Tropy w książce
- Twisty i nieoczywiste rozwiązania
- Zagadka i kryminał
Motywy
- przygodowa science fiction
- satyra polityczna
- spisek sztucznej inteligencji
- pierwsza praca
- Londyn i Warszawa
- humor
- polski autor
Sięgnij, jeśli
- bawią cię komedie omyłek, w których pierwsza praca kończy się skurczonym garniturem lorda i balową suknią przyciętą do mini
- lubisz satyrę, w której pasztet bez grama mięsa nazywa się Pasztetem Tolerancji, a cenzura przebiera się za troskę o młodzież
- znasz poprzednie tomy i chcesz zobaczyć, jak przyjaciele radzą sobie z wrogiem, który potrafi zrobić z Niki kogoś obcego
Odpuść, jeśli
- oczekujesz akcji od startu, bo tu najpierw dostajesz kilka dni pralni, recepcji i kawiarni na dachach
- irytuje cię satyra rysowana grubą kreską, w której troska o równość kończy się parkingiem dla łysych
- wolisz, żeby wielka polityczna intryga rozstrzygała się w wielkiej scenie, a nie w krótkiej wzmiance w epilogu
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
6/10- Spisek z kuchni. Jedzenie, odświeżacz powietrza i zapętlona płyta, które razem robią z ludzi bezwolny tłum, a jedyną odtrutką jest woda po goleniu złoczyńcy. Pomysł brzmi absurdalnie, ale Kosik trzyma się jego logiki i każe bohaterom stracić to, czym zawsze wygrywali: Felix nie umie otworzyć zamka gwoździem, a Net nie ogarnia programu do recepcji.
- Satyra z zębami. Ustawa o bezpiecznym dorastaniu, która w praktyce oznacza wszczepianie nastolatkom zdalnego sterowania, fałszywe sondaże, trolle sztucznej inteligencji i media niszczące niewygodnego chemika. Ładne nazwy dla brzydkich zamiarów bawią, a pytanie o cenę bezpieczeństwa długo nie daje spokoju.
- Niespodzianki z zapowiedzią. Najlepsze zaskoczenia tomu dotyczą tych, którym bohaterowie ufają, i każde przygotowano wcześniej drobiazgiem, który łatwo przeoczyć. Rozstrzygnięcie w Londynie jest mocne, bo wynika z tego, jak dobrze Nika zna Neta.
- Nika bez własnej woli. Kiedy Nika opisuje sztuczne poczucie obowiązku, sztuczny wstyd i sztuczną satysfakcję, książka mówi o manipulacji więcej niż niejeden poradnik, i to bez wykładu.
- Długi rozbieg. Pralnia, recepcja, kuchnia i dwie kawiarnie na dachach zajmują kawał książki, zanim intryga ruszy, a zaćmienie bohaterów bywa wygodnym pretekstem, żeby przez kolejne rozdziały niczego nie odkrywali. Na 428 stronach sporo dałoby się skrócić.
- Gruba kreska. Satyra na poprawność polityczną bywa łopatologiczna: Liga Łysych, parytety kolorów włosów i robotka powtarzająca „To jest słuszne” wyglądają jak skecz, a każde hasło o równości okazuje się zasłoną dymną. Przydałby się choć jeden przeciwnik z racjami.
- Szczęście zamiast planu. Teleporter akurat w zapomnianym tunelu, Chudy w każdej nowej pracy i ratunek przysłany przez szczury to sporo przypadków jak na jedną intrygę. Głosowanie, o które toczy się gra, rozstrzyga się poza kadrem, a wielki przeciwnik po prostu znika z opowieści.
💖 Dla relaksatorów
7/10- Pralnia i inne katastrofy. Otwierający rozdział z Netem w pralni to komedia, która mogłaby być osobnym opowiadaniem: pomylone pranie, tryb „Express” i garnitur skurczony do rozmiaru dziesięciolatka.
- Akcja na wielu frontach. Porwanie limuzyny spod wieżowca, ucieczka tunelem metra, ewakuacyjne windy wystrzeliwane w niebo i rowerowy pościg przez Londyn. Gdy intryga się rozkręci, tempo już nie spada.
- Pies i roboty. Magellan, rozpieszczony corgi z obsesją lizania Neta po twarzy, i trzymetrowa robotka Krystyna 03, która uczy się myśleć samodzielnie, to postacie, za którymi się tęskni.
- Witaj, dorosłości. Zmyślone CV, praca na niewłaściwym stanowisku i pensja, której nikt nie wypłaca. Pierwsze zetknięcie z dorosłością jest tu zabawne i całkiem prawdziwe.
- Dłużyzny. Rozmowy o zaćmieniu się powtarzają, a monologi pani Eleonory o mężu i krewnych nudzą celowo, tyle że nudzą też czytelnika. Zanim zacznie się właściwa akcja, trzeba przetrwać sporo krążenia między recepcją a kuchnią.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Pomysł na spisek oparty na jedzeniu, zapachu i muzyce jest świeży, a zaskoczenia z drugiej części tomu robią wrażenie. Ocenę obniżają długi rozbieg, garść szczęśliwych przypadków i rozwiązanie polityczne zrelacjonowane w epilogu zamiast pokazane.
Bohaterowie i relacje
Nika pod obcą kontrolą to najmocniejszy materiał tomu, a Laura, która przestaje brać opowieści Felixa za fantazje, wyraźnie dorasta. Net zazdrosny o przyjaciela i o dziewczynę bawi, robotka Krystyna 03 wzrusza. Retmon, agenci i polityczka Osmoza to raczej figury niż ludzie.
Styl pisania i atmosfera
Kosik pisze lekko, z przypisami, w których autor spiera się z redaktorką, i z grami słów w rodzaju Ewakuacyjnej Windy Samolotnej. Satyrę podaje jednak często wprost, ustami bohaterów albo robota, i wtedy humor ustępuje pogadance.
Rozrywka i wartość
Śmiechu jest dużo, akcji w londyńskim i warszawskim finale też, a przesłanie o wolności wyboru warte jest rozmowy. Satysfakcję obniżają rozwlekłe pierwsze rozdziały i zakończenie, które mija szybciej, niż się zaczęło.
Krótko o książce, bez spoilerów
Ostatni tydzień w Londynie miał być wakacjami za własnoręcznie zarobione pieniądze, ale w hotelu, który zatrudnia przyjaciół, wszyscy z dnia na dzień tępieją, a Nika zaczyna słuchać managera jak automat. Kosik robi z tego ostrą satyrę o bezpieczeństwie kupowanym za wolność, tylko zanim się rozpędzi, długo trzyma czytelnika przy ladzie recepcji.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Wyniki badań naukowych nie mogą być słuszne albo niesłuszne.”Felix, Net i Nika oraz (nie)Bezpieczne Dorastanie, Rafał Kosik
Poruszane motywy
Rafał Kosik wysyła przyjaciół do pierwszej w życiu pracy, a potem stopniowo odbiera im to, czym zawsze wygrywali: Felixowi pomysłowość, Netowi biegłość w komputerach, Nice wolną wolę. Pod komedią o zmyślonych CV i pralni kryje się opowieść o tym, jak łatwo sprzedać ludziom kontrolę pod hasłem bezpieczeństwa i jak ładne nazwy potrafią przykryć brzydkie zamiary. Autor kpi z populistów, cenzury i fałszywych sondaży, a najważniejsze pytanie zadaje Nika: co zostaje z człowieka, któremu ktoś podpowiada, co ma czuć. Główne elementy historii: Hotel Melius Cras - ponury hotel, w którym wszyscy dostają pracę bez rozmowy i nikt nie dostaje pensji. Zaćmienie - otępienie, przez które Felix nie umie otworzyć starego zamka, a Net nie rozumie prostego programu. Bezpieczne Dorastanie - projekt ustawy o wszczepianiu nastolatkom lokalizatorów, które potrafią znacznie więcej, niż obiecuje nazwa. Retmon Food Company - syntetyczne jedzenie, które nikogo nie uczula ani nie obraża. Youngs for Future - jedyna płyta dopuszczona do publicznego grania, puszczana na okrągło w każdym pubie. Magellan - rozpieszczony corgi, który przyplątuje się do bohaterów w najmniej odpowiedniej chwili. Archowum - podziemny magazyn nieudanych wynalazków Instytutu, piekło dla robotów i ratunek dla przyjaciół. Krystyna 03 - trzymetrowa robotka transportowa, która uczy się, że słuszne nie zawsze znaczy dobre.
Pytania i odpowiedzi
Czy można czytać „(nie)Bezpieczne Dorastanie” bez znajomości poprzednich tomów?
Intryga z hotelem i ustawą zaczyna się i kończy w tym tomie, ale książka garściami sięga do wcześniejszych. Morten pochodzi z „Gangu Niewidzialnych Ludzi” i „Pałacu Snów”, komplant i teleporter Wunrung z „Teoretycznie Możliwej Katastrofy”, a Laura, Manfred, Instytut Badań Nadzwyczajnych i agent Mamrot są tu przedstawieni skrótowo. To dalszy ciąg wakacyjnego wyjazdu z „Klątwy Domu McKillianów” (tom 13), a kolejny jest „Koniec Świata Jaki Znamy” (tom 15). Cykl ma ponad dziesięć części i najrozsądniej poznawać go w kolejności, zaczynając od „Gangu Niewidzialnych Ludzi”.
Ile stron ma „Felix, Net i Nika oraz (nie)Bezpieczne Dorastanie”?
428 stron w wydaniu Powergraph z 2015 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Próg 10+ zostaje, choć tytuł mógłby sugerować coś innego: dorastanie oznacza tu pierwszą pracę i walkę o wolność, a nie romans. Uczucia kończą się na pocałunkach i trzymaniu za ręce, a z przekleństw najmocniej brzmią „Ja pierdykam” i „Oż ty w mordę”. Mocniejsze momenty to uprowadzenie Niki i przejęcie kontroli nad jej zachowaniem, pistolet wycelowany w Neta, szkielety w hotelowej krypcie i jedna scena z nożem, która obywa się bez krwi. Poboczny bohater pali skręta, a przyjaciele kradną, włamują się do systemów i prowadzą auta bez prawa jazdy, więc z młodszym czytelnikiem warto pogadać, co w przygodzie bawi, a co w życiu jest złym pomysłem. Aluzje do polityki i mediów najlepiej zrozumieją dwunastolatki i starsi.
Dla kogo jest ta książka?
Dla fanów serii, którzy lubią, gdy przygoda ma drugie dno, i dla starszych czytelników, którzy wyłapią aluzje do polityki, mediów i internetowych sondaży. Rodzic czytający z dzieckiem znajdzie tu dobry pretekst do rozmowy o tym, ile wolności warto oddać za poczucie bezpieczeństwa. Kto szuka szybkiej przygody od pierwszego rozdziału, musi się uzbroić w cierpliwość.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa
Rafał Kosik
Tom, w którym pojawiają się komplant i Wunrung, bez których trudno zrozumieć finał tej przygody.
★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 110+
Czytaj recenzję
Felix, Net i Nika oraz Gang Niewidzialnych Ludzi
Rafał Kosik
Początek serii i pierwsze starcie z przeciwnikiem, którego przyjaciele rozpoznają w tym tomie.
★ 7/10🧠 6💖 7🌶️ 110+
Czytaj recenzję
Felix, Net i Nika oraz Zero Szans 2. Inne Jutro
Rafał Kosik
Ten sam cykl.
★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 210+
Czytaj recenzję