Name: Recenzja: Spark - Monika Rutka
Item: Spark
Rating: 5
Author: Ten od Liceum

Tropy w książce

Motywy

romans young adult i new adult
wymiana w Anglii
bad boy z traumą
rodzinne sekrety
tajemnicze listy
sceny 18+
polska autorka

Sięgnij, jeśli

lubisz romanse, w których gbur z traumą okazuje się najczulszym chłopakiem w mieście
chcesz historii z listami bez nadawcy, rodzinną tajemnicą i finałem, który wywraca prolog do góry nogami
nie boisz się grubych książek, w których akcja przeplata się z herbatą, papierosami na dachu i nocnymi rozmowami

Odpuść, jeśli

bohaterowie, którzy co chwilę przewracają oczami i klną, wyprowadzają cię z równowagi
wolisz zamknięte historie od takich, które urywają się w momencie największego zwrotu akcji
nie masz teraz siły na przemoc seksualną, przemoc wobec dziecka i myśli samobójcze w tle romansu

Dlaczego taka ocena

🧠 Dla koneserów

4/10

Finał, który robi robotę. Przez pięćset stron autorka rozsypuje okruchy, a w ostatnim rozdziale skleja je w zwrot, którego się nie spodziewałem. Prolog nagle zmienia znaczenie i dopiero wtedy widać, że ta konstrukcja była przemyślana.
Kobiety z domu Shawów. Josephine i Caroline to najlepiej napisane postacie tej książki. Ich historie, przemoc i gwałt z przeszłości, autorka traktuje poważnie i bez taniej sensacji, i to przy nich książka nabiera ciężaru.
Schemat goni schemat. Dziewczyna z wymiany, gburowaty współlokator za drzwiami wspólnej łazienki, rzekoma psychofanka, wredna szkolna gnębicielka, czarny charakter z nożem i walka na ringu. Klocki znane z setek romansów młodzieżowych, ułożone bez niespodzianek aż do finału.
Tajemnice na przetrzymanie. Napięcie bierze się głównie z tego, że bohaterowie milczą. Lizzy nie mówi, bo nie, Caroline prosi, żeby nie mówiła, Josephine płacze, że ktoś jej nie wybaczy. Po 544 stronach miałem więcej pytań niż na starcie, a odpowiedzi autorka zostawiła na później.
Bohaterka z sinusoidy. Lizzy w jednym rozdziale prowadzi terapię grupową lepiej niż terapeuta, w następnym piszczy na widok myszy i nie umie zdjąć rękawic bokserskich. Chase jest skrojony z instrukcji obsługi księcia z traumą: gbur, który ma bzika na punkcie bezpieczeństwa kobiet, bije każdego, kto krzywo spojrzy, i nigdy nie przeprasza.

💖 Dla relaksatorów

7/10

Chemia pod jednym dachem. Wspólna łazienka, dach z widokiem na morze, nocne rozmowy w łóżku Chase’a i docinki, które powoli zamieniają się w czułość. Fani powolnego budowania napięcia i domowych zbliżeń będą zadowoleni.
Sceny jak z filmu. Koncert Arctic Monkeys w walentynki, kąpiel w lodowatym morzu, leżenie na pustej ulicy w deszczu i taniec w klubie. Rutka wie, jak napisać romantyczną scenę, do której się potem wraca.
Zagadka w tle. Listy bez stempla, zdjęcie zmarłej matki i starszy pan na nagraniu z kamery nad bramą dodają romansowi dreszczyku. Ostatnia scena urywa się w miejscu, w którym aż chce się napisać do autorki z pretensjami.
Ciepło domu Shawów. Herbatki Josephine, Jonathan z trzystu sześćdziesięcioma pięcioma różami dla żony i przyjaciele, którzy w kryzysie stają za Lizzy murem. Za tym domem się tęskni.
Rozmiar i dygresje. Sporą część z 544 stron zajmują makijaże, ubrania, herbatki i rozmyślania bohaterki, które wracają do tych samych pytań. Nawet zakochany w Chasie czytelnik w którymś momencie zacznie przewracać kartki na skróty.

Cztery warstwy książki

Fabuła i rozwój akcji

Pomysł z dziewczyną, która ucieka za ocean przed czymś, czego nie nazywa, i z listami podrzucanymi do skrzynki, jest dobry, a finał rzuca nowe światło na prolog. Tyle że droga do niego jest długa i kręta: wątków przybywa (Blaze, Allison, Omar, Gerard, Matt, zawał ojca), a większość z nich zostaje zawieszona w powietrzu. Zakończenie urywa się w pół kroku i najważniejsze odpowiedzi czekają gdzieś poza tą książką.

Bohaterowie i relacje

Najmocniej wypadają Josephine i Caroline, kobiety z bagażem, o którym autorka pisze z wyczuciem. Chase to podręcznikowy gbur z traumą: oschły w dzień, czuły w nocy, z pięściami zawsze gotowymi do akcji. Lizzy bywa bystra i odważna, ale często zachowuje się jak dziewczynka, której fabuła każe milczeć. Matt i Charlotte dostają ciekawe zwroty, choć obu brakuje wcześniejszego przygotowania.

Styl pisania i atmosfera

Rutka umie zbudować klimat nadmorskiego Crosby, a wtrącenia pisane po latach do ukochanego dodają tekstowi niepokoju. Problem jest z resztą: bohaterowie przewracają oczami około osiemdziesięciu razy, tęczówki w odcieniu nefrytu wracają jak refren, a „Matko”, „Cholera” i „Ja pierdolę” robią za połowę emocji. Do tego mnóstwo opisów makijażu, butów i herbatek, które dławią tempo.

Rozrywka i wartość

Przy całej mojej marudności przyznaję, że chciałem wiedzieć, kto wysyła listy i przed czym ucieka Lizzy. Sceny romantyczne mają urok, a gwałt, przemoc wobec dziecka i uzależnienie nie są tu dekoracją. Rozrywka jest, ale okupiona cierpliwością i finałem, który zamiast nagrody wręcza cliffhanger.

Krótko o książce, bez spoilerów

Amerykanka Lizzy Parker przylatuje na wymianę do Crosby pod Liverpoolem, żeby uciec od czegoś, o czym nikomu nie mówi, i trafia pod jeden dach z gburowatym Chase’em, który od pierwszego dnia chce się jej pozbyć. Romans miesza się tu z zagadką rodzinnych kłamstw, a każdy bohater ma przynajmniej jedną tajemnicę za dużo.

Chcesz poznać fabułę etap po etapie?Streszczenie

Cytat, który zapadł mi w pamięć

„Łzy wcale nie pokazują twojej słabości. To właśnie one przypominają nam, że jeszcze żyjemy.”Spark, Monika Rutka

Poruszane motywy

Monika Rutka pisze o kłamstwie, które ma kogoś chronić, a w praktyce rani wszystkich po kolei. Lizzy ucieka do Crosby, bo nie radzi sobie z tym, co zostawiła w Ameryce, i pod nowym dachem buduje znajomości na półprawdach, tak jak wcześniej robił to jej ojciec. Shawowie, którzy z zewnątrz wyglądają na idealną rodzinę, okazują się zbiorem ludzi poranionych przez przemoc i stratę, a romans z Chase’em rozwija się w cieniu tajemnic, które w każdej chwili mogą go spalić. Główne elementy historii: Kłamstwo i tajemnice - Lizzy, jej ojciec, Aiden, Josephine i przyjaciele z Crosby ukrywają rzeczy, które zmieniają wszystko. Bliskość i poczucie bezpieczeństwa - chłopak, który chciał pozbyć się współlokatorki, staje się dla niej jedynym bezpiecznym miejscem. Przemoc i jej ślady - przemoc wobec dziecka, gwałt i atak nożem pokazane jako rzeczy, które zostają w ludziach na lata. Uzależnienie - alkohol jako sposób na zapomnienie, terapia grupowa i nawroty bohaterki. Rodzina z wyboru - dom, w którym przygarnia się cudze dzieci i rozmawia godzinami przy kuchennej wyspie. Zagadka z przeszłości - listy ze zdjęciem zmarłej matki i łacińskimi sentencjami, które prowadzą do wydarzeń sprzed osiemnastu lat. Wiara - bohaterka, która przestała wierzyć w Boga, i chłopak, który mimo wszystko wierzy.

Pytania i odpowiedzi

Czy „Spark” to część serii?

Otwiera trylogię The Chain, po nim przychodzą „Flame” i „Ashes” (sama książka o tym nie informuje, ale wydawca prowadzi je jako cykl). Zakończenie urywa się w momencie największego zwrotu akcji, a większość wątków zostaje otwarta, więc bez kolejnych tomów wszystkich odpowiedzi nie dostaniesz.

Ile stron liczy książka?

544 strony w wydaniu Editio z 2022 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. Tekst dzieli się na prolog, dwadzieścia rozdziałów, rozdział „Dwa miesiące wcześniej” i epilog.

Od ilu lat jest ta książka?

Osiemnaście lat to tu rozsądny próg. Bohaterowie chodzą jeszcze do szkoły, ale w książce jest kilka dosłownie opisanych scen seksu, mnóstwo alkoholu, trawki i przekleństw, a do tego gwałt z przeszłości jednej z bohaterek, przemoc wobec dziecka, atak nożem i wspomnienie próby samobójczej głównej bohaterki. Jeśli te tematy dotykają cię osobiście, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.

Dla kogo przeznaczona jest ta książka?

Dla relaksatorów, którzy lubią romanse z gburowatym chłopakiem z przeszłością, domowe zbliżenia i zagadkę w tle, a gruba książka ich nie straszy. Koneserom polecam ją z zastrzeżeniem: finał zaskakuje, ale droga do niego jest długa, a odpowiedzi zostają zawieszone w powietrzu.

Co czytać dalej

Dom złamanych obietnic Monika Rutka Inna powieść Moniki Rutki, którą oceniłem wyraźnie wyżej. ★ 7/10🧠 6💖 8🌶️ 415+ Czytaj recenzję

Sekret rodziny Monet Weronika Marczak Też: saga rodzinna, rodzinny sekret. ★ 6/10🧠 4💖 8🌶️ 214+ Czytaj recenzję

It Ends with Us Colleen Hoover Romans, w którym przemoc i trudna przeszłość są czymś więcej niż tłem. ★ 6/10🧠 4💖 7🌶️ 718+ Czytaj recenzję

Nic z tego nie pasuje? Zrób test „Co teraz przeczytać?” - 8 pytań i trzy książki dopasowane do ciebie.