Tropy w książce
- Szkoła i liceum
Motywy
- young adult
- thriller o zemście
- szkolna elita
- trzy narratorki
- życie na wyspie
- mroczne sekrety
- otwarte zakończenie
Sięgnij, jeśli
- lubisz historie o zemście, w których kibicujesz bohaterkom, a potem zaczynasz się zastanawiać, czy słusznie
- chcesz poczytać o przyjaźni zawartej z rozsądku, która powoli zamienia się w prawdziwą
- szukasz młodzieżówki ze szkolną elitą, mrocznymi sekretami i zjawiskami, których nikt nie umie wytłumaczyć
Odpuść, jeśli
- nie znosisz zakończeń, po których bez drugiego tomu ani rusz
- źle znosisz książki, w których przemoc seksualna i próba samobójcza są częścią fabuły, nawet pokazane bez szczegółów
- irytują cię bohaterki, które wymierzają karę, zanim sprawdzą, czy trafiają we właściwą osobę
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
5/10- Trzy różne powody. Lillia, Kat i Mary różnią się nie tylko imionami. Lillia liczy pociągnięcia szczotką i dekoruje babeczki, Kat pali papierosy na przystani i odkłada na studia w Oberlin, Mary wraca na wyspę z raną, o której długo nie chce mówić. Każda ma inny powód, by nienawidzić, i inny sposób, by to ukrywać.
- Rennie bez rogów. Ofiara numer dwa okazuje się ciekawsza, niż zapowiada pierwszy rozdział. Rennie kłamie, upokarza i kradnie, ale autorki pokazują też matkę, która liczy każdy dolar, koniec alimentów i fundusz sukienkowy odkładany z wypłat w restauracji. Trudno ją lubić, łatwo zrozumieć.
- Coś nie tak z Mary. Szafki, które zatrzaskują się same, piramida cheerleaderek, która rozsypuje się na zawołanie, dom ciotki, który przez okno wygląda na opuszczony. Autorki rozsiewają te tropy na tyle dyskretnie, że wraca się do wcześniejszych rozdziałów z nowymi podejrzeniami.
- Zemsta pod złym adresem. Cała akcja przeciwko Aleksowi stoi na nieporozumieniu, które wyjaśnia jedna rozmowa przy trybunach. Retin-A w kremie do opalania, wiersz rozwieszony po szkole i koszulka z napisem Limp to szkolne psoty, a nie plan godny trzech zdeterminowanych mścicielek.
- Przerwa na reklamy. Tom kończy się w środku katastrofy: nikt nie wie, co z Reeve’em, wina nie została nazwana, a sekret Mary dopiero się rozkręca. Pierwsza część trylogii nie ma własnej puenty, tylko obietnicę, że puenta będzie w drugiej.
💖 Dla relaksatorów
7/10- Szkolna wojna. Stolik gwiazd, wybory królowej zjazdu absolwentów, cheerleaderki przydzielane zawodnikom i plucie w twarz przy fontannie pierwszego dnia szkoły. Dramy jest tyle, ile trzeba, i każda ma swoje konsekwencje.
- Nocne akcje. Włamanie do terenówki, alarm pożarowy wywołany zapalniczką, Kat schowana przed strażakami w fałdach flagi w auli. Te sceny mają energię skoku na bank, nawet jeśli łupem jest zeszyt z wierszami.
- Sojusz z rozsądku. Trzy dziewczyny, które w normalnych warunkach nie usiadłyby razem w stołówce, kłócą się, podejrzewają i bronią nawzajem. Najlepsze są chwile pod sosną i na pomoście, kiedy z planowania zemsty robią się zwierzenia.
- Wyspa. Prom jako jedyna droga na ląd, zasięg łapany głównie pod latarniami i na parkingu pod kościołem, tłumy turystów w sierpniu i pustka po sezonie. Z Jar trudno uciec i czuć to w każdym rozdziale.
- Ciężko i bez happy endu. Zemsta szybko przestaje być zabawna: w tle są przemoc seksualna, próba samobójcza i narkotyk dolany do ponczu, a finał zostawia czytelnika w szpitalnej poczekalni. Kto liczy na lekką szkolną komedię, odłoży tę książkę z kwaśną miną.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Konstrukcja jest prosta: trzy krzywdy, trzy cele, trzy akty zemsty. Akcja przeciwko Aleksowi rusza z kopyta, ale opiera się na nieporozumieniu, a plany na Rennie i Reeve’a spinają się dopiero na balu zjazdu absolwentów. Finał ma tempo i grozę, tylko że urywa się, zanim cokolwiek się rozstrzygnie.
Bohaterowie i relacje
Najpełniejsza jest Kat: pyskata, dumna, zraniona śmiercią mamy i tym, że Rennie wymieniła ją na Lillię. Lillia długo jest zagadką, a jej sekret tłumaczy wszystko z opóźnieniem, za to mocno. Mary pozostaje szkicem, co po części jest celowe. Chłopcy wypadają słabiej: Alex to chodząca dobroć z zeszytem wierszy, a Reeve przez długi czas jest tylko zarozumiałym rozgrywającym.
Styl pisania i atmosfera
Trzy narratorki mówią podobnym głosem i gdyby nie nagłówki rozdziałów, łatwo byłoby je pomylić. Sporo miejsca zajmują sukienki, błyszczyki, lizaki i przymiarki, co buduje klimat szkolnej elity, ale spowalnia akcję. Wyspa jest za to opisana z wyczuciem, a nocne sceny mają dobry rytm.
Rozrywka i wartość
Czytałem z zaciekawieniem, a sceny, w których trzy dziewczyny siedzą razem w ciemności i planują, są najlepszą częścią książki. Autorki nie udają, że zemsta jest fajna: im dalej, tym wyraźniej czuć, że bohaterki bawią się zapałkami. Odejmuję za zakończenie, które bez drugiego tomu zostawia z niczym.
Krótko o książce, bez spoilerów
Trzy dziewczyny z wyspy Jar - księżniczka szkolnej elity, wyrzutek z przystani i nowa, która wraca po latach - zawierają pakt: każda pomoże pozostałym odegrać się na kimś, kto je skrzywdził. Zaczyna się jak seria szkolnych psot, a z każdym rozdziałem robi się mniej zabawnie.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Działamy wspólnie, bo ktoś nas skrzywdził.”Ból za ból, Jenny Han i Siobhan Vivian
Poruszane motywy
Jenny Han i Siobhan Vivian piszą o krzywdzie, która nie mija tylko dlatego, że minęło kilka lat. Każda z bohaterek ma swojego winowajcę i każda wierzy, że wyrównanie rachunków przywróci jej spokój. Autorki pokazują, jak cienka jest granica między sprawiedliwością a okrucieństwem: dziewczyny zaczynają od kremu do opalania, a kończą na narkotyku dolanym do ponczu, i trudno wskazać moment, w którym przestały panować nad sytuacją. Pytanie, kto jest ofiarą, a kto katem, wraca raz po raz i nie dostaje prostej odpowiedzi. Główne elementy historii: Zemsta - pakt trzech dziewczyn, które obiecują sobie, że żadna nie wycofa się w połowie. Przyjaźń i zdrada - rozpad dawnej trójki Lillia, Kat i Rennie oraz nowy sojusz zawarty z konieczności. Przemoc seksualna i milczenie - sekret Lillii z ostatniej nocy wakacji i przyjaciółka, która każe udawać, że nic się nie stało. Szkolne nękanie - przezwisko Kruszyna i jego skutki, o których Mary opowiada dopiero pod sosną w ogrodzie ciotki. Siostry - Lillia, która chce chronić Nadię, i nieporozumienie, które z tej troski robi broń. Pieniądze i pozycja - willa w White Haven, dwupokojowe mieszkanie w The Gulls i praca na przystani, żeby uzbierać na studia. Tajemnica Mary - zjawiska, których nikt nie umie wytłumaczyć, i pytanie, co dzieje się z nową dziewczyną.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Ból za ból” to zamknięta historia i w jakiej kolejności czytać trylogię?
Nie, to pierwszy tom trylogii Jenny Han i Siobhan Vivian i kończy się w samym środku dramatu, bez rozstrzygnięcia. Kolejność jest prosta: „Ból za ból”, „Ogień za ogień”, „Popiół za popiół”. Warto mieć drugi tom pod ręką. W 2023 roku trylogia wróciła do księgarń w nowym wydaniu Wydawnictwa Kobiecego, więc dziś łatwiej ją zdobyć niż wydanie Wydawnictwa JK z 2016 roku.
Ile stron ma książka?
352 strony w wydaniu Wydawnictwa JK z 2016 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Daję próg 16+, choć erotyki tu prawie nie ma: kilka pocałunków i wzmianki o seksie innych postaci. Próg podnoszą tematy. Jedna z bohaterek wspomina noc, podczas której pijana i półprzytomna została wykorzystana przez starszego chłopaka, druga opowiada o próbie samobójczej po latach nękania. Są też alkohol na imprezach, trawka, narkotyk dolany komuś do napoju, wulgaryzmy i okrutne szkolne docinki. Autorki piszą o tym poważnie i bez szczegółów. Jeśli coś z tej książki dotyka cię osobiście, porozmawiaj z zaufanym dorosłym albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Dla kogo jest ta książka?
Dla relaksatorów, którzy lubią szkolne dramy z mrocznym podtekstem i nie boją się, że bohaterki przekroczą granicę. Koneserów może wciągnąć tajemnica Mary i to, jak autorki mieszają role ofiar i sprawców, ale za fabułę opartą na nieporozumieniu i urwany finał zapłacą cierpliwością. Kto zna Jenny Han z historii o Larze Jean, powinien wiedzieć, że to zupełnie inna, dużo ciemniejsza półka.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Popiół za popiół
Jenny Han, Siobhan Vivian
Ten sam cykl.
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 416+
Czytaj recenzję
Ogień za ogień
Jenny Han, Siobhan Vivian
Ten sam cykl.
★ 6/10🧠 5💖 7🌶️ 316+
Czytaj recenzję
Jedno z nas kłamie
Karen M. McManus
Kilkoro narratorów ze szkolnej elity i spoza niej, z których każdy coś ukrywa.
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 215+
Czytaj recenzję