O czym jest „It Starts with Us”?

W skrócie

„It Starts with Us” Colleen Hoover to drugi i ostatni tom dylogii, który zaczyna się dokładnie tam, gdzie skończyło się „It Ends with Us”. Lily Bloom, rozwiedziona samotna matka niespełna rocznej Emerson i właścicielka bostońskiej kwiaciarni, wpada na ulicy na Atlasa Corrigana, swoją pierwszą miłość, a dziś szefa kuchni i właściciela dwóch restauracji. Oboje chcą wreszcie spróbować, ale Lily wie, że jej były mąż Ryle, ojciec Emerson, nigdy nie zaakceptuje właśnie tego mężczyzny.

Rozdziały opowiadają na zmianę Lily i Atlas. Ona uczy się stawiać granice człowiekowi, od którego odeszła z powodu przemocy, a z którym musi współpracować przy wychowaniu córki. On mierzy się z przeszłością, która nagle puka do drzwi: ktoś niszczy jego restauracje, a po latach milczenia odzywa się matka. W tle są dawne dzienniki Lily, listy Atlasa i dwunastoletni „terapeuta” z kuchni Bib’s.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Spotkanie na chodniku i klucz od mieszkania

   Rano Atlas Corrigan wpada na ulicy na Lily Bloom - widzą się po półtora roku, a ona nie jest już mężatką. Zaraz potem musi jechać do Bib’s: ktoś wybił okno, wymalował na tylnych drzwiach sprejem „pier doła” i ukradł tylko grzanki. Atlas nie zgłasza włamania na policję, bo sam jako głodny chłopak ukradł kiedyś kanapkę z indykiem. Lily, właścicielka kwiaciarni i samotna matka jedenastomiesięcznej Emerson, wraca do pisania listów do Ellen. O rozwód poprosiła Ryle’a tuż po narodzinach córki, ale nigdy nie zgłosiła jego przemocy, więc w ugodzie musiała zgodzić się na regularne wizyty ojca. Wywalczyła tylko tyle, że mała nie nocuje u niego. Ryle wciąż ma klucz do jej mieszkania i liczy na powrót. Kiedy Lily żąda klucza, grozi zmianą ugody, a ona mówi mu wprost, że Emmy zostanie u niego na noc dopiero wtedy, gdy będzie umiała powiedzieć, jeśli coś się stanie. Po jego wyjściu Lily czyta listę siedmiu powodów rozwodu, którą trzyma w pudełku na biżuterię.

2. 2

   Schowek, FaceTime i dwunastoletni terapeuta

   Lily boi się reakcji Ryle’a, więc odpisuje Atlasowi jednym słowem. On przyjeżdża do kwiaciarni z lunchem - makaronem à la „dlaczego mnie unikasz”. Akurat wtedy po kluczyki do samochodu zjawia się Ryle, więc Lily chowa Atlasa w schowku, a Allysa ratuje sytuację, wymyślając danie o nazwie „drobiowo-mięsna barabadoula”. Atlas zaprasza Lily na randkę, a w rozmowach przez FaceTime prosi, żeby czytała mu fragmenty swoich nastoletnich dzienników. Sam wyznaje, że nie było żadnego wujka w Bostonie, do którego rzekomo wyjechał jako osiemnastolatek: przyjechał sam, do schronisk. Wandal atakuje już obie jego restauracje, w Corrigan’s zostawia napis „Jeb się Sratlas”, a monitoring pokazuje chłopaka w kapturze, który śpi dwie godziny na schodach w październikowym chłodzie. Po latach dzwoni też matka Atlasa, Sutton, a on rozłącza się, gdy tylko daje mu do zrozumienia, że chodzi o pieniądze, i blokuje numer. Radzi się za to Theo, dwunastoletniego syna swojego kucharza Brada, który chce zostać terapeutą. Theo zwierza mu się, że podoba mu się chłopak z kółka matematycznego, a Atlas obiecuje dyskrecję.

3. 3

   Randka, którą Lily przesypia

   Na pierwszą randkę Lily przychodzi po nieprzespanej nocy przy gorączkującej Emmy i zasypia w samochodzie, zanim dojadą do restauracji. Atlas anuluje rezerwację, czyta dziennik, który od niej dostał, łącznie z opisem ich pierwszego pocałunku, i pisze w telefonie list do „drogiej Lily”. Opowiada w nim o dzieciństwie: matka biła go i nie znosiła, ojczym Tim zmienił dom w piekło, a kiedy wyrzucony z domu Atlas wrócił prosić o dach nad głową, matka rzuciła w niego śrubokrętem i rozcięła mu brew. Wieczór kończą burgerami na parkingu kwiaciarni, a zamiast pocałunku jest tylko muśnięcie w skroń. U Allysy czeka na Lily Ryle, który obejrzał z córką „Gdzie jest Nemo?” i zrozumiał, skąd wzięło się drugie imię Emerson - Dory. Na dachu zagradza Lily drogę do drzwi, potem przeprasza i próbuje się do niej zbliżyć, pytając, co jeśli się zmienił. Lily odpowiada, że to nie ona ma to sprawdzać. Płacze na korytarzu, a Marshall siada obok i opowiada, że Allysa zdradziła go kiedyś, gdy byli w związku na odległość, a on mimo wściekłości ani przez chwilę nie pomyślał, żeby ją skrzywdzić. Lily słyszy od niego, że dobrze zrobiła, odchodząc.

4. 4

   Josh

   Tego samego wieczoru w Bib’s czeka na Atlasa Sutton. Nie chce pieniędzy: szuka Josha, syna z Timem, który od dwóch tygodni nie wraca do domu. Nie zgłosiła tego na policję, bardziej niż o syna boi się zarzutów za jego nieobecności w szkole. Atlas dowiaduje się, że ma młodszego brata, i od razu rozumie, kto niszczy mu restauracje - błąd w „pier doła” to wymowa matki. Po krótkim przytuleniu Lily w progu jej mieszkania czeka w nocy za śmietnikiem i czyta ostatni wpis z dziennika, o nocy, w której ojciec Lily pobił go kijem bejsbolowym. Około drugiej łapie dwunastoletniego Josha z puszką spreju, robi mu tosty z serem i zabiera go do siebie. Prawnik radzi odwieźć chłopca matce, ale pod motelem Risemore Inn Sutton od razu uderza syna w twarz i wciąga go do pokoju, gdzie Josh rozbija sobie czoło o szafkę pod telewizorem. Atlas odciąga matkę, zabiera brata i jedzie z nim na pogotowie, żeby przemoc została udokumentowana. Szpital zawiadamia opiekę społeczną, Atlas zapisuje Josha do nowej szkoły - tej samej, do której chodzi Theo - a w ramach spłaty długu w grzankach brat zmywa naczynia w Bib’s.

5. 5

   Tatuaż i wesele Lucy

   Atlas idzie z Lily na wesele jej pracownicy Lucy. Przy zapinaniu sukienki pierwszy raz widzi serduszko wytatuowane na jej obojczyku i blizny po zębach dookoła. Lily potwierdza, że Ryle ugryzł ją po przeczytaniu dzienników, i opowiada o pozostałych razach: uderzył ją, bo się zaśmiała, zepchnął ze schodów, bo znalazł numer Atlasa w etui jej telefonu. Wyjaśnia też, że kiedy obwiniała siebie, pomagało jej wyobrażenie, jak w tych samych sytuacjach zachowałby się Atlas. Wtedy wreszcie całują się jak dorośli. Z wesela wymykają się po godzinie, Atlas wnosi Lily na barana do mieszkania i spędzają pierwszą wspólną noc. Nad ranem Atlas opowiada, że po pobiciu przez Andrew Blooma to jemu policja zagroziła aresztem, a potem wraca do Josha i zostawia Lily list na poduszce.

6. 6

   Ryle wie

   Rano Ryle przychodzi po Emmy, która nocowała u babci, i widzi w mieszkaniu dwa kieliszki oraz rzuconą na kanapę bieliznę. Pyta, czy to był Atlas, a kiedy Lily mówi, że odeszła, bo zasługuje na lepsze traktowanie, przyciska ją do drzwi z dłonią pod jej gardłem. Opamiętuje się po kilku sekundach i wychodzi. Lily ukrywa się z córką w domu Atlasa - to pierwsze spotkanie Emerson z nim i z Joshem - i tam oficjalnie nazywają się parą. Kilka dni później Ryle wysyła jej w nocy pijane, obraźliwe SMS-y, a potem zjawia się w kwiaciarni i przypomina, że to on jest neurochirurgiem i płaci za jej mieszkanie. Lily kłamie, że pokazała wiadomości prawnikowi, i postanawia od tej pory wszystko dokumentować. Ryle jedzie do Bib’s, spycha Atlasa ze schodów na zapleczu i uderza go w twarz. Atlas nie oddaje, tylko tłumaczy mu, że przez całe życie będą się spotykać na świętach, urodzinach i weselu Emerson, więc muszą grać w jednej drużynie.

7. 7

   Sadzonka zamiast drzewa

   Na urodzinach Emmy u Allysy Ryle i Lily mijają się szerokim łukiem. Allysa bierze małą na noc, więc Lily jedzie do Corrigan’s, patrzy, jak Atlas spokojnie prowadzi kuchnię, i zostaje u niego. W łóżku ustalają, że o wspólne mieszkanie Atlas może zapytać za pół roku, a o oświadczyny za rok. Rano do drzwi dobija się Sutton z groźbami po wizycie opieki społecznej, a Josh wykrzykuje, że chce mieszkać z ojcem. Atlas znajduje adres Tima w Vermoncie i wiezie tam brata. Z samochodu widzą mężczyznę z puszką piwa przy własnym pick-upie, a Josh pyta o stare blizny na ramieniu Atlasa. Atlas szczerze mówi mu, że dorosły, który ma samochód i przez tyle lat nie przyjechał, nie szukał syna. Josh decyduje się odjechać: zadane w szkole drzewo genealogiczne narysuje jako sadzonkę z dwiema gałązkami, swoją i brata, bo chce mieć drzewo, „takie, które zaczyna się od nas”. Na pożegnanie pokazuje ojcu środkowy palec i krzyczy przez okno „Pier doła!”.

8. 8

   Niedziela rozwiązywania problemów

   Lily z Allysą i Marshallem siada z Ryle’em do stołu, zanim upiecze się lazania. Stawia warunki ustalone z prawniczką: terapia kontroli gniewu, a do tego czasu spotkania z Emerson tylko przy Allysie albo Marshallu. Jeśli Ryle skrzywdzi ją albo córkę, Lily sprzeda wszystko, żeby walczyć z nim w sądzie, a Allysa zapowiada, że jej w tym pomoże. Ryle nazywa to interwencją, ale umawia się na pierwszą wizytę pod nadzorem. W tym samym czasie Atlas w pustej restauracji gotuje matce krewetki w kokosowej panierce, pamiątkę z jedynej wspólnej wycieczki na Cape Cod. Sutton nie potrafi powiedzieć o synach niczego, nawet jakie mają ulubione potrawy. Atlas żąda zgody na przekazanie mu opieki nad Joshem, grozi sądem, ale zaprasza ją też na rodzinne kolacje we wtorki. Matka walczy ze łzami, czego Atlas wcześniej nigdy nie widział. W domu czeka skończona praca domowa Josha: sadzonka z napisami „Josh” i „Atlas”.

9. 9

   Zamieszkaj ze mną

   Pół roku później Lily znajduje pod drzwiami list. Atlas pisze w nim, że jego zdaniem ich prawdziwym pierwszym pocałunkiem był ten złożony między jej szyją a ramieniem, w miejscu, gdzie dziś ma tatuaż, w dniu, w którym chory na grypę żołądkową zrozumiał, że ją kocha. Kończy prośbą: „Zamieszkaj ze mną”. Ryle chodzi na terapię i widuje córkę pod nadzorem. Lily oddaje większość swoich rzeczy schronisku dla ofiar przemocy domowej i wprowadza się z Emmy do Atlasa i Josha, nad którym Atlas ma już prawną opiekę. Sutton przyszła tylko na jedną wtorkową kolację. Ryle, nie wysiadając z samochodu, pozwala Marshallowi oddać Emerson Atlasowi. Josh rusza z Theo na paradę równości, a mama Lily wyznaje, że od początku pamiętała Atlasa z Maine - przyłapany kiedyś na kanapie u Lily, zamiast uciekać, przytulił ją. Po latach, w dniu ślubu, gdy piętnastoletni Josh całuje się z dziewczyną w altanie, Atlas czyta swoją przysięgę: przy połowie małżeństw kończących się rozwodem szanse pół na pół uważa za ogromne szczęście, a Lily od zawsze jest jego ulubioną osobą. Na koniec dopisuje rymowankę w stylu Theo: „Dziś proszę cię słodko, zostań moją szprotką”.

Motywy i przesłanie

Życie po przemocy

Rozwód nie kończy strachu, a współpraca z byłym mężem wymaga granic i dokumentowania.

Druga szansa

Pierwsza miłość z Maine wraca po latach, tym razem bez ukrywania się przed ojcem.

Rodzina z wyboru

Atlas, Josh, Lily i Emerson budują rodzinę, która zaczyna się od nich.

Rodzice, którzy zawodzą

Sutton i Tim jako lustro dzieciństwa Atlasa i ostrzeżenie dla Josha.

Wsparcie bliskich

Allysa i Marshall stają po stronie Lily nawet wbrew bratu i przyjacielowi.

Listy i dzienniki

Dawne wpisy do Ellen i listy Atlasa mówią to, czego bohaterowie nie mówią na głos.

To opracowanie jest streszczeniem książki „It Starts with Us” (Colleen Hoover) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.