O czym jest „Nie całkiem martwa”?

W skrócie

„Nie całkiem martwa” to pierwszy kryminał Holly Jackson dla dorosłych i samodzielna powieść, niezwiązana z trylogią o Pip. W Halloween dwudziestosiedmioletnia Jet Mason wraca z jarmarku do rodzinnego domu w Woodstock w Vermoncie i ktoś od tyłu rozbija jej głowę. Jet cudem się budzi, ale neurochirurg nie ma dobrych wieści: odprysk kości uciska tętnicę w mózgu, a przez dziedziczną chorobę nerek ściany naczyń są słabe. Tętniak pęknie najpóźniej za tydzień, a operacja daje mniej niż dziesięć procent szans.

Jet, która całe życie odkładała wszystko na później i nie skończyła niczego, co zaczęła, odmawia operacji. Zamiast czekać w szpitalu, postanawia w siedem dni zrobić coś wielkiego: sama znaleźć swojego mordercę. Wyprowadza się od rodziców do Billy’ego Finneya, przyjaciela z dzieciństwa i syna policjanta z naprzeciwka, i razem z nim prześwietla byłego chłopaka, sąsiadów, ludzi z rodzinnej firmy budowlanej i własną rodzinę, w której każdy coś ukrywa.

Zagadka z tykającym zegarem splata się tu z opowieścią o żałobie po starszej siostrze, w której cieniu Jet dorastała, i o przyjaźni, która w ostatnim tygodniu zaczyna znaczyć więcej, niż oboje się spodziewali.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Halloween w Woodstock

   Jet Mason ma 27 lat, wyleciała ze studiów prawniczych na Uniwersytecie Pensylwanii, przez wielotorbielowatość nerek rzuciła pracę w bostońskim banku i znów mieszka z rodzicami. Na halloweenowy jarmark idzie przebrana za zombie. Unika byłego chłopaka JJ-a Lima, który chce z nią pilnie o czymś porozmawiać, docina bratu Luke’owi, dyrektorowi finansowemu rodzinnej Mason Construction, i jego żonie Sophii, kiedyś swojej najlepszej przyjaciółce. Billy Finney, sąsiad z naprzeciwka, zaprasza ją na swój koncert, a pijany Andrew Smith, którego jedyna córka rok wcześniej odebrała sobie życie, wykrzykuje, że Masonowie niszczą wszystko, czego dotkną. Sierżant Jack Finney, ojciec Billy’ego, odprowadza go do domu. Jet wraca do pustego domu przy College Hill Road, je ciastka upieczone przez Sophię i nagle ktoś uderza ją od tyłu w głowę. Kilkanaście minut później Billy, zwabiony wyciem spaniela Reggie’ego, wyważa drzwi i dzwoni pod 911.

2. 2

   Siedem dni

   Jet budzi się po trzydziestu sześciu godzinach w szpitalu Dartmouth Hitchcock. Doktor Lee wyjaśnia, że dostała trzy ciosy, a odprysk złamanego stoku czaszki uciska tętnicę podstawną. Przy naczyniach osłabionych chorobą nerek tętniak jest pewny i pęknie w ciągu kilku dni, najwyżej tygodnia, a operacja daje mniej niż dziesięć procent szans. Matka, Dianne, żąda zgody na zabieg, bo nie może stracić kolejnego dziecka: starsza siostra Jet, Emily, utonęła w rodzinnym basenie siedemnaście lat wcześniej. Jet odmawia i ogłasza: „Rozwiążę tę sprawę i znajdę swojego mordercę.” Uraz zostawił jej łagodną afazję, więc co chwilę gubi słowa. Detektyw George Ecker z policji stanowej, komendant Lou Jankowski i Jack Finney mówią jej, że JJ zniknął z miasta w noc napaści i nie odbiera telefonu.

3. 3

   Tropy w zegarku i w kamerze

   Jack Finney oprowadza Jet po salonie zalanym jej krwią: napastnik był wyższy od niej i praworęczny, a wszedł niezamkniętymi drzwiami od pralni, bo wideodomofon nikogo nie nagrał. Apple watch pokazuje, że pierwszy cios padł o 22.46, a o 22.58 przyszła wiadomość „Przepraszam” od JJ-a, zapisanego w kontaktach jako „Nie Odbieraj”. Funkcja „Znajdź mój telefon” wskazuje, że iPhone Jet wyłączono o 22.56 na rogu River Street i North Street. Billy dowiaduje się, że przyjaciółka ma tydzień życia. Na nagraniach z wideodomofonu Jet zauważa, że Sophia była w Halloween w domu teściów dwa razy. Przy rodzinnym śniadaniu Luke ma otarte kostki dłoni i tłumaczy się upadkiem na budowie, a matka kładzie przed córką katalogi trumien i urn. Jet wyprowadza się do Billy’ego, który mieszka nad barem Spelunka Doktora Mandrake’a, drzwi w drzwi z Andrew Smithem. W poczcie czeka wezwanie do zapłaty: ktoś wziął na jej nazwisko trzydzieści tysięcy pożyczki pod zastaw jej pikapa. Na komendzie Jack pokazuje jej zdjęcie syntetycznego rudego włosa znalezionego pod kałużą krwi, a rudą perukę Chucky’ego nosił w Halloween JJ.

4. 4

   Beton na North Street

   Na zdjęciach z jarmarku, które robił Owen, syn radnego Gerry’ego Claya, taką samą rudą perukę ma Andrew Smith, a dłonie Luke’a w piątkowy wieczór są jeszcze całe, więc brat skłamał. W barze Andrew przyznaje, że po wyjściu Jacka był sam, i opowiada, że jego córka Nina, najlepsza przyjaciółka Emily, zastrzeliła się po tym, jak Dianne doprowadziła do jej zwolnienia z hotelu, a on sam sprzedał Luke’owi rodzinny dom na North Street. Wygaduje też, że Scott Mason zamiast synowi sprzeda firmę Nell Jankowski, żonie komendanta. Jet rozumie, że telefon zgasł przy budowie Luke’a, gdzie w sobotę rano wylano beton. Razem z Billym rozbija młotami świeże fundamenty garażu i pod betonem znajduje kuchenny ręcznik matki, a w nim swój zgnieciony telefon i młotek marki Coleby z jasnymi włosami zaplątanymi w obuch. Ecker ostrzega, że syntetyczny włos mógł przejść z człowieka na człowieka, i każe jej nie przeszkadzać w śledztwie. Wieczorem Billy śpiewa w barze własną piosenkę „Dla niej”, Nell Jankowski potwierdza zakup firmy, a Jet zwierza się przyjacielowi, że matka obwinia ją o śmierć Emily, bo rodzice byli wtedy na jej konkursie ortograficznym.

5. 5

   Ręka, areszt i sól

   W telefonie Luke’a Jet znajduje wiadomość „Zadzwoń”, którą Sophia wysłała mu kilka minut po ataku, więc małżonkowie skłamali, że spędzili wieczór razem. Henry Lim, brat JJ-a, otwiera drzwi z pistoletem w ręce, ma podbite oko i obite żebra i zaprzecza, że kiedykolwiek pracował dla Mason Construction. Jet zaczyna widzieć podwójnie, a po krótkiej drzemce budzi się z bezwładną prawą ręką. Tomografia pokazuje tętniak o średnicy dwudziestu trzech milimetrów i krwawienie ostrzegawcze, które zwykle poprzedza pęknięcie o kilka dni. Policja aresztuje JJ-a, który wrócił do miasta: obciąża go peruka, wiadomość, ucieczka i pożyczka, bo pieniądze trafiły na jego konto. Jet w to nie wierzy. Na starszych nagraniach widzi, że Sophia zawsze przyjeżdża dwa razy, gdy rodziny nie ma, i wynosi z domu buteleczkę leku na nadciśnienie. W kapsułkach Scotta zamiast lotrelu jest sól kuchenna, najgorsze, co można dać choremu na nerki. Sophia przyznaje, że chciała tylko, by teść gorzej się poczuł i oddał firmę Luke’owi, i grozi, że jeśli Jet powie mężowi, ona zdradzi Billy’emu coś o jego matce. Jet każe Luke’owi zapytać żonę o sól i mówi mu o sprzedaży firmy, a brat wpada w szał i rozbija pięści o kierownicę.

6. 6

   Pożar

   Nocą Jet i Billy włamują się do siedziby Mason Construction: kod do bramy to data urodzin Emily, alarm wyłączają datą urodzin Jet. W komputerze Luke’a na listach płac brakuje Henry’ego i Angie Rice, więc brat płaci części ludzi pod stołem i oszukuje na podatkach i ubezpieczeniach, a Billy znajduje fakturę, na której Gerry Clay zapłacił za droższy marmur, niż zamówiono, oraz podpis Henry’ego pod dostawą rusztowań na North Street z marca. Wtedy wybucha pożar, ktoś podpalił parter benzyną. Jet zmusza Billy’ego, żeby uciekał tylnymi schodami, sama skacze z okna gabinetu ojca na dach przybudówki i w płomieniach rozumie, że nie chce umierać. W mieszkaniu Billy’ego wybucha płaczem, bo nie umie owinąć się ręcznikiem jedną ręką, i przyznaje, że się boi. Nazajutrz Henry wyznaje, że na budowie przy North Street zawalił się na niego dach, że bez ubezpieczenia sam płaci za szpital i potrzebuje jedenastu tysięcy dolarów na operację oka, a Luke kupował jego milczenie. W Halloween Luke przyszedł go pobić i wyszedł o 22.56, więc obaj mają alibi. Jet pożycza od Henry’ego pistolet.

7. 7

   Kot z rady miasta i sekret Emily

   Gerry Clay wspomina o kimś, kto rok wcześniej na internetowym zebraniu rady miasta, ukryty pod filtrem kota, groził Dianne, że zna jej sekret, o którym wiedziała tylko Emily. Z odbicia w oknie na nagraniu Jet i Billy rozpoznają, że kotem była Nina Smith, która zginęła kilka tygodni później. W mieszkaniu Andrew znajdują jej laptop, a w starych wiadomościach z Facebooka czytają, że Emily kilka dni przed śmiercią podsłuchała nocą czyjąś rozmowę, napisała przyjaciółce „Chodzi o Luke’a” i próbowała porozmawiać z panią Finney, nauczycielką matematyki i matką Billy’ego. Po nocnym spacerze pod gwiazdami Billy przypomina sobie, że w dniu śmierci Emily trzynastoletni Luke miał podrapane ręce i pachniał chlorem, choć twierdził, że nie pływał. W dzienniku Beth Finney z 31 maja 2008 roku widnieje dopisek „Był już mokry. Wcześniej.” Zaraz potem Sophia mówi Billy’emu, że jego matka odeszła po rozmowie z nastoletnią Jet, która wymogła na niej wyższą ocenę, przypominając, że Jack nie zajrzał do dzieci Masonów w dniu tragedii. Billy odchodzi, a Jet zostaje aresztowana za podpalenie, bo Luke dał policji zdjęcie jej pikapa spod płonącej firmy. W celi pisze lewą ręką listy pożegnalne i nagrywa Billy’emu na pocztę głosową długie przeprosiny.

8. 8

   Ostatnia noc

   Billy zeznaje, że w noc pożaru był z Jet w pikapie, i policja ją wypuszcza. Pod zgliszczami firmy Luke przyznaje, że podłożył ogień, choć wiedział, że siostra jest w środku. Kiedy Jet strzela w liście u jego stóp, wyznaje więcej: jako trzynastolatek utopił Emily, bo powiedziała mu, że Scott nie jest jego ojcem. Prawdziwy ojciec ujawnił mu się w środę i przed laty pomógł zatrzeć ślady, ale Luke nie zdradza jego nazwiska. Jet wrzuca bratu do kieszeni lokalizator z futerału gitary Billy’ego, żeby doprowadził ich do tego człowieka. W mieszkaniu Billy’ego, szukając taśmy, znajduje zestaw narzędzi Coleby, prezent od jego ojca, w którym brakuje młotka, i oskarża przyjaciela. W tej samej chwili tętniak pęka. Billy, żeby dać jej odpowiedź, bierze winę na siebie, ale Jet wie, że to nieprawda. Umiera w jego ramionach, prosząc, by rozdał jej listy. W testamencie zostawia pieniądze Henry’emu na operację oka, a ukochanego forda F-150 Billy’emu.

9. 9

   Osiem dni później

   W dniu pogrzebu Billy konfrontuje się z ojcem. Jack Finney przez lata miał romans z Dianne Mason i jest biologicznym ojcem Luke’a. W dniu śmierci Emily poszedł sprawdzić dzieci, zobaczył, co zrobił syn, ściągnął ciało na dno basenu, wepchnął włosy dziewczyny do odpływu i zapewnił Luke’owi alibi. Beth Finney, która zanotowała, że mąż wrócił mokry, bała się, że to on zabił Emily, i słowa Jet przelały czarę. W Halloween Jack usłyszał od Gerry’ego, że Dianne głosowała przeciw niemu w wyborach na komendanta, a od pijanego Andrew, że Scott sprzeda firmę Nell Jankowski. Wziął klucz spod wycieraczki Billy’ego i młotek z zestawu, który sam podarował synowi, zaatakował Jet, ukrył telefon i narzędzie w szalunku na North Street, o którym wiedział od Luke’a, a potem wrabiał JJ-a. Pod lufą pistoletu się przyznaje, a Billy odkłada broń, bo rozmowy przez telefon słuchał Luke, a zestaw narzędzi czeka już w szafie ojca jako dowód. Luke chwyta jednak pistolet, goni Jacka przez ulicę i dwa razy strzela do niego na progu domu Masonów, na oczach Dianne, Scotta i Sophii. Na koniec Billy dopisuje do piosenki „Dla niej” nową zwrotkę o wyjeździe pikapem Jet.

Motywy i przesłanie

Śmierć na raty

Tydzień z wyrokiem, w którym każdy dzień odbiera Jet coś innego: słowa, rękę, ostrość widzenia.

Śledztwo we własnej sprawie

Ofiara zostaje detektywem i nie ufa policji, która woli najprostsze rozwiązanie.

Cień zmarłej siostry

Emily, do której Jet i Luke byli porównywani przez całe życie, i matka szukająca winnych.

Rodzinne kłamstwa

Podmienione leki, oszustwa w firmie, ukrywane ojcostwo i sekret sprzed siedemnastu lat.

Przyjaźń i miłość

Billy Finney, przy którym Jet uczy się żyć teraz, zamiast czekać na później.

Wina i odpowiedzialność

Kto odpowiada za śmierć Emily i za to, jak potoczyło się życie rodzeństwa.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Nie całkiem martwa” (Holly Jackson) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.