Moja książka
Tropy w książce
- Szkoła i liceum
Motywy
- powieść wierszem
- young adult
- slut-shaming
- przemoc seksualna
- przyjaźń dziewczyn
- mit o Meduzie
- bieganie
Sięgnij, jeśli
- szukasz książki o slut-shamingu i przemocy seksualnej opowiedzianej głosem ofiary, bez moralizowania nad nią
- lubisz powieści wierszem i teksty, w których jedna metafora mówi więcej niż strona dialogu
- chcesz historii o przyjaźni dziewczyn i cichym, czułym zakochaniu w drugiej dziewczynie
Odpuść, jeśli
- potrzebujesz wyraźnej akcji, bo tu większość dzieje się w głowie bohaterki
- temat molestowania i gwałtu jest dla ciebie teraz zbyt bliski i bolesny
- nie znosisz, gdy dorosła ekspertka wygłasza bohaterkom (i czytelnikom) gotowe wykłady
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
7/10- Głos Alicii. Wiersz wolny nie jest tu ozdobnikiem. Alicia myśli obrazami: wilki i króliki, włosy w kolorze trującej żaby, klepsydra w gabinecie terapeuty, przyjaźń, która przesypuje się jak piasek. Te obrazy niosą wszystko, czego bohaterka nie umie powiedzieć na głos, a jej monolog o wstydzie i gniewie jest precyzyjny jak u rzadko której bohaterki YA.
- Mit przepisany na nowo. Meduza jako ofiara Posejdona ukarana przez Atenę, a nie potwór do ścięcia, to klucz do całej książki. Listy Alicii do Meduzy, Ateny i Posejdona są najmocniejszymi fragmentami, a ostatni list domyka klamrę tak, że miałem ciarki.
- Bohaterki z krwi i kości. Deja z pyskówkami w kozie i swoją aseksualnością, Blake, idealna dziewczyna z maską, matka, która przez pół roku nie widzi córki, a potem robi awanturę u okulisty. Do tego dorośli, którzy pomagają po cichu: pan West z żyletką, Debbie w drzwiach schowka. Nikt tu nie jest rekwizytem.
- Zagadka liścików. Wątek karteczek w niebieskim tuszu trzyma napięcie przez całą książkę i prowadzi do rozwiązania, które każe inaczej spojrzeć na jedną z postaci.
- Lekcja wychowawcza. Doktor Kareem mówi jak ulotka z warsztatów, a dziewczęta w kółku przerabiają temat za tematem: miesiączki, hormony, rasizm, dziewictwo, osoby trans. Wszystko słuszne, ale w tych scenach postacie zamieniają się w megafony, a powieść w konspekt zajęć.
- Wilk na pełnym etacie. Metafora wilka wraca tyle razy, że pod koniec traci kły. Autorka sama zresztą każe Alicii zapytać, dlaczego wciąż porównuje kobiety do królików, i to pytanie zostaje bez odpowiedzi.
💖 Dla relaksatorów
5/10- Przyjaźń i czułość. Wymiany esemesów z Deją są zabawne i ciepłe, grill u wujka Ronniego to jedna z najjaśniejszych scen, a nocowanie u Genevy pokazuje zakochanie bez dramy i bez wielkich deklaracji.
- Lekka forma. Wiersze, listy i esemesy na zmianę, dużo światła na stronie. Mimo 410 stron lektura nie przytłacza objętością.
- Ciężar bez przerwy. Molestowanie, gwałt, slut-shaming, rasizm, rozwód rodziców i brat w złym towarzystwie. Tu nie ma eskapizmu, jest głównie ból, a ulga przychodzi dopiero na samym końcu.
- Mało akcji. Szkoła, koza, drive-thru, samochód obcego faceta i od nowa. Fabuła rusza na dobre dopiero, gdy wyjaśnia się zagadka liścików, a wcześniej długo dreptamy w miejscu.
- Forma nie dla każdego. Wersy łamane w pół zdania, metafory piętrowo i mało dialogów. Ktoś, kto chce romansu z wyraźną osią, odbije się od tej poetyki.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
To bardziej dziennik stanu ducha niż klasyczna fabuła. Przez długi czas Alicia krąży między szkołą, kozą, Meat Palace i samochodami obcych facetów, a jedynym silnikiem jest wątek liścików w niebieskim tuszu. Ta zagadka działa i prowadzi do mocnego zakończenia, ale to, że na koniec kilka spraw zbiega się co do dnia, pachnie scenariuszową wygodą.
Bohaterowie i relacje
Alicia jest złożona i sprzeczna: wściekła, zabawna, obwiniająca siebie za cudze winy. Deja ma własny głos i własną historię, Blake zaskakuje, a matka przechodzi przemianę, w którą wierzę. Słabiej wypadają czarne charaktery: pani Fisher i Justin to jednowymiarowe zło, a Geneva jest chwilami tak idealna, że zamienia się w ideał zamiast w dziewczynę.
Styl pisania i atmosfera
Poezja, która wytrzymuje 410 stron: listy, wyliczanki, esemesy, wiersze-wspomnienia, każdy z innym rytmem. Najlepsze obrazy zostają na długo (trujące włosy, palec Debbie, uprzejmość jako pułapka). Słabiej brzmią wykłady doktor Kareem, jakby przepisane z prezentacji, i z wilkami, które pod koniec wyją już z przyzwyczajenia.
Rozrywka i wartość
Przyjemności tu niewiele, bo to nie jest książka do relaksu. Ratują ją przyjaźń z Deją i czułe sceny z Genevą. Wartość jest za to wysoka: powieść nazywa po imieniu slut-shaming, grooming i milczenie dorosłych, a nastolatce w podobnej sytuacji może pomóc zrozumieć, że to nie jej wina.
Krótko o książce, bez spoilerów
Szesnastoletnia Alicia ma czerwone włosy, pracę w fast foodzie i łatkę szkolnej puszczalskiej, a pod spodem tajemnicę o najbardziej lubianym nauczycielu w szkole. Olivia A. Cole opowiada to wierszem, w formie pamiętnika, i robi z mitu o Meduzie broń przeciw slut-shamingowi.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Moje nogi są moje i potrafią latać.”Droga Meduzo, Olivia A. Cole
Poruszane motywy
Olivia A. Cole opowiada o tym, jak świat robi z dziewczyny potwora, żeby nie musieć patrzeć na tych, którzy ją skrzywdzili. Alicia ma szesnaście lat, czerwone włosy i opinię szkolnej puszczalskiej, a pod spodem historię, której nie umie wypowiedzieć: dorosłego mężczyznę z przeszłości i nauczyciela, którego kocha cała szkoła. Mit o Meduzie, zgwałconej przez boga i ukaranej za to przez boginię, staje się dla niej lustrem i językiem, którym wreszcie może mówić o sobie. To powieść o wstydzie, który przyklejają ofiarom inni, o dorosłych, którzy nie widzą, i o dziewczynach, które zaczynają się nawzajem słyszeć. Główne elementy historii: Slut-shaming - plotki, liściki w szafce, napis wyryty na ławce i lista wyzwisk, którą Alicia prowadzi z ironią. Przemoc seksualna i milczenie - molestowanie przez nauczyciela, wykorzystanie czternastolatki przez dorosłego i powody, dla których ofiary latami nic nie mówią. Gra - nastolatka, która daje numer dużo starszym mężczyznom i sprawdza, czy któryś zachowa się jak dorosły. Mit o Meduzie - listy do Meduzy, Ateny i Posejdona, w których stara opowieść zmienia znaczenie. Przyjaźń dziewczyn - Deja, Blake i grupa doktor Kareem, w której po raz pierwszy można mówić o tym, co boli. Tożsamość - biseksualność Alicii, aseksualność Dei i delikatna miłość do Genevy. Rodzina - rozwód rodziców, brat wciągany przez rasistowskiego kolegę i matka, która w końcu staje po stronie córki. Bieganie - ciało, które Alicia długo uważała za cudze, i powrót na bieżnię jako odzyskanie siebie.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Droga Meduzo” ma kontynuację?
Nie. To samodzielna, zamknięta powieść o jednym roku szkolnym Alicii Rivers. Nie trzeba niczego czytać wcześniej, a mitu o Meduzie też nie musisz znać, bo książka opowiada go sama.
Ile stron liczy książka?
410 stron w wydaniu Wydawnictwa Kobiecego (marka Young) z 2024 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. To powieść wierszem, na stronie jest sporo pustego miejsca, więc lektura zajmuje mniej czasu, niż sugeruje objętość.
Od ilu lat jest ta książka?
Polecam od 16 lat. Nie ma tu drastycznych opisów, ale przemoc seksualna wraca na każdym kroku: molestowanie przez nauczyciela, wykorzystanie czternastolatki przez dorosłego, szesnastolatka umawiająca się z dużo starszymi mężczyznami, a także slut-shaming i sporo wulgaryzmów. Jeśli książka coś w tobie poruszy albo przypomni podobną sytuację, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111. Na końcu wydania są też kontakty do miejsc, które pomagają osobom doświadczającym przemocy.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
Dla nastolatków i dorosłych, którzy cenili „Charliego” albo „13 powodów” i chcą książki o przemocy seksualnej opowiedzianej głosem ofiary, bez moralizowania nad nią. Dla miłośników poezji i niebanalnej formy, a także dla rodziców i nauczycieli, którzy chcą zrozumieć, jak wygląda slut-shaming od środka. Kto szuka lekkiego romansu na wieczór, powinien wybrać coś innego.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Charlie
Stephen Chbosky
Nastolatek pisze o tym, czego nie umie powiedzieć na głos, a pod spodem kryje się trauma, którą długo wypiera.
★ 9/10🧠 8💖 6🌶️ 315+
Czytaj recenzję
13 powodów
Jay Asher
Plotki, slut-shaming i przemoc seksualna w liceum, opowiedziane przez dziewczynę, której nikt nie chciał słuchać.
★ 6/10🧠 6💖 5🌶️ 215+
Czytaj recenzję
Arystoteles i Dante odkrywają sekrety wszechświata
Benjamin Alire Sáenz
Poetycka, wyciszona proza o odkrywaniu własnej tożsamości i miłości do kogoś tej samej płci.
★ 8/10🧠 8💖 7🌶️ 215+
Czytaj recenzję