Przejdź do treści
Półka Moje książki
Okładka: Zmierzch, Stephenie Meyer

Recenzja

Zmierzch - recenzja, od ilu lat i dla kogo

Stephenie Meyer

Ten od Liceum

★ 5/10
Ocena ogólna - co to znaczy?

Jedna, łączna ocena książki. Biorę pod uwagę wszystko, co opisuję w tej recenzji: styl, bohaterów, fabułę i emocje. To nie średnia z ocen dla koneserów i relaksatorów. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. Jak oceniam

🧠 Koneser - co to znaczy?

Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. Jak oceniam

3/10
💖 Relaksator - co to znaczy?

Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. Jak oceniam

7/10
🌶️ Pikanteria - co to znaczy?

Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. Jak oceniam

2/10
Wiek - co to znaczy?

Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. Jak oceniam

14+

Tropy w książce

  • Romantasy
  • Szkoła i liceum

Motywy

  • paranormal romance
  • wampir i licealistka
  • deszczowe Forks
  • zakazana miłość
  • obsesyjna troska
  • wampiry wegetarianie
  • finał z tropicielem

Sięgnij, jeśli

  • lubisz romanse, w których cała stawka mieści się w jednym zdaniu: on ją kocha i jednocześnie chce ją zabić
  • chcesz deszczowego klimatu, mchu na wszystkim i chłopaka, który w słońcu mieni się, jakby obsypano go diamentami
  • lubisz, gdy obok romansu jest rodzina z tajemnicami, a w finale zaczyna się prawdziwe polowanie

Odpuść, jeśli

  • chłopak, który bez twojej wiedzy co noc patrzy, jak śpisz, to dla ciebie sygnał alarmowy, a nie dowód uczucia
  • oczekujesz, że intryga ruszy, zanim minie trzy czwarte książki
  • po dziesiątym marmurowym torsie i aksamitnym głosie masz ochotę rzucić książką o ścianę

Dlaczego taka ocena

🧠 Dla koneserów

3/10
  • Pragnienie jako romans. Najmocniejszy pomysł książki to romans, w którym miłość i zagrożenie są jednym i tym samym: Edward pragnie Belli i jej krwi naraz. Scena na polanie, w której łamie konar i pyta: „Czyż nie jestem najdoskonalszym drapieżnikiem na świecie?”, robi wrażenie. Historie Cullenów, od pastorskiego syna, który polował na wampiry, po Alice zamkniętą w zakładzie dla obłąkanych, to materiał na ciekawszą powieść niż ta, którą dostaliśmy.
  • Fabuła w poczekalni. Właściwa intryga, czyli tropiciel James, pojawia się pod koniec siedemnastego rozdziału z dwudziestu czterech. Wcześniej są głównie rozmowy w stołówce, w samochodzie i w pokoju Belli, a jeden cały dzień w jedenastym rozdziale to quiz o ulubiony kolor, płytę i kamień szlachetny. Zagadkę, kim jest Edward, Bella rozwiązuje przez siedem rozdziałów, choć blada skóra, złote oczy i nietknięte tace w stołówce podsuwają odpowiedź od razu.
  • Bella i posąg. Bella opisuje siebie słowami „Jestem zupełnie przeciętna, nijaka” i autorka niewiele robi, żeby ją z tego wyprowadzić. Poza Edwardem nie ma pasji ani planów, a o znajomych z Forks myśli w końcu tak: „Jessica, Mike, szkoła - to wszystko było takie nierealne, takie błahe”. Edward to z kolei anioł, grecki bóg i marmurowy posąg w jednym, któremu autorka dała jedną prawdziwą wadę: może cię zjeść.
  • Kontrola przebrana za troskę. Edward śledzi Bellę do Port Angeles, przez myśli Jessiki sprawdza, co Bella o nim mówi, i od tygodni nocą siedzi w jej pokoju, bo, jak tłumaczy: „Co innego pozostaje do roboty po nocy?”. Ciągnie ją za kurtkę do auta, wywozi wbrew jej woli, a w szpitalu przyznaje, że gdyby znał jej plan, „Nie puściłbym”. Bella czasem się złości, ale fabuła za każdym razem przyznaje mu rację, a ona sama notuje, że „pochlebiało mi jego zainteresowanie”. To zachowania kontrolujące i żadna kołysanka skomponowana na fortepian tego nie zmienia.

💖 Dla relaksatorów

7/10
  • Dreszcz przy każdym dotyku. Meyer gra zakazanym dotykiem do upadłego. Pierwszy pocałunek kończy się tym, że Edward musi odsunąć Bellę, żeby jej nie zabić, a noc, w której leży obok niej i nuci kołysankę, ma więcej napięcia niż niejedna scena łóżkowa w romansach dla dorosłych. Seksu tu nie ma i nie jest potrzebny.
  • Forks i mecz w burzy. Deszcz, mech, zielone światło w lesie i biały dom Cullenów nad rzeką tworzą klimat, do którego chce się wracać. Najlepsza scena całej książki to baseball w czasie burzy: wampiry czekają na grzmoty, żeby nikt nie usłyszał huku ich uderzeń, a Esme sędziuje, bo jej dzieci oszukują.
  • Finał z tropicielem. Kiedy na polanie pojawia się James, tempo rośnie z rozdziału na rozdział. Ucieczka przez lotnisko, telefon z głosem matki i sala z lustrami nie pozwalają odetchnąć, a pomysł z domowym nagraniem wideo to najbardziej przewrotny moment całości.
  • Bella z ciętym językiem. Bywa zabawnie. Bella pyta, czy Edward zamieni się w nietoperza, w myślach nazywa Mike'a golden retrieverem, a swojej furgonetki broni ripostą: „Moja furgonetka mogłaby być babcią twojego volvo.”
  • Środek do przewinięcia. Między Port Angeles a meczem baseballu książka zamienia się w ciąg rozmów, w których Edward jest piękny, Bella się rumieni, a on po raz kolejny ostrzega, że jest niebezpieczny. Po kilkudziesięciu takich stronach nawet wierny fan romansów zacznie przerzucać kartki.

Cztery warstwy książki

Fabuła i rozwój akcji

4

Początek ma dobry haczyk: chłopak patrzy na nową dziewczynę jak na wroga, znika na tydzień, a potem gołymi rękami zatrzymuje rozpędzonego vana. Dalej fabuła zwalnia do tempa rozmów w stołówce i samochodzie, a prawdziwe zagrożenie pojawia się, gdy do końca zostaje siedem rozdziałów. Finał z tropicielem jest sprawny i chwilami przewrotny, ale rozstrzyga się poza kadrem: Jamesa zabijają bracia Edwarda, kiedy Bella leży nieprzytomna.

Bohaterowie i relacje

4

Bella ma swoje momenty: bywa uszczypliwa, sama układa plan ucieczki i idzie na spotkanie z wampirem, żeby ratować matkę. Na co dzień jednak opisuje siebie jako nijaką niezdarę i odcina się od wszystkich poza Edwardem. Edward to zestaw ideałów z jedną cechą charakteru, czyli huśtawką od czułości do gniewu i z powrotem. Trzeba mu oddać, że pilnuje granic fizycznych i odmawia przemiany Belli, ale resztą jej życia zarządza jak ochroniarz z nadmiarem uprawnień. Najciekawsi są Cullenowie, zwłaszcza Carlisle i Rosalie, która zazdrości Belli śmiertelności, tyle że każde dostaje po kilka stron.

Styl pisania i atmosfera

5

Atmosferę Forks Meyer łapie świetnie: wieczny deszcz, mech na pniach, zielone światło w lesie i miasteczko, w którym nic się nie ukryje. Kłopot zaczyna się przy Edwardzie: aksamitny głos, marmurowa skóra, grecki bóg, anioł i zapierające dech spojrzenie wracają na okrągło, a Bella rumieni się i zapomina, jak się nazywa, tak regularnie, że można według tego nastawiać zegarek. Dialogi bywają za to dowcipne, zwłaszcza gdy Bella się przekomarza.

Rozrywka i wartość

6

Jako romans z dreszczykiem daje to, co obiecuje: napięcie, ciepło, deszczowy klimat i finał z prawdziwym zagrożeniem. Wartość obniża to, jak książka przedstawia związek: obsesja, kontrola i gotowość, by dla chłopaka zrezygnować ze wszystkiego, łącznie z ludzkim życiem, wyglądają tu na najwyższą formę miłości. Czytana z otwartymi oczami daje sporo przyjemności, jako poradnik uczuć się nie nadaje.

Krótko o książce, bez spoilerów

Siedemnastoletnia Bella przeprowadza się do najbardziej deszczowego miasteczka w Stanach i zakochuje w chłopaku o złotych oczach i lodowatej skórze, który z całych sił walczy z ochotą na jej krew. Pomysł na romans, w którym pragnienie i zagrożenie to jedno, jest świetny, tyle że przez dwie trzecie książki fabuła stoi w miejscu, a troska Edwarda za często zamienia się w nadzór.

Chcesz poznać fabułę etap po etapie?Streszczenie

Cytat, który zapadł mi w pamięć

„Lew zakochał się w jagnięciu.”Zmierzch, Stephenie Meyer

Poruszane motywy

Stephenie Meyer opowiada o pierwszej miłości jako o pragnieniu, które może zabić. Edward jest wampirem, którego najbardziej kusi krew dziewczyny, w której się zakochał, więc każdy dotyk, pocałunek i noc spędzona przy Belli jest dla niego próbą siły woli. Bella od początku wie, że chłopak może ją zabić, i uznaje, że nie ma to znaczenia. Wokół tej dwójki autorka buduje rodzinę Cullenów, wampirów, którzy żywią się krwią zwierząt, żeby pozostać jak najbardziej ludzcy, i świat, w którym ich przeciwieństwem są wędrowcy polujący na ludzi. Książka zostawia też pytanie bez odpowiedzi: czy siedemnastolatka ma prawo zrezygnować z ludzkiego życia dla chłopaka, którego zna od kilku miesięcy. Główne elementy historii: Zakazana miłość - wampir i licealistka, których łączy uczucie i jego pragnienie jej krwi. Samokontrola - wegetariańska dieta Cullenów i Edward, który uczy się być blisko Belli, nie robiąc jej krzywdy. Obsesja i kontrola - chłopak, który śledzi Bellę, bez jej wiedzy przesiaduje nocami w jej pokoju i decyduje za nią, a wszystko tłumaczy jej bezpieczeństwem. Rodzina - Charlie i Renee, przed którymi Bella ukrywa coraz więcej, oraz Cullenowie jako rodzina z wyboru, w której każde ma za sobą osobną tragedię. Inność - nowa dziewczyna w miasteczku, w którym wszyscy się znają, i wampiry, które od dziesięcioleci udają zwykłych ludzi. Legenda i pakt - opowieści plemienia Quileute o Zimnych Ludziach i przodkach zmieniających się w wilki. Śmiertelność - Bella, która chce zostać wampirem, i Edward, który za wszelką cenę chce jej tego oszczędzić.

Pytania i odpowiedzi

Czy „Zmierzch” to pierwszy tom sagi i w jakiej kolejności czytać pozostałe?

„Zmierzch” otwiera Sagę Zmierzch Stephenie Meyer. W wydaniu Wydawnictwa Dolnośląskiego kolejne części to „Księżyc w nowiu”, „Zaćmienie” i „Przed świtem” i w tej kolejności warto je czytać. Sprawa tropiciela Jamesa zamyka się w tym tomie, ale spór o to, czy Bella zostanie wampirem, kończy się remisem, który Edward sam nazywa impasem.

Ile stron liczy „Zmierzch”?

416 stron w wydaniu Wydawnictwa Dolnośląskiego, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. Na powieść składają się prolog, 24 rozdziały i epilog.

Od ilu lat jest ta książka?

Polecam od 14 lat. Scen łóżkowych brak: są pocałunki, wspólne zasypianie w jednym łóżku i rozmowa, w której Edward tłumaczy, że fizyczna bliskość mogłaby Bellę zabić. Przemoc skupia się w finale, gdzie tropiciel łamie Belli nogę i gryzie ją w dłoń, a wcześniej czterech mężczyzn osacza ją w pustej dzielnicy. W historiach Cullenów są zabójstwa z przeszłości i dwie krótko opowiedziane próby samobójcze. Jeśli ten temat dotyczy ciebie: 116 111. Warto, żeby młodszy czytelnik wiedział, że śledzenie, nocne wizyty bez wiedzy dziewczyny i decydowanie za nią to kontrola, nawet jeśli książka nazywa to miłością.

Dla kogo przeznaczona jest ta książka?

Dla relaksatorów od 14 lat, którzy lubią romanse paranormalne, deszczowy klimat i napięcie między pragnieniem a strachem, a długie rozmowy zakochanych ich nie nużą. Kto czyta jak koneser, polubi rodzinę Cullenów i finał z tropicielem, ale przez resztę będzie zgrzytał zębami. Kto lubił „Obsydian”, rozpozna tu ten sam układ: nowa dziewczyna w małym miasteczku i przystojny chłopak z nadprzyrodzonym sekretem, który raz po raz ratuje jej życie.

A Ty? Znasz tę książkę?

Oceny czytelników

Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.

Twoja ocena w skali 1-10

Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.

Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.

Co czytać dalej

Zrób test: co czytać dalej