Name: Recenzja: Kawa z kardamonem - Joanna Jagiełło
Item: Kawa z kardamonem
Rating: 7
Author: Ten od Liceum

Tropy w książce

Od przyjaźni do miłości
Szkoła i liceum
Zagadka i kryminał

Motywy

young adult obyczajowy
rodzinna tajemnica
depresja rodzica
fotografia
Warszawa
polska autorka

Sięgnij, jeśli

lubisz spokojne powieści obyczajowe o dorastaniu, w których rodzina waży więcej niż romans
chcesz bohaterki z ciętym językiem, która popełnia błędy i musi za nie przepraszać
szukasz przyjaźni, z której powoli robi się miłość, i Warszawy z czasów Gadu-Gadu

Odpuść, jeśli

oczekujesz zagadki, która zaskoczy, bo rozwiązanie widać na długo przed bohaterką
wolisz romans na pierwszym planie, a nie w tle historii o mamie w depresji
przeszkadzają ci zbiegi okoliczności, które same podsuwają bohaterce kolejne tropy

Dlaczego taka ocena

🧠 Dla koneserów

6/10

Depresja rodzica bez pogadanek. Jagiełło pokazuje chorobę mamy oczami piętnastolatki: laptop zamiast rozmowy, wybuchy bez powodu, potem stęchłe pranie, chleb z pasztetem i brat z gorączką na rękach. Nikt tu nie wygłasza wykładów, wystarczą konkretne obrazy, a mama nie zostaje czarnym charakterem.
Bohaterka, która nie jest święta. Linka okłamuje dorosłych, szantażuje dawną przyjaciółkę wymyślonym zdjęciem i rani ludzi, którzy chcą dobrze. Autorka nie zamiata tego pod dywan: zarzuty Natalii i Adriana trafiają w punkt, a Linka musi z nimi coś zrobić.
Kompozycja jak album. Prolog i epilog to opisy dwóch fotografii, rozdziały to kolejne miesiące, a krótkie sny między nimi odsłaniają przeszłość mamy. Karteczka od mamy na kuchennym stole na początku i na końcu roku mówi o zmianie w rodzinie więcej niż niejeden monolog.
Zagadka na widoku. Wskazówki są rozłożone tak grubo, że rozwiązanie rodzinnej tajemnicy odgadłem na długo przed bohaterką. Kiedy Linka wreszcie składa obrazek, czytelnik od dawna czeka na nią przy mecie.
Pomocne przypadki. Ojciec przyjaciela pracuje akurat w szpitalu, w którym leży potrzebna dokumentacja, zabłąkany spacer prowadzi pod właściwe drzwi, telefon dzwoni w idealnej sekundzie. Do tego sny, które podsuwają bohaterce cudze wspomnienia. Fabuła sama otwiera przed nią drzwi.
Urwane nitki. Dorosły fotograf, który uwodzi piętnastolatkę w studiu, znika z książki bez śladu, a tekst nigdy nie nazywa tego, co zrobił. Finał upycha wszystkie odpowiedzi w jednym monologu mamy, a ważna decyzja jednego z dorosłych mieści się w pół zdania.

💖 Dla relaksatorów

7/10

Humor w codzienności. Kaj, który na śniadanie wyjada pół słoika musztardy, szampon, po którym włosy są „jak ptaki”, fontanna z siusiającymi pasterzami w willi kolegi i scena z „Kuczaak z ryysiem!” w wietnamskim barze. Śmiałem się częściej, niż się spodziewałem po książce o depresji.
Adrian i kawa z kardamonem. Kumpel, który wybija szybkę we własnym aucie, żeby bohaterka nie zmarzła, przywozi choinkę z liścikiem i czyta Wallandera, bo ona kocha kryminały. Wiadomo, dokąd to zmierza, i właśnie na to się czeka.
Barwne postacie wokół. Babcia Róża z kolejnymi adoratorami z wieczorków tanecznych, babcia Stefa z mikserem i lodowatym spojrzeniem zza okularów, nauczycielka fizyki z trzynastoma kotami i Natalia, która z wrogini znów staje się przyjaciółką.
Zwarta historia. Niecałe 250 stron, miesiąc po miesiącu, bez przydługich opisów. Prawie każdy rozdział kończy się czymś, co popycha do następnego.
Spokojne tempo. Zagadka rozkręca się powoli, a egzaminy, randka z Konradem i komunia u wujostwa zajmują sporo miejsca. Kto czeka na romans, czeka długo: Linka i Adrian całują się dopiero przy bramce na lotnisku.

Cztery warstwy książki

Fabuła i rozwój akcji

Rok szkolny rozpisany na miesiące to dobry szkielet, a tajemnica starego zdjęcia z Ogrodu Saskiego ciągnie lekturę do przodu. Kłopot w tym, że rozwiązanie widać z daleka, a kolejne tropy bohaterka dostaje od przypadku: od snu, od zabłąkanego spaceru, od telefonu w idealnym momencie. Finał zbiera wszystkie odpowiedzi w jednej rozmowie i zamyka sprawy szybciej, niż na to zasługują.

Bohaterowie i relacje

Linka to bohaterka z krwi i kości: wygadana, uparta, czuła wobec brata i zaskakująco okrutna wobec dawnej przyjaciółki. Mama w depresji jest pokazana z bólem i bez oskarżeń, Natalia zyskuje głębię, gdy wreszcie wykrzykuje, co czuła, a babcie wnoszą sporo życia. Słabiej wypadają chłopcy i mężczyźni: Adrian jest za dobry, żeby był prawdziwy, a Konrad i fotograf Maciek istnieją głównie po to, żeby czegoś bohaterkę nauczyć.

Styl pisania i atmosfera

Jagiełło pisze prosto, ale z wyczuciem obrazu, co pasuje do książki o fotografii: lekcja światła w studiu, plener z bezlitosną krytyką kadrów, zdjęcie, na którym dopiero po obróbce widać brzuch. Humor wyrasta z codzienności, a Warszawa z Gadu-Gadu, Naszą Klasą i Złotymi Tarasami jest namacalna. Sny pisane w czasie teraźniejszym budują nastrój, choć ich rola cudzych wspomnień trochę mi zgrzytała.

Rozrywka i wartość

Lektura ciepła i życzliwa, mimo że mówi o depresji, porzuceniu i samotności. Nie zaskoczyła mnie, ale polubiłem tych ludzi i chętnie spędziłem z nimi te dziesięć miesięcy. Dobry wybór dla nastolatka, który chce historii o rodzinie bez taniego dramatu.

Krótko o książce, bez spoilerów

Piętnastoletnia Linka fotografuje Warszawę, marzy o liceum artystycznym i niańczy młodszego brata, bo mama od miesięcy jest nieobecna duchem, aż pewnego dnia wyjeżdża na dobre i nikt nie chce powiedzieć dokąd. Ciepła, miejscami zabawna obyczajówka o rodzinnych przemilczeniach, w której zagadkę łatwiej rozwiązać niż bohaterce, ale samych bohaterów trudno nie polubić.

Chcesz poznać fabułę etap po etapie?Streszczenie

Cytat, który zapadł mi w pamięć

„Jeśli w zeznaniach nie zgadzają się nawet drobne szczegóły, to ktoś na pewno kłamie.”Kawa z kardamonem, Joanna Jagiełło

Poruszane motywy

Joanna Jagiełło pisze o tym, jak dorośli próbują chronić dzieci milczeniem i jak bardzo to milczenie boli. Linka przez cały rok słyszy, że to „sprawy dorosłych”, i dostaje od bliskich sprzeczne wersje tej samej historii. Autorka nie robi z mamy czarnego charakteru: pokazuje depresję jako chorobę, która zabiera matkę dzieciom, zanim ktokolwiek nazwie ją po imieniu, a piętnastolatka wchodzi w buty dorosłej, bo ktoś musi zaprowadzić brata do przedszkola. Obok tej historii toczy się zwyczajny rok w gimnazjum: egzamin, sylwester, który miał być fajny, kłótnie przyjaciółek i powolne odkrywanie, że kumpel znaczy więcej, niż się wydawało. Główne elementy historii: Rodzinna tajemnica - stare zdjęcie, sny i szpitalne papiery, z których Linka składa przeszłość mamy. Depresja rodzica - mama nieobecna duchem i córka, która przejmuje opiekę nad bratem i domem. Adopcja - Kaśka, która w domu dziecka marzyła, że ktoś ją wreszcie wybierze. Przyjaźń - Natalia, która czuje się porzucona, i Kaśka, przy której Linka może być sobą. Pierwsza miłość - Adrian, kawa z kardamonem i przyjaźń, z której powoli robi się coś więcej. Fotografia - światło, kadr i odkrycie, że miejsca bez ludzi nic nie znaczą. Granice - dorosły fotograf, który wykorzystuje naiwność piętnastolatki, i impreza, na której nikt nie reaguje na zaczepki pijanego chłopaka.

Pytania i odpowiedzi

Czy „Kawa z kardamonem” to część serii?

Nie trzeba niczego czytać wcześniej: historia Linki jest tu zamknięta, tajemnica zostaje wyjaśniona, a epilog pokazuje, co dzieje się z bohaterami kilka tygodni później. Książka ukazała się w serii wydawniczej Plus Minus 16 Wydawnictwa Literatura, a autorka napisała też inne powieści z kulinarnymi tytułami, ale tę można czytać samodzielnie.

Ile stron ma „Kawa z kardamonem”?

246 stron w wydaniu Wydawnictwa Literatura z 2018 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.

Od ilu lat jest ta książka?

Polecam od 14 lat. Scen erotycznych tu nie ma, są pocałunki, ale jest kilka trudnych momentów: dorosły fotograf namawia piętnastoletnią bohaterkę na zdjęcia w bikini, częstuje ją piwem i całuje, na sylwestrowej imprezie pijany chłopak próbuje pocałować ją siłą, a w tle pojawiają się depresja mamy i wzmianki o samobójstwie. Nic nie jest opisane drastycznie, ale o scenach z fotografem warto porozmawiać. Jeśli któryś z tych tematów dotyczy ciebie, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.

Dla kogo przeznaczona jest ta książka?

Dla nastolatków od 14 lat i dorosłych, którzy lubią spokojne powieści obyczajowe o rodzinie, przyjaźni i dorastaniu, z zagadką i nieśpiesznym romansem w tle. Relaksatora ujmą humor, ciepłe postacie i przyjaźń z Adrianem, konesera portret mamy w depresji i bohaterka z wadami, choć rozwiązanie zagadki raczej go nie zaskoczy. Dobra propozycja dla kogoś, kto szuka polskiej młodzieżówki o prawdziwych kłopotach zamiast kolejnej historii o bad boyu.

A Ty? Znasz tę książkę?

Oceny czytelników

Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.

Twoja ocena w skali 1-10

Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.

Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.

Co czytać dalej

Wakacje pod morzem Marta Bijan Inna polska powieść o rodzinnych sekretach i nastolatce, która dźwiga więcej, niż powinna w jej wieku. ★ 7/10🧠 7💖 5🌶️ 215+ Czytaj recenzję

Sekret rodziny Monet Weronika Marczak Też: saga rodzinna, tajemniczy chłopak. ★ 6/10🧠 4💖 6🌶️ 214+ Czytaj recenzję

Charlie Stephen Chbosky Kameralna opowieść o dorastaniu, przyjaźni i przeszłości, którą dorośli woleliby przemilczeć. ★ 9/10🧠 8💖 5🌶️ 315+ Czytaj recenzję

Zrób test: co czytać dalej