Tropy w książce
- Szkoła i liceum
- Twisty i nieoczywiste rozwiązania
- Zagadka i kryminał
Motywy
- zbiór opowiadań
- przygodowa science fiction
- szkolny humor
- satyra na dorosłych
- światy równoległe
- podróże przez sny
- polski autor
Sięgnij, jeśli
- znasz serię przynajmniej do „Alternautów” i chcesz zobaczyć przyjaciół w przygodach, które nie zmieściły się w powieściach
- lubisz krótkie formy, w których szkolna komedia przeplata się z science fiction, a każdy tekst ma inny pomysł
- bawią cię nauczyciele z Gimnazjum Numer Trzynaście w pełnej krasie: Stokrotka z poradnikiem przywódcy, Eftep z systemem lengów i Butler z ptasznikiem
Odpuść, jeśli
- oczekujesz jednej wielkiej intrygi, bo tu każde opowiadanie zaczyna się i kończy osobno
- dopiero zaczynasz serię, a dwa ostatnie teksty zdradzają kawałki drugiego tomu i przyszłość bohaterów
- irytuje cię, gdy autor ciągnie gag dłużej, niż on wytrzymuje, jak przy zepsutej windzie albo maszynie, która na wszystko odpowiada pytaniem
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
6/10- Wysłannicy. Najdłuższe opowiadanie to właściwie mała powieść: świat bez rewolucji przemysłowej, w którym magia okazuje się technologią schowaną przed ludem, a rewolucję reżyserują ci, których miała obalić. Puenta z Wojmirem jest gorzka i bystra, a młodszy czytelnik dostaje lekcję, że nie każdy przewrót cokolwiek zmienia.
- Finał, którego się nie spodziewałem. „Wędrujące Samogłoski” zaczynają się jak satyra na rzeczywistość rozszerzoną i teleportację z kompresją stratną, a kończą sceną, która spina zbiór z drugim tomem i dokłada całej serii wzruszający łuk. Wystarczy jedna ławka w zaułku, żeby z farsy zrobiła się opowieść o upływie czasu.
- Sen jako plac zabaw. „Bardzo Senna Ryba” wyciska z pomysłu wspólnego snu, ile się da: sen Eftepa, w którym wszyscy mu się kłaniają, biurowiec pełen pań Helenek, psi sen złożony z zapachów i maszynę, która bez dokładnych danych umie wyśnić tylko las z rur kanalizacyjnych. Pod żartami siedzi myśl, że nikt nie spełni za nas marzeń.
- Zagadki na jeden strzał. „Tajemnica Kredokrada” i „Ściema Smoczysława” to zgrabne anegdoty, ale rozwiązanie leży na wierzchu. W pierwszej wystarczy spojrzeć na akwarium Butlera, w drugiej tytuł zdradza puentę, zanim zatrzasną się drzwi.
- Scena zamiast opowiadania. „Priorytet Zero” jest ciekawy jako zajrzenie do domu agenta i do nocy z drugiego tomu, ale samodzielnej fabuły prawie w nim nie ma. Bez znajomości „Teoretycznie Możliwej Katastrofy” zostaje pedant w infokularach i pytanie bez odpowiedzi.
- Bez wspólnej osi. Teksty powstawały przez osiem lat i to widać: mają od kilkunastu do ponad stu stron, a poziom dopracowania skacze od jednego do drugiego. Kilka żartów, z tym o osmolonym kustoszu na czele, się zestarzało.
💖 Dla relaksatorów
7/10- Dzień z bliźniakami. „Romantyczny Interdyscyplinarny Projekt” to najzabawniejszy tekst w zbiorze: Net przynosi niemowlęta do szkoły w torbie sportowej, cała klasa bierze zapach pieluch za perfumy z chemicznej aparatury, ptasznik wraca do terrarium sam, bo bliźniaki dały mu wycisk, a wieczorem listy miłosne trafiają pod złe adresy. Montaż randek na koniec to mała perełka komedii.
- Nauczyciele w natarciu. Stokrotka z poradnikiem przywódcy, Eftep z mandatem dla karocy i systemem lengów, Butler żujący zatyczki do uszu, Cyborek z ochotniczym lodowiskiem. Kosik ma słuch do szkolnego absurdu i nie oszczędza nikogo.
- Przygoda pełną gębą. „Metoda Sześciopalczastego” i „Wysłannicy” dają to, za co lubi się serię: tajemnicę, pościgi i wynalazki Felixa, od Składaka i cybermuchy po antenę satelitarną z błota, a na deser smoka, na którego grzbiecie się ucieka.
- Net w formie. Net komentuje wszystko, od potwora z akwarium („Zemsta Sithów, Milczenie owiec i Krąg w jednym”) po bliźniaki w torbie („Zbłąkane pixele”), a jego tchórzostwo i złośliwość bawią tu jak rzadko.
- Dłużyzny w dłuższych tekstach. Zepsuta winda w „Wysłannikach”, kolejne „Sprecyzuj” naszyny i lotniskowe zamieszanie w „Wędrujących Samogłoskach” ciągną się dłużej, niż żart wytrzymuje. Przy krótkich opowiadaniach lekkość zostaje, przy długich kilka razy łapałem się na przewracaniu kartek.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Każde opowiadanie ma własną konstrukcję i poziom jest nierówny. „Metoda Sześciopalczastego”, „Wysłannicy” i „Wędrujące Samogłoski” mają porządną intrygę z niespodzianką, „Bardzo Senna Ryba” wygrywa pomysłem, a historia kredokrada, ściema kustosza i „Priorytet Zero” to raczej anegdoty i sceny. Wspólnej osi brak, choć ostatni tekst sprytnie spina zbiór z drugim tomem.
Bohaterowie i relacje
Trójka jest sobą w każdym wieku, a Nika dostaje sporo: przeczucia, zazdrość o Aurelię, litość dla wrednej ryby i sprzeciw wobec dziewcząt trzymanych przy tronie. Świetnie wypada galeria dorosłych z tła i agent, który w jednym opowiadaniu zyskuje dom, żonę i zepsutą zmywarkę. Postacie z innych światów, jak Msta czy handlarze, są szkicowe.
Styl pisania i atmosfera
Kosik pisze lekko i dowcipnie, z wyczuciem absurdu urzędów, szkoły i reklam, a w kilku miejscach umie zmienić ton na poważny bez patosu. Przypisy dla młodszych czytelników bywają zabawne same w sobie. Odejmuję za kilka żartów, które się zestarzały, i za momenty, w których gag się przeciąga.
Rozrywka i wartość
Dobra lektura na raty, jedno opowiadanie na wieczór, z dwoma, trzema tekstami, które chce się polecić znajomym. Satysfakcję obniża nierówny poziom i to, że część historii najwięcej daje temu, kto zna serię na pamięć.
Krótko o książce, bez spoilerów
Osiem opowiadań, które Kosik pisał między kolejnymi tomami: od zagadki znikającej kredy przez wyprawę do świata rządzonego przez fałszywych czarnoksiężników po Warszawę przyszłości. Poziom skacze jak w każdym zbiorze, ale najlepsze teksty mają więcej pomysłów niż niejedna powieść z tej serii.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Nikt nas nie zastąpi w spełnianiu marzeń”Felix, Net i Nika oraz Nadprogramowe Historie, Rafał Kosik
Poruszane motywy
Rafał Kosik zebrał tu historie, które nie zmieściły się w powieściach albo powstały między nimi, i każda bawi się inną konwencją: szkolną zagadką, kryminałem z bagien, snem, komedią z muzeum, fantasy podszytym science fiction, komedią szkolną, opowieścią szpiegowską i satyrą na przyszłość. Łączy je wątek pozorów. Deszcz jest robotą armat wodnych, magia dronów i rzutników, ludowa rewolucja zostaje wyreżyserowana przez dwór, a kustosz muzeum ściemnia dla zabawy. Bohaterowie za każdym razem szukają mechanizmu pod spodem i za każdym razem przekonują się, że najtrudniej przewidzieć ludzi. Pod żartami są też poważniejsze myśli: o szacunku, którego nie da się wymusić strachem, o marzeniach, których nikt nie wyśni za nas, i o przyjaźni, która przetrwa nawet kompresję stratną. Główne elementy historii: Kredokrad - kolonia białych robaczków, która zjada szkolną kredę i składa się w stonogę wysokości dorosłego. Wlony - osada na bagnach, w której deszcz pada na zamówienie, a ceny rosną razem z wodą. Ryba dwudyszna - samotne stworzenie ze sklepu zoologicznego, które przesypia życie i mąci w cudzych snach. Naszyna - maszyna do snów, która bez dokładnych danych nie potrafi wyśnić nawet lasu. Muzeum Gazownictwa - sala zagrożeń z zardzewiałymi butlami i kustosz, którego własny regulamin nie dotyczy. Gildia Czarnoksiężników - władza, która chowa technologię pod płaszczem magii i trzyma przy tronie dziewczęta z darem. RIP - szkolny dzień listów miłosnych, w którym każdy nauczyciel rozumie romantyzm po swojemu. Agent Mamrot - człowiek od spraw nadzwyczajnych, który w domu walczy z rysą na blacie. Warszawa przyszłości - miasto gravów i komputerów w głowach, w którym ktoś przestawia samogłoski w nazwiskach.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Nadprogramowe Historie” trzeba przeczytać, żeby rozumieć dalsze tomy?
Nie trzeba: to samodzielne opowiadania, a kolejne powieści nie zakładają ich znajomości. Za to zbiór sporo zakłada, bo każdy tekst dzieje się w innym momencie serii. „Tajemnica Kredokrada” rozgrywa się w pierwszej klasie, po „Gangu Niewidzialnych Ludzi”, „Metoda Sześciopalczastego” pod koniec wakacji, tuż po „Teoretycznie Możliwej Katastrofie”, a „Bardzo Senna Ryba” w drugiej klasie, po „Pałacu Snów”, z którego wraca czarna karoca. „Ściema Smoczysława” to zima w drugiej klasie, „Wysłannicy” należą do czasu skoków przez Pierścienie ze „Świata Zero” i „Alternautów”, a „Romantyczny Interdyscyplinarny Projekt” do lutego, gdy Bieleccy mają już niemowlęta, a Felix dziewczynę spoza szkoły. „Priorytet Zero” pokazuje noc z „Teoretycznie Możliwej Katastrofy” oczami agenta, a „Wędrujące Samogłoski” dzieją się w dalekiej przyszłości i też wracają do tamtego tomu. Najlepiej sięgnąć po zbiór tam, gdzie stoi w numeracji: to tom 11, po „Alternautach” (tom 10), a przed „Sekretem Czerwonej Hańczy” (tom 12). Wcześniej przeczytany zdradzi kawałki drugiego tomu i to, jak potoczą się losy Neta i Niki. Seria liczy ponad dziesięć tomów i najlepiej czytać ją po kolei, od „Gangu Niewidzialnych Ludzi”.
Ile stron mają „Felix, Net i Nika oraz Nadprogramowe Historie”?
476 stron w wydaniu Powergraph z 2013 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Zostawiam próg 10+, jak dla całej serii, bo nic nie jest tu opisane drastycznie. Romans kończy się na trzymaniu za ręce i całusach, a przekleństwa na „Ja pierdykam”. Najpoważniejsi są „Wysłannicy”: gwardia rozpędza tłum na rynku, w lochach siedzą więźniowie, Gildia zabiera dziewczęta z ludu, a Felix musi uderzyć Nikę w twarz, żeby wybudzić ją z hipnozy. W innych opowiadaniach kustosz żartuje z wąchania gazu z kuchenki, agent wiezie w bagażniku chłopaka, który coś sprzedawał pod szkołą, a sobowtór Neta ginie pod buldożerem, co bohater kwituje okrzykiem radości. Net popija też piwo w karczmie, a kilka żartów, choćby ten o osmolonym kustoszu, trąci myszką i przy młodszym czytelniku warto je skomentować.
Dla kogo jest ta książka?
Dla fanów serii, którzy przeczytali już „Alternautów” i chcą więcej przygód superpaczki, zanim sięgną po kolejną powieść. Sprawdzi się jako lektura na raty, także do czytania na głos z rodzicem, który doceni satyrę na szkolną biurokrację. Wymagający czytelnik powinien zacząć od „Wysłanników”, „Bardzo Sennej Ryby” i „Wędrujących Samogłosek”, a nowicjusz od „Gangu Niewidzialnych Ludzi”, nie od tego tomu.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Felix, Net i Nika oraz Fantologia
Rafał Kosik i inni
Druga książka z opowiadaniami ze świata serii, tym razem pisanymi głównie przez innych autorów.
★ 6/10🧠 5💖 6🌶️ 212+
Czytaj recenzję
Felix, Net i Nika oraz Teoretycznie Możliwa Katastrofa
Rafał Kosik
Tom, do którego wracają „Priorytet Zero” i „Wędrujące Samogłoski”, pokazując jego noc w hotelu i Warszawę przyszłości z drugiej strony.
★ 7/10🧠 7💖 7🌶️ 110+
Czytaj recenzję
Felix, Net i Nika oraz Świat Zero 2. Alternauci
Rafał Kosik
Poprzedni tom, po którym zbiór stoi w numeracji, a skoki przez Pierścienie wracają w „Wysłannikach”.
★ 8/10🧠 8💖 7🌶️ 210+
Czytaj recenzję