeruje oszustwo, a Crouch orzeka, że zgłoszenie jest wiążącym magicznym kontraktem. Moody podejrzewa, że ktoś rzucił na czarę potężne zaklęcie zmyłkowe i zgłosił Harry’ego jako reprezentanta czwartej szkoły, licząc, że chłopak zginie. Szkoła widzi w Harrym oszusta i łowcę sławy, Puchoni i Ślizgoni noszą plakietki obrażające go na zielono, a Ron, przekonany, że przyjaciel się zgłosił i nic mu nie powiedział, przestaje się do niego odzywać. Rita Skeeter przeprowadza z Harrym wywiad w komórce na miotły, a jej Pióro Szybkonotujące dopisuje mu łzy w oczach i tęsknotę za rodzicami. Ollivander sprawdza różdżki reprezentantów. Syriusz, rozmawiając z Harrym przez kominek w pokoju wspólnym, mówi, że Karkarow był śmierciożercą, ale przerywa mu Ron. Hagrid wzywa Harry’ego nocą pod pelerynę-niewidkę i prowadzi do lasu, gdzie pokazuje jemu i Madame Maxime cztery smoki przywiezione na pierwsze zadanie. Harry ostrzega Cedrika, żeby wszyscy mieli równe szanse, a Moody radzi mu wykorzystać to, w czym jest dobry. Dwudziestego czwartego listopada Harry losuje najgroźniejszego smoka, rogogona węgierskiego, zaklęciem przywołującym ściąga Błyskawicę i jak na meczu quidditcha porywa smoczycy spod nosa złote jajo, płacąc za to raną w ramię. Dostaje czterdzieści punktów, tyle samo co Krum, choć Karkarow daje mu tylko cztery. Ron, który widział smoka z bliska, rozumie, że ktoś chciał Harry’ego zabić, i chłopcy się godzą.

6. 6

   Skrzaty, bal i artykuły Rity Skeeter

   Otwarte jajo wydaje z siebie tylko przeraźliwy wrzask, a Harry długo nie ma pojęcia, co z nim zrobić. Hermiona zabiera chłopców do szkolnej kuchni, gdzie pracuje już Zgredek, skrzat, który za pracę bierze pensję, galeona tygodniowo, i jeden dzień wolny w miesiącu. Zwolniona Mrużka siedzi zapuszczona, wciąż lojalna wobec Croucha, i coraz częściej sięga po kremowe piwo. Profesor McGonagall ogłasza bal bożonarodzeniowy, który otwierają reprezentanci z partnerami. Cho Chang idzie już z Cedrikiem, więc Harry zaprasza Parvati Patil, a Ron jej siostrę Padmę, po tym jak w panice zaprosił Fleur. Na balu Hermiona pojawia się w błękitnej szacie u boku Wiktora Kruma i nikt jej nie poznaje, a wieczór kończy się jej kłótnią z Ronem. Harry i Ron podsłuchują w ogrodzie, jak Hagrid zwierza się Madame Maxime, że jego matka była olbrzymką, a Madame Maxime oburzona twierdzi, że ma po prostu duże kości. Wkrótce Rita Skeeter publikuje artykuł o półolbrzymie uczącym dzieci, a Hagrid zamyka się w chatce i chce zrezygnować z posady, dopóki nie odwiedzi go Dumbledore. W Hogsmeade Harry widzi Ludo Bagmana w towarzystwie goblinów, a Crouch od tygodni nie pojawia się w pracy i zastępuje go Percy. Cedrik, odwdzięczając się za ostrzeżenie przed smokami, radzi Harry’emu wziąć z jajem kąpiel w łazience prefektów.

7. 7

   Jezioro

   W łazience prefektów Jęcząca Marta podpowiada Harry’emu, żeby otworzył jajo pod wodą. Tam wrzask zamienia się w piosenkę: trytony zabrały mu coś, czego będzie mu najbardziej brakowało, a na odzyskanie tego ma godzinę. Wracając, Harry widzi na Mapie Huncwotów, że w gabinecie Snape’a kręci się Bartemiusz Crouch, ale grzęźnie nogą w zdradliwym stopniu, a jajo spada ze schodów i budzi zamek. Ratuje go Moody, który widzi przez pelerynę-niewidkę, odsyła Snape’a i prosi o pożyczenie mapy. Harry przez całe tygodnie nie ma pomysłu, jak wytrzymać godzinę pod wodą. W dniu zadania, dwudziestego czwartego lutego, budzi go w bibliotece Zgredek ze skrzelozielem ukradzionym ze schowka Snape’a. W jeziorze, z płetwami i skrzelami, Harry odpędza druzgotki i dociera do osady trytonów, gdzie przy posągu przywiązani są Ron, Hermiona, Cho i mała siostra Fleur, Gabrielle. Cedrik zabiera Cho, Krum z głową rekina Hermionę, a Harry, przekonany, że zakładnikom grozi śmierć, nie chce zostawić Gabrielle, bo Fleur odpadła. Wypływa z dwójką dzieci po czasie i jako ostatni. Sędziowie dają mu czterdzieści pięć punktów za siłę charakteru, więc po dwóch zadaniach prowadzi ex aequo z Cedrikiem. Trzecie zadanie zaplanowano na dwudziestego czwartego czerwca.

8. 8

   Syriusz, szaleństwo Croucha i myślodsiewnia

   Syriusz ukrywa się w jaskini nad Hogsmeade razem z Hardodziobem i żywi się głównie szczurami. Opowiada, że Crouch jako szef departamentu przestrzegania prawa wtrącał ludzi do Azkabanu bez procesu, a swojego syna, złapanego z grupą śmierciożerców, sam tam posłał. Chłopak zmarł w więzieniu, a wkrótce po nim jego matka. Tymczasem Rita Skeeter pisze w „Czarownicy” o Hermionie jako dziewczynie, która łamie serca Harry’ego i Kruma, i Hermiona dostaje anonimy, a jeden z nich zawiera nierozcieńczoną ropę czyrakobulwy. Snape grozi Harry’emu Veritaserum, a Karkarow pokazuje Snape’owi coś na przedramieniu. Pod koniec maja Bagman pokazuje reprezentantom labirynt, który rośnie na boisku. Krum odciąga Harry’ego pod las, żeby wypytać go o Hermionę, i wtedy spomiędzy drzew wychodzi Crouch: zakrwawiony i obłąkany, raz rozmawia z drzewem jak z Percym, raz błaga, żeby ostrzec Dumbledore’a, że Berta nie żyje, a Czarny Pan rośnie w siłę. Kiedy Harry wraca z dyrektorem, Krum leży oszołomiony, a Crouch zniknął. Na wróżbiarstwie Harry zasypia i widzi, jak Voldemort mówi Glizdogonowi, że jego błąd naprawiono, ktoś nie żyje, i torturuje go za karę. W gabinecie Dumbledore’a Harry zagląda do myślodsiewni i trafia na procesy sprzed lat: Karkarow wydaje nazwiska innych śmierciożerców, w tym Snape’a, za którym Dumbledore poręcza, Ludo Bagman zostaje uniewinniony, a Crouch skazuje na dożywocie własnego syna i trójkę śmierciożerców za torturowanie klątwą Cruciatus aurora Franka Longbottoma i jego żony. Dumbledore wyjaśnia, że rodzice Neville’a nigdy nie odzyskali zmysłów i leżą w szpitalu świętego Munga.

9. 9

   Labirynt, cmentarz i prawda o Moodym

   Trzeciego zadania Harry i Cedrik wchodzą do labiryntu pierwsi. Harry mija bogina udającego dementora, sklątkę tylnowybuchową i złotą mgłę, a potem widzi, jak Krum rzuca na Cedrika klątwę Cruciatus, więc oszałamia go a Cedrik wysyła czerwone iskry, żeby nauczyciele go zabrali. Sfinks przepuszcza Harry’ego za rozwiązanie zagadki, przy pucharze obaj walczą z olbrzymim pająkiem, a w końcu, po sporze o to, kto bardziej zasłużył na wygraną, chwytają puchar jednocześnie. Puchar okazuje się świstoklikiem i przenosi ich na cmentarz w Little Hangleton. Glizdogon na rozkaz Voldemorta zabija Cedrika jednym zaklęciem, przywiązuje Harry’ego do nagrobka Toma Riddle’a i warzy w kotle eliksir: kość ojca z grobu, ciało sługi, czyli własna odcięta dłoń, i krew wroga zabrana Harry’emu z ramienia. Z kotła wstaje Lord Voldemort, z białą twarzą, czerwonymi oczami i szparkami zamiast nozdrzy. Wzywa śmierciożerców, wśród nich Lucjusza Malfoya, karze ich za niewierność, nagradza Glizdogona srebrną dłonią, opowiada, jak przetrwał trzynaście lat, i torturuje Harry’ego. Kiedy zmusza go do pojedynku, różdżki łączy złota nić, bo mają pióro tego samego feniksa, a z różdżki Voldemorta wychodzą cienie jego ofiar: Cedrik, Frank Bryce, Berta Jorkins i rodzice Harry’ego, którzy osłaniają jego ucieczkę. Harry zaklęciem przywołuje puchar i wraca z ciałem Cedrika. Moody wyprowadza go z tłumu i w gabinecie przyznaje, że to on wrzucił jego nazwisko do czary i przez cały rok prowadził go do zwycięstwa. Zanim zdąży go zabić, wpadają Dumbledore, Snape i McGonagall, a prawdziwy Moody od miesięcy siedzi uwięziony w kufrze. Po wygaśnięciu eliksiru wielosokowego okazuje się, że to Barty Crouch junior. Pod Veritaserum opowiada, jak matka zajęła jego miejsce w Azkabanie, jak ojciec trzymał go pod klątwą Imperius, jak wyczarował Mroczny Znak różdżką Harry’ego i jak zabił ojca, a ciało zamienił w kość i zakopał przy chatce Hagrida. Knot przyprowadza dementora, który wysysa Crouchowi duszę, i nie przyjmuje do wiadomości powrotu Voldemorta, więc Dumbledore zrywa z nim i rozsyła sojuszników, a Syriusz i Snape muszą podać sobie ręce. Rodzice Cedrika nie obwiniają Harry’ego, a na uczcie pożegnalnej Dumbledore mówi szkole wprost, że Cedrika zamordował Lord Voldemort. W pociągu Hermiona pokazuje słoik z żukiem: Rita Skeeter jest niezarejestrowanym animagiem. Wychodzi też na jaw, że Bagman uciekł przed długami u goblinów. Harry oddaje Fredowi i George’owi tysiąc galeonów nagrody na sklep z dowcipami i prosi, żeby kupili Ronowi nowe szaty wyjściowe.

Motywy i przesłanie

Śmierć i żałoba

Pierwszy uczeń, który ginie w serii, i Harry, który nie chce puścić jego ciała.

Zagadka

Kto wrzucił nazwisko Harry’ego do czary i kim jest wierny sługa Voldemorta w Hogwarcie.

Przyjaźń i zazdrość

Ron, który ma dość życia w cieniu sławnego przyjaciela, i pierwsze zauroczenia na balu.

Ojcowie i synowie

Crouch, który dla kariery skazał syna, i syn, który się na nim zemścił.

Uprzedzenia

Skrzaty domowe bez praw, półolbrzymy i mugolacy w oczach czystokrwistych.

Media i władza

Rita Skeeter, która pisze, co chce, i minister, który nie chce słyszeć złych wiadomości.

Odwaga i wybór

Harry, który ostrzega rywala przed smokami i zostaje w jeziorze z cudzym dzieckiem.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Harry Potter i Czara Ognia” (J.K. Rowling) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.