Tropy w książce
- Akademia i szkoła z internatem
- Zagadka i kryminał
Motywy
- fantasy dla dzieci i młodzieży
- szkoła magii
- sierota odkrywa magiczny świat
- przyjaźń
- szkolna zagadka
- humor
Sięgnij, jeśli
- chcesz poczuć, jak to jest dostać list z Hogwartu, zanim jeszcze świat czarodziejów stanie się mroczny
- szukasz książki do czytania na głos z dzieckiem, przy której dorosły też się uśmiechnie
- lubisz historie, w których przyjaźń rodzi się z bójki z trollem, a cicha ofiara szkolnych żartów dostaje swoje pięć minut
Odpuść, jeśli
- oczekujesz złożonych złoczyńców, bo Dursleyowie i Malfoy są narysowani grubą kreską
- nie lubisz, gdy na koniec dorosły tłumaczy wszystko w długiej rozmowie przy łóżku bohatera
- szukasz mroku i wysokiej stawki, bo pierwszy tom to bardziej baśń o sierocie niż wojna ze złem
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
6/10- Fałszywy trop ze Snape’em. Blizna boli przy jego spojrzeniu, ma pogryzioną nogę, mamrocze na trybunach i kpi z Harry’ego od pierwszej lekcji. Wszystko wskazuje na niego, a winny okazuje się nieszkodliwy jąkała w turbanie, którego Hermiona przewraca po drodze do Snape’a. Przy drugim czytaniu widać, że autorka grała w otwarte karty.
- Rekwizyty, które wracają. Karta z czekoladowej żaby kupionej w pociągu daje potem nazwisko Flamela, flet od Hagrida usypia Puszka, a lekcja lewitowania piórka kończy się maczugą na głowie trolla. Świat jest zbudowany z drobiazgów, które później okazują się częścią intrygi.
- Zwierciadło Ain Eingarp. Najdojrzalszy rozdział w książce: chłopiec, który nie wie, jak wyglądali jego rodzice, wraca noc w noc do lustra, a Dumbledore spokojnie odciąga go od marzenia, które mogłoby go zjeść. O żałobie dziecka bez jednego zbędnego słowa.
- Karykatura i wykłady na rozbiegu. Dursleyowie nie mają ani jednej ludzkiej cechy, Dudley to głównie żarty z tuszy, a potem kolejni dorośli wygłaszają wykłady: McGonagall o domach, Hagrid o ministerstwie i walucie, Wood o zasadach quidditcha. Zagadka rusza na dobre dopiero w Noc Duchów.
- Finał rozstrzygnięty przy łóżku. Harry mdleje, Dumbledore zjawia się poza kadrem, a resztę wyjaśnia rozmowa w skrzydle szpitalnym. Na deser dyrektor rozdaje punkty na ostatniej uczcie, dokładnie tyle, żeby przeskoczyć Ślizgonów, a przeszkody pod klapą są skrojone pod umiejętności tria jak na zamówienie.
💖 Dla relaksatorów
9/10- Kopciuszek z różdżką. Chłopiec z komórki pod schodami dostaje olbrzyma z tortem, skrytkę pełną złota, sowę i miejsce w drużynie. To fantazja o tym, że jesteś kimś ważnym, tylko jeszcze o tym nie wiesz, i działa bez zarzutu.
- Humor. Hagrid zawiązuje strzelbę wuja w supeł, Dumbledore zaczyna rok szkolny okrzykiem „Głupol! Mazgaj! Śmieć! Obsuw!”, a Fred i George próbują wysłać Harry’emu do szpitala sedes. Dowcip trafia i w dziesięciolatka, i w rodzica, który czyta na głos.
- Trio i Neville. Przyjaźń z Ronem i Hermioną zaczyna się od trolla w łazience i każde z nich dostaje swoją chwilę pod klapą. Neville, który przez cały rok zbiera kuksańce, w finale dostaje punkty, które przechylają szalę.
- Przygoda pełną parą. Pojedynek o północy, trójgłowy pies, mecz z oszalałą miotłą, smok w drewnianej chacie, nocny las i siedem zabezpieczeń pod klapą. Od jesieni akcja nie zwalnia.
- Ciemniejsze momenty. Postać pijąca krew jednorożca i twarz wyrastająca z tyłu czyjejś głowy to obrazy, które najmłodszym potrafią wrócić w nocy. Warto być wtedy obok.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Na starcie to opowieść o wchodzeniu do nowego świata, a właściwa zagadka (czego pilnuje pies, kim jest Flamel, kto chce ukraść kamień) rozkręca się po Nocy Duchów. Potem robi się gęsto: smok, las, klapa w podłodze i twist z Quirrellem, który rozbraja nawet dorosłego czytelnika. Słabszy jest finał, domknięty rozmową z Dumbledore’em i punktami dopisanymi na ostatniej uczcie.
Bohaterowie i relacje
Harry bywa bierny, bo przez pół roku głównie pyta i słucha, ale trio rodzi się na oczach czytelnika: Hermiona z mądrali, której nikt nie znosi, zmienia się w przyjaciółkę, a Ron wnosi humor i szachy. Hagrid jest najcieplejszą postacią serii, Snape najbardziej zagadkową, a Neville przechodzi drogę od pośmiewiska do bohatera. Za to Dursleyowie i Malfoyowie są karykaturami.
Styl pisania i atmosfera
Ironiczny narrator od pierwszego zdania o Dursleyach, którzy są dumni ze swojej normalności, pomysłowe nazwy i rekwizyty, a obok tego cisza przy zwierciadle i groza w Zakazanym Lesie. Zgrzytają dziś tylko żarty z tuszy Dudleya, powtarzane do znudzenia.
Rozrywka i wartość
Idealna książka na start przygody z czytaniem i świetna do czytania na głos. Zostawia tematy do rozmowy z dzieckiem: odwaga wobec przyjaciół, marzenia, które nie mogą zastąpić życia, i strata rodziców. Kończy się wakacjami u Dursleyów, ale trudno nie zamówić od razu Komnaty Tajemnic.
Krótko o książce, bez spoilerów
Sierota z komórki pod schodami dowiaduje się w jedenaste urodziny, że jest czarodziejem, trafia do Hogwartu i razem z dwójką nowych przyjaciół próbuje ustalić, czego pilnuje trójgłowy pies na zakazanym korytarzu. Klasyka, od której wszystko się zaczęło, i nadal jedno z najprzyjemniejszych wejść do fantastycznego świata, jakie zna literatura dla młodszych.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Trzeba być bardzo dzielnym, by stawić czoło wrogom, ale tyle samo męstwa wymaga wierność przyjaciołom.”Harry Potter i Kamień Filozoficzny, J.K. Rowling
Poruszane motywy
J.K. Rowling zaczyna serię od baśni o sierocie, która odkrywa, że świat jest większy i ciekawszy, niż wmawiali jej dorośli. Pod kostiumem przygody z sowami, różdżkami i quidditchem leży historia chłopca, który nigdy nie miał rodziny i w Hogwarcie pierwszy raz dostaje przyjaciół, dom i kogoś, kto o niego dba. Druga warstwa to strata: Harry poznaje rodziców z cudzych opowieści, z odbicia w zwierciadle i z albumu zdjęć, a finał mówi mu, że ochrania go miłość matki, która za niego zginęła. Trzecia to odwaga, która ma różne twarze, od skoku w ciemność pod klapą po chłopca, który staje na drodze przyjaciołom, bo uważa, że robią źle. Główne elementy historii: Nowy świat - list z Hogwartu, ulica Pokątna, bank goblinów, peron dziewięć i trzy czwarte i zamek z ruchomymi schodami i duchami. Przyjaźń - Harry, Ron i Hermiona, którzy zostają drużyną dopiero po wspólnej walce z trollem. Rodzina - okrutni Dursleyowie, ciepli Weasleyowie i rodzice, których Harry nie pamięta. Zagadka kamienia - trójgłowy pies, Nicolas Flamel i pytanie, kto w szkole chce zdobyć Kamień Filozoficzny. Pragnienia i pokusy - zwierciadło pokazujące najgłębsze marzenie i kamień dający złoto oraz wieczne życie. Odwaga - nocne wyprawy, poświęcenie Rona na szachownicy i dziesięć punktów dla Neville’a. Pozory - jąkający się Quirrell i nieprzyjemny Snape, którzy okazują się kimś innym, niż wszyscy zakładali.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Harry Potter i Kamień Filozoficzny” to pierwszy tom serii?
Pierwszy z siedmiu i to od niego zaczyna się cała historia: Harry dowiaduje się, że jest czarodziejem, poznaje Rona, Hermionę i Hagrida i spędza pierwszy rok w Hogwarcie. Sprawa kamienia kończy się w tej książce, a kolejny rok opisuje „Harry Potter i Komnata Tajemnic”, którego recenzja też jest na youngadult.pl.
Ile stron liczy książka?
326 stron w wydaniu Media Rodzina z 2000 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Polecam od 10 lat, jak całą serię, a czytaną na głos z rodzicem nawet wcześniej. Romansu i przekleństw tu nie ma. Są za to Dursleyowie, którzy zamykają chłopca w komórce bez jedzenia, opowieść o śmierci jego rodziców i kilka strasznych scen: troll, trójgłowy pies, postać pijąca krew jednorożca w lesie i twarz Voldemorta z tyłu głowy nauczyciela. To lżejszy tom niż Komnata Tajemnic, ale najmłodszym warto towarzyszyć przy finałowej konfrontacji.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
Dla dzieci, które zaczynają czytać samodzielnie dłuższe książki, i dla dorosłych, którzy chcą im tę serię pokazać albo do niej wrócić. Relaksator dostaje magiczną szkołę, humor i przygodę, koneser zgrabnie ukryty twist i świat zbudowany z detali, choć z karykaturalnymi czarnymi charakterami. Kto polubi Hogwart, prawie na pewno polubi też Percy’ego Jacksona.
Co czytać dalej
Harry Potter i Komnata Tajemnic
J.K. Rowling
Drugi rok w Hogwarcie, mroczniejszy i z lepiej skrojoną zagadką, czyli naturalny następny krok.
★ 8/10🧠 6💖 9🌶️ 110+
Czytaj recenzję
Percy Jackson. Złodziej Pioruna
Rick Riordan
Też chłopak wyrzutek, który nagle słyszy, że jest kimś niezwykłym, z humorem i obozem herosów zamiast zamku.
★ 7/10🧠 5💖 9🌶️ 110+
Czytaj recenzję
Cudowny chłopak
R.J. Palacio
Szkoła, przyjaźń i odwaga dla podobnego wieku, za to bez czarów.
★ 8/10🧠 8💖 7🌶️ 110+
Czytaj recenzję
