O czym jest „Rebeliant”?

W skrócie

„Rebeliant” Marie Lu to pierwszy tom trylogii Legenda i młodzieżowa dystopia osadzona w zalanym przez powodzie Los Angeles, które należy do Republiki Amerykańskiej, państwa walczącego z Koloniami. Piętnastoletni Day jest najbardziej poszukiwanym przestępcą w kraju: okrada bogatych, sabotuje wojsko i od lat wymyka się patrolom, choć nikt nie wie nawet, jak wygląda. Piętnastoletnia June Iparis to cudowne dziecko Republiki, jedyna znana osoba z wynikiem 1500 punktów na Próbie, egzaminie, który każdy dziesięciolatek zdaje raz i który decyduje o całym jego życiu.

Gdy w biednym sektorze Lake wybucha epidemia, a na drzwiach domu rodziny Daya pojawia się nietypowe, przekreślone X, chłopak włamuje się do szpitala po lekarstwo dla chorego brata. Tej samej nocy ginie brat June, kapitan Metias, a wszystkie ślady wskazują na Daya. June dostaje pierwsze zadanie: odnaleźć zabójcę. Schodzi na ulice jako jedna z tamtejszych żebraczek i trafia na chłopaka, któremu zaczyna ufać, zanim zrozumie, kim on jest.

Rozdziały na zmianę opowiadają Day i June, a z każdym kolejnym coraz trudniej powiedzieć, kto tu poluje, a kto jest zwierzyną, i czym jest Republika, której June dotąd ślepo ufała.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Dwa światy Los Angeles

   Los Angeles należy do Republiki Amerykańskiej, która od lat walczy z Koloniami, a jej obywateli od dziecka pilnują JumboTrony i przysięga na cześć Elektora Primo. Piętnastoletni Day jest najbardziej poszukiwanym przestępcą w kraju: podpala myśliwce, okrada banki i sabotuje wojsko, ale nigdy nikogo nie zabił, a Republika nie wie nawet, jak wygląda. Według jej danych Daniel Altan Wing umarł na ospę w obozie pracy, dokąd trafiają dzieci, które oblały Próbę. Day żyje na ulicy z trzynastoletnią Tess, sierotą, którą trzy lata wcześniej spotkał w sektorze Nima. Pewnego wieczoru patrzy, jak w sektorze Lake żołnierze sprawdzają domy pod kątem epidemii i malują na drzwiach jego rodziny czerwone X, a potem coś, czego wcześniej nie widział: poziomą kreskę przez jego środek. Choruje dziewięcioletni Eden, najmłodszy brat. O tym, że Day żyje, wie tylko najstarszy, John. W bogatej części miasta piętnastoletnia June Iparis ląduje u dziekana Uniwersytetu Drake, bo wspięła się na czternaste piętro wieżowca poza kampusem. To jedyna znana osoba z kompletem 1500 punktów na Próbie, studiuje od dwunastego roku życia, a od śmierci rodziców w wypadku samochodowym wychowuje ją brat, kapitan Metias. Metias odbiera ją z uczelni, beszta, a na koniec szeptem pyta o czas wspinaczki. Wieczorem wyjeżdża pilnować transportu fiolek z wirusem do szpitala i zapowiada, że muszą porozmawiać o czymś ważnym.

2. 2

   Noc w szpitalu

   Dwie doby po oznaczeniu domu Day, umazany świńską krwią, udaje ofiarę napadu i wchodzi do głównego szpitala Los Angeles. Przy wejściu mija młodego kapitana, który uważnie przygląda się jego twarzy. Kradnie żołnierzowi identyfikator, szybem wentylacyjnym i klatką schodową dostaje się do laboratorium na trzecim piętrze i bierze lekarza na zakładnika. Fiolki z lekiem na epidemię są puste, więc zgarnia tylko środki spowalniające chorobę i przeciwbólowe. Draśnięty kulą w ramię, wyskakuje przez okno, a przy studzience kanalizacyjnej zatrzymuje go ten sam kapitan, Metias. Day rzuca nożem, trafia go w ramię i ucieka kanałami, gubiąc medalion, prezent od ojca. Po północy Thomas, podwładny Metiasa, przychodzi po June: jej brat nie żyje. Komandor Jameson pokazuje jej ciało z nożem wbitym w pierś i każe potraktować oględziny jak niezapowiedziany sprawdzian. June przysięga nad bratem, że znajdzie zabójcę. Na schodach leżą skradziony identyfikator i medalion z odciskami palców Daya, a Jameson zwalnia June z reszty studiów i daje jej misję próbną: wytropić Daya.

3. 3

   Miejsce „dziesięciu sekund”

   Day budzi się po dwóch dniach w domu nieznajomego, który przyjął go na prośbę Tess, bo sam stracił syna przez epidemię. Tess zaniosła już leki Johnowi. Uciekają, kiedy gospodarz ostrzega, że ktoś rozpowiada o lekach na epidemię dla rannego chłopaka. June chowa brata na uroczystym pogrzebie, na którym wszyscy noszą biel. Chian, urzędnik od Prób w Los Angeles, przez którego musiała zdawać egzamin dwa razy, bo jej rekordowy czas uznał za ściąganie, składa jej przesadne kondolencje, a Thomas szepcze, że blizny na twarzy Chiana to sprawka Daya. Day w barze na pograniczu sektorów dowiaduje się od barmanki Kaede, że tajemniczy człowiek z lekami czeka o północy w miejscu „dziesięciu sekund”, i od razu wie, że chodzi o bank Arcadia, do którego skarbca kiedyś zapowiedział włamanie w dziesięć sekund. Na miejscu czeka June w przebraniu czarnorynkowego dilera, z mikrofonem zmieniającym głos na męski. Day odzywa się przez uliczne głośniki i proponuje 1200 kredytów, ale rozpoznaje na jej płaszczu wojskowy węzeł Canto i milknie. Następnej nocy, ukryty z Tess pod pomostem nad jeziorem, natrafia na zakopaną w skarpie blachę, za którą coś bulgocze, z flagą Republiki i czerwonym numerem 318.

4. 4

   Walka Skiz

   June schodzi do Lake jako żebraczka, z mikrofonem wszczepionym w policzek, przez który Thomas odbiera jej meldunki. Dzień wcześniej patrzyła, jak Jameson i Thomas torturują schwytanego szpiega Kolonii, i przeraził ją wyraz twarzy Thomasa. Czwartego dnia trafia na nielegalne walki Skiz. Tłum wypycha na ring Tess, a Kaede chce ją wybrać na kolejną przeciwniczkę, więc June staje do walki zamiast niej. Kaede rani ją w bok ukrytym nożem z ząbkowanym ostrzem, June łamie jej rękę, a wściekli obstawiający dopadają ją, gdy próbuje uciec po ścianie. Ratuje ją chłopak w starej czapce, który odpala bombę pyłową. Day i Tess właśnie przegrali na Kaede tysiąc kredytów, ale zabierają ranną dziewczynę, którą Day nazywa „Młodą”, na balkon zalanej biblioteki. Nocą Day zakrada się pod ganek rodzinnego domu, słyszy, że Eden słabnie, i znajduje pod ziemią kolejny czerwony numer: 2544. June przez kolejne dni notuje wszystko: chłopak oszczędza lewą nogę, krzywi się przy ruchach ramieniem, ma skazę w prawym oku i nikt nie zwraca się do niego po imieniu.

5. 5

   Medalion

   Day kradnie skrzynkę napoju nektarowego, sprzedaje ją za 650 kredytów i zostawia sobie jedną butelkę. Wieczorem w uliczce mówi June, że jest bardzo ładna, i całuje ją. Gdy kładzie się spać, odruchowo sięga do szyi po wisiorek, którego tam nie ma, a June ma w kieszeni medalion ze szpitala. Kiedy Day wymyka się w nocy, idzie za nim do domu z przekreślonym X na skrzyżowaniu Figueroa i Watson, gdzie chłopak pokazuje Johnowi 1600 kredytów zebranych na lek dla Edena. Wściekła na siebie za pocałunek z człowiekiem, którego uważa za zabójcę brata, June melduje Thomasowi, że znalazła Daya. Zastrzega, że rodzina ma trafić do Batalla Hall cała i zdrowa, bo chce ją przesłuchać.

6. 6

   „Rozwal ją”

   O świcie budzą ich syreny wojskowych karetek. June mówi Dayowi, że oddział do walki z epidemią jedzie po jego rodzinę, i każe Tess zostać w uliczce. Day dobiega do domu przed żołnierzami, zdejmuje czapkę przed matką, która od lat uważała go za zmarłego, i chowa bliskich pod gankiem, a sam wspina się na dach, żeby odciągnąć pościg. Żołnierze i tak wyciągają matkę i Johna, a Eden trafia do karetki. Day strzela z procy srebrnymi kulami i rani dwóch żołnierzy. W tłumie widzi Młodą w mundurze, z takimi samymi oczami jak kapitan ze szpitala, i rozumie, komu zaufał. June prosi go, żeby się poddał, ale komandor Jameson nie ma ochoty na negocjacje i każe Thomasowi zastrzelić matkę Daya. Thomas strzela jej w głowę. Day skacze z dachu na żołnierzy, Jameson przestrzeliwuje mu nogę, a żołnierze zabierają jego i Johna do Batalla Hall. June, która miała pomścić brata, patrzy na ciało kobiety porzucone na chodniku i nie czuje żadnej satysfakcji.

7. 7

   Tysiąc pięćset punktów

   W celi June przesłuchuje Daya, uderza go nienaładowanym pistoletem i grozi, że skrzywdzi jego braci. Day przyznaje się do wszystkich przestępstw oprócz jednego: Metiasa tylko zranił w ramię. Na balu z okazji jego schwytania June poznaje Elektora Primo i jego syna Andena, a Chian wręcza jej 200 tysięcy kredytów nagrody. Po powrocie Thomas, który przez jej mikrofon wie o pocałunku w uliczce, próbuje ją pocałować, a ona się odsuwa. W nocy June włamuje się do bazy wyników Próby: Day oficjalnie dostał 674 punkty, ale w arkuszu ma same poprawne odpowiedzi i maksimum z części ustnej i sprawnościowej, czyli 1500, tyle samo co ona. Sąd skazuje go na rozstrzelanie 27 grudnia, z transmisją na całe miasto. Przykuty do dachu w pełnym słońcu, Day opowiada June, że w dniu Próby trafił do laboratorium, gdzie wstrzyknięto mu coś do oka i pocięto kolano, a obudził się wśród trupów w szpitalnych podziemiach. Mówi też, że widział w Batalla Hall czerwone zero na drzwiach i worek z ciałem oznaczony X, i że epidemie wywołuje sama Republika. June każe opatrzyć mu nogę. Pod Batalla Hall zbierają się protestujący, niektórzy z kosmykiem włosów pomalowanym na czerwono jak zakrwawiony kosmyk Daya z ogłoszenia wyroku. Na rozkaz Jameson Thomas każe strzelać i na placu ginie co najmniej sto dwadzieścia osób. Wieczorem Thomas bije Daya podczas przesłuchania w sprawie Patriotów, a Day rozpoznaje na jednym ze zdjęć Kaede.

8. 8

   Smar na rękojeści

   June ogląda zdjęcia z miejsca zbrodni i widzi, że zrobiono je tak, by ran prawie nie było widać, a na rękojeści noża jest czarna smuga smaru do broni, taka sama jak ta, którą Thomas miał na czole w noc śmierci Metiasa. Odwiedza Daya, który przysięga, że nie zabił jej brata, i oddaje mu medalion. Day wspomina, co jest w środku: moneta z 1990 roku z napisem United States of America, którą ojciec znalazł na bagnach między liniami frontu i nazwał kolejnym dowodem. W pamiętnikach Metiasa June wyłapuje dwadzieścia jeden słów z błędami ortograficznymi. Nadmiarowe litery układają się w adres strony: WWW PCHELKO IDZ ZA MNA COM. Na ukrytym blogu brat pisze, że ich ojciec, doktor Michael Iparis, pracował w laboratorium Batalla Hall i chciał odejść, kiedy zrozumiał cel badań, a raport komandora Baccarina, dawnego ucznia Chiana, dowodzi, że wypadek rodziców nie był wypadkiem. Republika hoduje wirusy w podziemnych farmach zwierząt, wpompowuje je rurami do biednych sektorów, po cichu podaje antidotum ocalałym, a dzieci, które oblały Próbę, giną zamiast trafiać do obozów pracy. Ostatni wpis zaczyna się od słów „Thomas wie”. June rozbija o ścianę antyczną szklankę wartą tyle co lekarstwo na epidemię i postanawia pomóc Dayowi w ucieczce. Day w tym czasie udaje chorobę, wyrywa się strażnikom i zostaje złapany na korytarzu, a June, grając wściekłość, szepcze mu, że sam sobie nie poradzi. Zaraz potem Day gryzie Jameson w rękę.

9. 9

   Egzekucja i deszczowy świt

   Nocą June odnajduje Kaede, która jest Patriotką, i Tess, która dołączyła do rebeliantów jako medyczka. Oddaje im 200 tysięcy kredytów nagrody i elektrobombę wyniesioną z magazynu, a w zamian Patrioci mają wywołać zamieszanie na placu i czekać przy tylnych wyjściach. Rano Thomas mówi jej, że po ugryzieniu Jameson przesunęła egzekucję o dzień, na 26 grudnia, na piątą po południu. June zmienia plan. W celi pyta Daya o ostatnie życzenie i bezgłośnie podsuwa mu imię Johna. Odprowadzając Johna, obezwładnia jego strażników i ukrywa go w szybie wentylacyjnym. Thomas zatrzymuje ją w sprawie zaginionej elektrobomby, ale wtedy Patrioci odpalają ją na placu i na dwie minuty cała broń przestaje działać. June przecina kable, w ciemności ucieka Thomasowi i dobiega na plac egzekucji, gdzie John i półprzytomny Day walczą ze strażnikami. Z dachów lecą pieniądze, tłum szaleje. Kiedy jest jasne, że nie zdążą, John zrywa z szyi brata opaskę, którą miano mu zawiązać oczy, i biegnie z powrotem, żeby kupić im czas. Kaede i Patrioci wywożą June i Daya na motocyklach. Day budzi się w ulewie na dachu w sektorze Valencia i widzi na JumboTronie egzekucję Daniela Altana Winga, w której po sylwetce i ustach poznaje Johna. June, ranna w ramię, wyjaśnia, że to był wybór brata, a pytana, dlaczego porzuciła wszystko, odpowiada: „Bo miałeś rację”. Trzy dni później, w Barstow, Republika wciąż ogłasza śmierć Daya, choć ulicami krąży plotka, że znów oszukał śmierć z pomocą młodego żołnierza Republiki. June żałuje, że musiała zostawić Olliego, ostatnią pamiątkę po Metiasie. Planują ruszyć do Vegas po Tess, potem na front, żeby odnaleźć Edena, i przejść do Kolonii. Day tłumaczy June, skąd jego przydomek: każdy dzień to nowe dwadzieścia cztery godziny i nowa szansa.

Motywy i przesłanie

Państwo, które kłamie

JumboTrony, przysięga na cześć Elektora i obozy pracy, z których nikt nie wraca.

Próba

Egzamin dziesięciolatków, który decyduje o całym życiu i którego wynik da się przepisać.

Epidemia

Choroba, która nawiedza tylko biedne sektory, i rury z czerwonymi numerami pod ziemią.

Rodzeństwo

Metias i June, John, Day i Eden - bracia i siostra, którzy oddają za siebie wszystko.

Łowczyni i ścigany

Dwoje piętnastolatków po przeciwnych stronach, którzy zaczynają sobie ufać.

Posłuszeństwo i sumienie

Żołnierze wykonujący każdy rozkaz i dziewczyna, która przestaje je wykonywać.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Rebeliant” (Marie Lu) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.