Tropy w książce
- Dystopia
- Przybrana rodzina
Motywy
- wioska zamykająca granice
- magiczne dary
- wyprawa przez wrogi las
- poruszający finał
- zero romansu
Sięgnij, jeśli
- znasz „Dawcę” i „Skrawki błękitu” i chcesz zobaczyć, co się stało z Kirą, Mattym i chłopcem na sankach
- lubisz dystopie, w których zło przychodzi po cichu, na wieczornym targu, w zamian za drobiazg
- szukasz krótkiej książki o uchodźcach, murach i strachu przed obcymi, o której da się potem długo rozmawiać
Odpuść, jeśli
- potrzebujesz akcji od początku, bo przez pół tomu Matty gotuje, łowi ryby i marudzi o automacie do gry
- oczekujesz, że zło dostanie twarz i porządne wyjaśnienie, a Handlomistrz znika równie tajemniczo, jak się pojawił
- źle znosisz opisy ran i zakończenia, po których trzeba chwilę posiedzieć w ciszy
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
6/10- Targowisko. Najlepszy pomysł tego tomu. Ludzie przychodzą z pustymi rękami, głośno mówią, czego chcą, a szeptem, co oddają. Potem nauczyciel, który kochał poezję, gada już tylko o wdowie i o murze, a miła sąsiadka przedrzeźnia garbatego męża. Lowry nie pokazuje ceny wprost, każe ją czytelnikowi wyczytać z zachowania ludzi, i to działa lepiej niż każde wyjaśnienie.
- Mur na czasie. Wioska uciekinierów, która nagle chce się zamknąć przed kolejnymi uciekinierami, bo „Potrzebujemy dla siebie wszystkich ryb”. Książka ma ponad dwadzieścia lat, a scena zebrania mogłaby się odbyć w tym tygodniu w dowolnej gminie.
- Kira i jej noga. Gdy Matty proponuje, że wyleczy jej wykręconą nogę, Kira odmawia: „To część tego, kim jestem, Matty”. Jedno zdanie, a mówi o niepełnosprawności więcej niż niejeden poradnik.
- Las jako lustro. Las gęstnieje, gnije i atakuje dokładnie wtedy, gdy psuje się Wioska. Wędrówka przez jego serce to najmocniejsze rozdziały tej książki: duszne, bolesne i bez drogi ucieczki.
- Zło bez twarzy. Handlomistrz pojawia się w jednej scenie, zapisuje coś w księdze i więcej go nie widać. Nie wiadomo, kim jest, skąd ma swoją moc ani czego chce. Mechanizm, na którym stoi cała intryga, zostaje szkicem.
- Finał jednym gestem. Problem, który Lowry budowała przez dwie trzecie książki, rozwiązuje się na dwóch stronach, wszędzie naraz i bez udziału kogokolwiek poza bohaterem. Rozumiem symbolikę, ale chciałem zobaczyć, jak ci ludzie sami się z tego wygrzebują.
- Cena do przewidzenia. Przywódca tak często powtarza „Nie zużyj swojego daru”, że uważny czytelnik domyśli się na długo przed Lasem, do czego ten dar zostanie zachowany i ile będzie kosztował.
💖 Dla relaksatorów
5/10- Matty i Brykaś. Chłopak, który kiedyś mówił „żem” i kradł, teraz uczy się gotować z niewidomym przybranym ojcem, kłóci się z nim o buraki i tresuje szczeniaka o krzywych uszach. Ich wspólne sceny są ciepłe i zabawne.
- Wyprawa przez Las. Kiedy wreszcie ruszają, robi się gęsto: parzące pnącza, bagno, smród zgnilizny i gałęzie, które tną ubranie. Te rozdziały czyta się z zaciśniętymi zębami.
- Długi rozbieg. Przez pierwszą część Matty gotuje, łowi ryby, marudzi o automacie z landrynkami i zagląda do ogródka Jean. Klimat jest przyjemny, ale napięcie rośnie bardzo powoli.
- Romans na pół gwizdka. Jean obiecuje całusa od pierwszego rozdziału i dotrzymuje słowa raz, na pożegnanie. Komu w tym cyklu brakowało miłości, tutaj też jej nie znajdzie.
- Ciężki koniec. Zakończenie jest piękne, ale smutne i niczego nie osładza. Kto po lekturze chce poczuć się lepiej, raczej poczuje się gorzej.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Pomysł z Targowiskiem i głosowaniem nad murem jest świetny, a wyprawa przez Las ma tempo i grozę. Kłopot w tym, że historia długo się rozkręca, a rozwiązanie przychodzi nagle i załatwia wszystko jednym ruchem. Handlomistrz i jego księga zostają niewyjaśnione, więc mechanizm zła jest bardziej zasugerowany niż opowiedziany.
Bohaterowie i relacje
Matty to sympatyczny bohater z przeszłością, która wciąż w nim siedzi: czasem kłamie odruchowo, czasem ma ochotę coś ukraść, a potem się tego wstydzi. Jego relacja ze ślepcem, który przy całej Wiosce nazywa go „mój chłopak”, to najcieplejsza rzecz w tej książce. Kira ma charakter, Przywódca wzrusza, choć jest trochę za idealny. Jean, Ramon i reszta Wioski zostają szkicami, a przemianę Mentora oglądamy wyłącznie z zewnątrz.
Styl pisania i atmosfera
Lowry pisze prosto i spokojnie, a rozdziały w Lesie są nieprzyjemnie sugestywne: czuć smród, pieczenie i strach. Ładnie działają powracające drobiazgi, jak żabie „Karrump” czy Makbet recytowany przy kramie z chlebem. Momentami proza robi się jednak dydaktyczna, a przesłanie pada wprost, zwłaszcza w finale.
Rozrywka i wartość
Krótka książka o ważnych rzeczach: o egoizmie, strachu przed obcymi i cenie, jaką płaci się za drobne zachcianki. Łatwo o niej potem rozmawiać, także w klasie. Jako rozrywka jest nierówna: spokojny, momentami nudnawy początek, wyprawa, przy której bolały mnie ręce od samego czytania, i zakończenie, które zostawia z gulą w gardle.
Krótko o książce, bez spoilerów
Matty od sześciu lat mieszka w Wiosce, która przyjmuje każdego uciekiniera, i jako jedyny bez szwanku przechodzi przez groźny Las, ale po kolejnych Targowiskach sąsiedzi zaczynają się zmieniać, a Wioska głosuje za zamknięciem granic. Trzeci tom cyklu „Dawca”, który spina historie z dwóch poprzednich części: krótki, coraz mroczniejszy i niepokojąco aktualny.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Kiedyś wszyscy byliśmy tu nowi”Posłaniec, Lois Lowry
Poruszane motywy
Lois Lowry opowiada o wspólnocie, która powstała z ludzi uratowanych przed głodem, biciem i okrutnymi prawami, a po latach zaczyna się bać kolejnych uratowanych. Wioska ma muzeum, w którym sanki, laski i fotel na kółkach przypominają, skąd przyszli jej mieszkańcy, a mimo to wystarczy kilka wieczorów na Targowisku, żeby sąsiedzi zaczęli liczyć ryby i mówić o przybyszach jak o intruzach. Matty, dawny złodziej i kłamca, któremu Wioska dała dom, patrzy na to z boku i odkrywa w sobie dar, który może wszystko zmienić, ale ma swoją cenę. Główne elementy historii: Targowisko - wymiany, w których ludzie oddają coś niewidocznego, a dostają automat do gry, maszynę do szycia albo młodszą twarz. Zamykanie granic - petycja, protest przy powitaniu przybyszów i głosowanie nad murem. Las - groźna puszcza, która dusi tych, co chcą wrócić, i gnije razem z sercami mieszkańców. Dary - Przywódca spogląda poza, Kira haftuje przyszłość, a Matty leczy dotykiem. Rodzina z wyboru - niewidomy Widzący, który nazywa Matty’ego swoim chłopakiem, i Kira, którą Matty traktuje jak siostrę. Niepełnosprawność - Kira, która nie chce, żeby ktoś prostował jej nogę, i Wioska, w której blizny i kalectwo budzą szacunek. Ofiara - pytanie, co każdy z nas jest gotów oddać i za co.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Posłańca” można czytać bez znajomości „Dawcy” i „Skrawków błękitu”?
Da się, ale sporo się straci. To trzeci tom cyklu, który najlepiej czytać w kolejności: „Dawca”, „Skrawki błękitu”, „Posłaniec”, „Syn”. Matty to podrośnięty Matt ze „Skrawków błękitu”, Widzący to ojciec Kiry, a sama Kira wraca jako młoda kobieta. Przywódca nie ma w tej książce imienia, ale czerwone sanki w muzeum, błękitne oczy i jabłko jako pierwsza rzecz, poza którą spojrzał, nie zostawiają wątpliwości, że to chłopiec z „Dawcy”. Kto zacznie od tego tomu, pozna przy okazji odpowiedź na pytanie, które zakończenie „Dawcy” zostawia otwarte.
Ile stron liczy książka?
236 stron w wydaniu Galerii Książki z 2015 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. Całość to 21 rozdziałów.
Od ilu lat jest ta książka?
Trzymam się progu 12+, takiego jak przy wcześniejszych tomach. Romansu prawie nie ma, jest jeden szybki pocałunek, przekleństw też brak. Ten tom jest jednak dosadniejszy w opisach: człowiek uduszony przez pnącza, bohater, który rani się nożem, żeby pokazać swój dar, poparzone i ropiejące ręce, nogi pocięte do żywego. Jest też śmierć i żałoba.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
Dla czytelników, którzy przeszli przez „Dawcę” i „Skrawki błękitu” i chcą zobaczyć, jak ich światy się łączą, oraz dla tych, którzy w dystopii szukają pytań o nas samych: o granice, strach przed obcymi i drobne egoizmy. Dobrze sprawdzi się jako lektura do dyskusji w szkole. Relaksator, który chce romansu, akcji od pierwszych stron i pogodnego zakończenia, będzie się nudził na początku i smucił na końcu.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Dawca
Lois Lowry
Pierwszy tom cyklu, bez którego nie zrozumiesz, kim jest Przywódca i skąd się wzięły jego sanki.
★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 112+
Czytaj recenzję
Skrawki błękitu
Lois Lowry
Drugi tom, w którym poznajesz Kirę, jej ojca i małego Matta z psem Patykiem.
★ 7/10🧠 7💖 5🌶️ 112+
Czytaj recenzję
Syn
Lois Lowry
Ten sam cykl.
★ 7/10🧠 7💖 6🌶️ 112+
Czytaj recenzję
