Przejdź do treści
Półka Moje książki
Okładka: Posłaniec, Lois Lowry

Recenzja

Posłaniec - recenzja, od ilu lat i dla kogo

Lois Lowry Wszystkie książki autorki →

Ten od Liceum

★ 6/10
Ocena ogólna - co to znaczy?

Jedna, łączna ocena książki. Biorę pod uwagę wszystko, co opisuję w tej recenzji: styl, bohaterów, fabułę i emocje. To nie średnia z ocen dla koneserów i relaksatorów. To moja ocena z tego momentu życia. Ta sama książka za rok albo za pięć lat może trafić do ciebie mocniej albo słabiej - i to normalne. Jak oceniam

🧠 Koneser - co to znaczy?

Dla wymagających: liczy się nietuzinkowa fabuła, zwroty akcji i dobrze napisani bohaterowie. Jak oceniam

6/10
💖 Relaksator - co to znaczy?

Dla tych, którzy chcą się po prostu wciągnąć. Sztampa i płascy bohaterowie nie przeszkadzają. Jak oceniam

5/10
🌶️ Pikanteria - co to znaczy?

Jak dosłowne są sceny intymne: 0-2 najwyżej pocałunki, 3-5 zasygnalizowane, 6-10 opisane wprost. To opis, nie ocena. Jak oceniam

1/10
Wiek - co to znaczy?

Mój próg, nie oznaczenie wydawcy. Liczą się sceny intymne, ale też przemoc, używki i ciężar tematu. Jak oceniam

12+

Tropy w książce

  • Dystopia
  • Przybrana rodzina

Motywy

  • wioska zamykająca granice
  • magiczne dary
  • wyprawa przez wrogi las
  • poruszający finał
  • zero romansu

Sięgnij, jeśli

  • znasz „Dawcę” i „Skrawki błękitu” i chcesz zobaczyć, co się stało z Kirą, Mattym i chłopcem na sankach
  • lubisz dystopie, w których zło przychodzi po cichu, na wieczornym targu, w zamian za drobiazg
  • szukasz krótkiej książki o uchodźcach, murach i strachu przed obcymi, o której da się potem długo rozmawiać

Odpuść, jeśli

  • potrzebujesz akcji od początku, bo przez pół tomu Matty gotuje, łowi ryby i marudzi o automacie do gry
  • oczekujesz, że zło dostanie twarz i porządne wyjaśnienie, a Handlomistrz znika równie tajemniczo, jak się pojawił
  • źle znosisz opisy ran i zakończenia, po których trzeba chwilę posiedzieć w ciszy

Dlaczego taka ocena

🧠 Dla koneserów

6/10
  • Targowisko. Najlepszy pomysł tego tomu. Ludzie przychodzą z pustymi rękami, głośno mówią, czego chcą, a szeptem, co oddają. Potem nauczyciel, który kochał poezję, gada już tylko o wdowie i o murze, a miła sąsiadka przedrzeźnia garbatego męża. Lowry nie pokazuje ceny wprost, każe ją czytelnikowi wyczytać z zachowania ludzi, i to działa lepiej niż każde wyjaśnienie.
  • Mur na czasie. Wioska uciekinierów, która nagle chce się zamknąć przed kolejnymi uciekinierami, bo „Potrzebujemy dla siebie wszystkich ryb”. Książka ma ponad dwadzieścia lat, a scena zebrania mogłaby się odbyć w tym tygodniu w dowolnej gminie.
  • Kira i jej noga. Gdy Matty proponuje, że wyleczy jej wykręconą nogę, Kira odmawia: „To część tego, kim jestem, Matty”. Jedno zdanie, a mówi o niepełnosprawności więcej niż niejeden poradnik.
  • Las jako lustro. Las gęstnieje, gnije i atakuje dokładnie wtedy, gdy psuje się Wioska. Wędrówka przez jego serce to najmocniejsze rozdziały tej książki: duszne, bolesne i bez drogi ucieczki.
  • Zło bez twarzy. Handlomistrz pojawia się w jednej scenie, zapisuje coś w księdze i więcej go nie widać. Nie wiadomo, kim jest, skąd ma swoją moc ani czego chce. Mechanizm, na którym stoi cała intryga, zostaje szkicem.
  • Finał jednym gestem. Problem, który Lowry budowała przez dwie trzecie książki, rozwiązuje się na dwóch stronach, wszędzie naraz i bez udziału kogokolwiek poza bohaterem. Rozumiem symbolikę, ale chciałem zobaczyć, jak ci ludzie sami się z tego wygrzebują.
  • Cena do przewidzenia. Przywódca tak często powtarza „Nie zużyj swojego daru”, że uważny czytelnik domyśli się na długo przed Lasem, do czego ten dar zostanie zachowany i ile będzie kosztował.

💖 Dla relaksatorów

5/10
  • Matty i Brykaś. Chłopak, który kiedyś mówił „żem” i kradł, teraz uczy się gotować z niewidomym przybranym ojcem, kłóci się z nim o buraki i tresuje szczeniaka o krzywych uszach. Ich wspólne sceny są ciepłe i zabawne.
  • Wyprawa przez Las. Kiedy wreszcie ruszają, robi się gęsto: parzące pnącza, bagno, smród zgnilizny i gałęzie, które tną ubranie. Te rozdziały czyta się z zaciśniętymi zębami.
  • Długi rozbieg. Przez pierwszą część Matty gotuje, łowi ryby, marudzi o automacie z landrynkami i zagląda do ogródka Jean. Klimat jest przyjemny, ale napięcie rośnie bardzo powoli.
  • Romans na pół gwizdka. Jean obiecuje całusa od pierwszego rozdziału i dotrzymuje słowa raz, na pożegnanie. Komu w tym cyklu brakowało miłości, tutaj też jej nie znajdzie.
  • Ciężki koniec. Zakończenie jest piękne, ale smutne i niczego nie osładza. Kto po lekturze chce poczuć się lepiej, raczej poczuje się gorzej.

Cztery warstwy książki

Fabuła i rozwój akcji

6

Pomysł z Targowiskiem i głosowaniem nad murem jest świetny, a wyprawa przez Las ma tempo i grozę. Kłopot w tym, że historia długo się rozkręca, a rozwiązanie przychodzi nagle i załatwia wszystko jednym ruchem. Handlomistrz i jego księga zostają niewyjaśnione, więc mechanizm zła jest bardziej zasugerowany niż opowiedziany.

Bohaterowie i relacje

7

Matty to sympatyczny bohater z przeszłością, która wciąż w nim siedzi: czasem kłamie odruchowo, czasem ma ochotę coś ukraść, a potem się tego wstydzi. Jego relacja ze ślepcem, który przy całej Wiosce nazywa go „mój chłopak”, to najcieplejsza rzecz w tej książce. Kira ma charakter, Przywódca wzrusza, choć jest trochę za idealny. Jean, Ramon i reszta Wioski zostają szkicami, a przemianę Mentora oglądamy wyłącznie z zewnątrz.

Styl pisania i atmosfera

6

Lowry pisze prosto i spokojnie, a rozdziały w Lesie są nieprzyjemnie sugestywne: czuć smród, pieczenie i strach. Ładnie działają powracające drobiazgi, jak żabie „Karrump” czy Makbet recytowany przy kramie z chlebem. Momentami proza robi się jednak dydaktyczna, a przesłanie pada wprost, zwłaszcza w finale.

Rozrywka i wartość

6

Krótka książka o ważnych rzeczach: o egoizmie, strachu przed obcymi i cenie, jaką płaci się za drobne zachcianki. Łatwo o niej potem rozmawiać, także w klasie. Jako rozrywka jest nierówna: spokojny, momentami nudnawy początek, wyprawa, przy której bolały mnie ręce od samego czytania, i zakończenie, które zostawia z gulą w gardle.

Krótko o książce, bez spoilerów

Matty od sześciu lat mieszka w Wiosce, która przyjmuje każdego uciekiniera, i jako jedyny bez szwanku przechodzi przez groźny Las, ale po kolejnych Targowiskach sąsiedzi zaczynają się zmieniać, a Wioska głosuje za zamknięciem granic. Trzeci tom cyklu „Dawca”, który spina historie z dwóch poprzednich części: krótki, coraz mroczniejszy i niepokojąco aktualny.

Chcesz poznać fabułę etap po etapie?Streszczenie

Cytat, który zapadł mi w pamięć

„Kiedyś wszyscy byliśmy tu nowi”Posłaniec, Lois Lowry

Poruszane motywy

Lois Lowry opowiada o wspólnocie, która powstała z ludzi uratowanych przed głodem, biciem i okrutnymi prawami, a po latach zaczyna się bać kolejnych uratowanych. Wioska ma muzeum, w którym sanki, laski i fotel na kółkach przypominają, skąd przyszli jej mieszkańcy, a mimo to wystarczy kilka wieczorów na Targowisku, żeby sąsiedzi zaczęli liczyć ryby i mówić o przybyszach jak o intruzach. Matty, dawny złodziej i kłamca, któremu Wioska dała dom, patrzy na to z boku i odkrywa w sobie dar, który może wszystko zmienić, ale ma swoją cenę. Główne elementy historii: Targowisko - wymiany, w których ludzie oddają coś niewidocznego, a dostają automat do gry, maszynę do szycia albo młodszą twarz. Zamykanie granic - petycja, protest przy powitaniu przybyszów i głosowanie nad murem. Las - groźna puszcza, która dusi tych, co chcą wrócić, i gnije razem z sercami mieszkańców. Dary - Przywódca spogląda poza, Kira haftuje przyszłość, a Matty leczy dotykiem. Rodzina z wyboru - niewidomy Widzący, który nazywa Matty’ego swoim chłopakiem, i Kira, którą Matty traktuje jak siostrę. Niepełnosprawność - Kira, która nie chce, żeby ktoś prostował jej nogę, i Wioska, w której blizny i kalectwo budzą szacunek. Ofiara - pytanie, co każdy z nas jest gotów oddać i za co.

Pytania i odpowiedzi

Czy „Posłańca” można czytać bez znajomości „Dawcy” i „Skrawków błękitu”?

Da się, ale sporo się straci. To trzeci tom cyklu, który najlepiej czytać w kolejności: „Dawca”, „Skrawki błękitu”, „Posłaniec”, „Syn”. Matty to podrośnięty Matt ze „Skrawków błękitu”, Widzący to ojciec Kiry, a sama Kira wraca jako młoda kobieta. Przywódca nie ma w tej książce imienia, ale czerwone sanki w muzeum, błękitne oczy i jabłko jako pierwsza rzecz, poza którą spojrzał, nie zostawiają wątpliwości, że to chłopiec z „Dawcy”. Kto zacznie od tego tomu, pozna przy okazji odpowiedź na pytanie, które zakończenie „Dawcy” zostawia otwarte.

Ile stron liczy książka?

236 stron w wydaniu Galerii Książki z 2015 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania. Całość to 21 rozdziałów.

Od ilu lat jest ta książka?

Trzymam się progu 12+, takiego jak przy wcześniejszych tomach. Romansu prawie nie ma, jest jeden szybki pocałunek, przekleństw też brak. Ten tom jest jednak dosadniejszy w opisach: człowiek uduszony przez pnącza, bohater, który rani się nożem, żeby pokazać swój dar, poparzone i ropiejące ręce, nogi pocięte do żywego. Jest też śmierć i żałoba.

Dla kogo przeznaczona jest ta książka?

Dla czytelników, którzy przeszli przez „Dawcę” i „Skrawki błękitu” i chcą zobaczyć, jak ich światy się łączą, oraz dla tych, którzy w dystopii szukają pytań o nas samych: o granice, strach przed obcymi i drobne egoizmy. Dobrze sprawdzi się jako lektura do dyskusji w szkole. Relaksator, który chce romansu, akcji od pierwszych stron i pogodnego zakończenia, będzie się nudził na początku i smucił na końcu.

A Ty? Znasz tę książkę?

Oceny czytelników

Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.

Twoja ocena w skali 1-10

Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.

Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.

Co czytać dalej

Zrób test: co czytać dalej