Tropy w książce
Motywy
- literatura piękna
- new adult
- romans z żonatym
- przyjaźń z byłą dziewczyną
- Dublin i Trinity College
- samookaleczenia i przewlekła choroba
- dosłowne sceny seksu
Sięgnij, jeśli
- lubisz powieści, w których najwięcej dzieje się w rozmowach, mailach i tym, czego nikt nie powiedział na głos
- podobali ci się „Normalni ludzie” i masz ochotę na tę samą prozę w ostrzejszej, bardziej niewygodnej wersji
- chcesz książki o przyjaźni, władzy i pieniądzach, w której nikt nie jest czarnym charakterem
Odpuść, jeśli
- nie znosisz bohaterek, które z premedytacją są chłodne, wyniosłe i ranią innych, żeby nie dać się zranić
- potrzebujesz wyraźnej fabuły i zakończenia, które coś rozstrzyga
- akurat teraz samookaleczenia, przewlekła choroba i ojciec alkoholik w tle to dla ciebie zbyt ciężki bagaż
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
7/10- Bobbi. Wchodzi w każdą scenę jak burza: lesbijka i anarchistka z bogatego domu, która mówi zdaniami jak z wykładu i jednym pytaniem w grze towarzyskiej potrafi rozbroić cały dom. Rooney nie robi z niej ani świętej, ani zołzy, a jej chłód wobec Frances boli tak samo jak chłód Nicka.
- Melissa w jednym mailu. Przez większą część powieści Melissa jest dla Frances wrogiem i karykaturą. Potem przysyła długi list bez akapitów, który w kilka minut zmienia ją w pełnokrwistą kobietę: zranioną, złośliwą i zaskakująco szczerą. Jedno z najlepszych miejsc w całej książce.
- Władza i pieniądze. Kto ma przewagę: dwudziestojednolatka z debetem na koncie czy znany, bierny, starszy mężczyzna z domem w Monkstown? Rooney pokazuje to w drobiazgach: w kaszmirowym płaszczu, w banknotach podanych ukradkiem w przedpokoju, w tym, kto pierwszy całuje i kto pierwszy dzwoni.
- Ciało bez patosu. Ból, omdlenia i samookaleczenia Frances są opisane sucho i konkretnie, bez wyciskania łez. Kiedy bohaterka mówi sobie, że cierpienie nie uczyni jej wyjątkową, dostajemy o przewlekłej chorobie więcej prawdy niż w wielu poradnikach.
- Pętla. Pokłócą się, przeproszą, pójdą do łóżka, pokłócą się znowu. Rooney robi to celowo i z każdą rundą dokłada coś nowego, ale jesienią w Dublinie to krążenie zaczyna nużyć, a sam romans z Nickiem jest mniej ciekawy niż wszystko, co dzieje się wokół niego.
- Bohaterka do podziwiania. Frances jest chłodna, wyniosła, okłamuje wszystkich i rani ludzi, żeby nie zostać zranioną. To świadomy wybór i sporo daje, ale trudno jej kibicować, a Nick obok niej długo pozostaje mglisty i własną historię dostaje dopiero pod koniec.
💖 Dla relaksatorów
5/10- Dialogi i maile. Rozmowy są cięte i zabawne, a maile i czaty z komunikatora czyta się jak cudzą skrzynkę pocztową. Bobbi rozśmiesza nawet wtedy, kiedy jest okropna.
- Lato we Francji. Willa nad morzem, jezioro, wino, nocne skradanie się po schodach i gra towarzyska, przy której wszystkim staje serce. Ta część ma napięcie dobrego romansu.
- Romans bez nagrody. Jeśli liczysz na wielką miłość, dostaniesz mężczyznę, który nie odejdzie od żony, i bohaterkę, która udaje, że jej nie zależy. Nikt nie robi tu wielkich gestów, a zakończenie mieści się w jednym zdaniu i niczego nie obiecuje.
- Ciężki klimat. Ojciec alkoholik, przewlekły ból, omdlenia, samookaleczenia, debet na koncie. Podane chłodno, ale na poprawę humoru to lektura zdecydowanie nie jest.
- Frances. Zimna, zarozumiała i często podła dla ludzi, którzy ją kochają. Kto potrzebuje bohaterki, za którą się trzyma kciuki, będzie się z nią męczył przez trzysta stron.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Fabuła to romans, który się zaczyna, rozpada, wraca i znów się rozpada, a obok niego przyjaźń z Bobbi, która przechodzi bardzo podobną drogę. Lato w Étables, z grą towarzyską i nocnymi wizytami, ma świetne napięcie, a jesień dokłada chorobę, opowiadanie i list Melissy, który przestawia całą historię. Mimo to dublińskie rozdziały za długo krążą wokół kolejnych kłótni w łóżku, a finałowa rozmowa telefoniczna, choć napisana pięknie, zostawia wszystko otwarte.
Bohaterowie i relacje
Czworo bohaterów i każde ma własną, sensowną wersję wydarzeń. Bobbi jest wspaniała, Melissa zyskuje z każdą sceną, Nick dopiero pod koniec przestaje być wyłącznie ładną twarzą, a Frances to bohaterka napisana bez litości, mądra i okrutna zarazem. Rodzice Frances w kilku krótkich scenach mówią o rodzinie z alkoholem bardzo dużo. Odejmuję punkty za to, że Frances łatwiej podziwiać niż lubić, a postacie z tła, jak Derek czy Valerie, bywają karykaturami.
Styl pisania i atmosfera
Proza jest chłodna, precyzyjna i ironiczna, z dialogami wplecionymi w narrację i przeplatana mailami oraz zapisami czatów. Rooney świetnie pisze o tym, co dzieje się między słowami: o przemilczeniach, spojrzeniach przy stole, tonie wiadomości pisanej małymi literami. Momentami intelektualne popisy bohaterek, od Lacana po Ewangelie, robią się trochę za mądre, ale to pasuje do dwudziestolatek z Trinity.
Rozrywka i wartość
Rozrywka nie jest tu najważniejsza i kto czyta dla przyjemności, będzie co jakiś czas zgrzytać zębami na bohaterkę. Wartość jest za to spora: mało która książka o młodych dorosłych mówi tak trzeźwo o romansie z kimś starszym, o pieniądzach, przewlekłej chorobie i o tym, że przyjaźń bywa ważniejsza od wielkiej miłości. Słabsza od „Normalnych ludzi”, bo mniej w niej serca, ale ciekawsza, niż sugeruje opis z okładki.
Krótko o książce, bez spoilerów
Frances ma dwadzieścia jeden lat, pisze wiersze i występuje z Bobbi, swoją najlepszą przyjaciółką i byłą dziewczyną, dopóki obie nie trafiają do domu eseistki Melissy i jej męża aktora, z którym Frances zaczyna romans. Debiut Sally Rooney to proza dla dorosłych o studentach, o władzy, pieniądzach i przyjaźni, opowiedziana przez bohaterkę, która najchętniej udawałaby, że nic nie czuje.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Niektóre rzeczy trzeba przeżyć, zanim się je zrozumie.”Rozmowy z przyjaciółmi, Sally Rooney
Poruszane motywy
Sally Rooney w swoim debiucie pisze o tym, że rozmowa z drugim człowiekiem zawsze jest trochę grą o władzę. Frances wierzy, że nie ma prawdziwej osobowości i niewiele czuje, więc każdą rozmowę prowadzi jak pojedynek szermierczy: cięta riposta, unik, żart, byle nie przyznać, że na czymś jej zależy. Z Bobbi, z Nickiem, z matką, z Melissą. Powieść pokazuje, ile kosztuje taka strategia, kiedy w grę wchodzą romans z żonatym mężczyzną, brak pieniędzy, ojciec alkoholik i ciało, które coraz częściej odmawia posłuszeństwa. Tytułowi przyjaciele okazują się ludźmi, których łączy więcej i mniej, niż sami by chcieli, a pytanie, czym właściwie jest przyjaźń, a czym miłość, Frances i Bobbi zamieniają w końcu w prywatny żart. Główne elementy historii: Przyjaźń i dawna miłość - Frances i Bobbi, które rozstały się jako para, ale nie potrafią przestać być dla siebie najważniejsze. Romans z żonatym - Nick, jego małżeństwo z Melissą i układ, z którego nikt nie wychodzi bez szwanku. Władza i uległość - bierny Nick, bezlitosna w słowach Frances i pytanie, kto tu kogo wykorzystuje. Pieniądze i klasa - debet, stypendium socjalne i honorarium za opowiadanie wobec willi we Francji i domu w Monkstown. Ciało i choroba - ból, omdlenia i samookaleczenia, ukrywane przed wszystkimi. Rodzina - ojciec pijący w Ballinie i matka, która powtarza, że trzeba go kochać. Pisanie - wiersze, pierwsze opowiadanie i granica między literaturą a cudzym życiem.
Pytania i odpowiedzi
Czy „Rozmowy z przyjaciółmi” to część serii?
Nie. To samodzielna powieść i debiut Sally Rooney, wydany w oryginale w 2017 roku, rok przed „Normalnymi ludźmi”. Bohaterowie są inni, więc obie książki można czytać w dowolnej kolejności. W 2022 roku powstał na jej podstawie serial, ale do lektury nie jest potrzebny.
Ile stron liczy książka?
320 stron w wydaniu W.A.B. z 2021 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Polecam od 16 lat, a raczej starszym nastolatkom niż młodszym. Sceny seksu są krótkie, ale opisane wprost, bohaterka ma romans z żonatym mężczyzną, a obok tego są samookaleczenia, myśli o śmierci, ojciec alkoholik i przewlekła choroba. Wszystko podane chłodno i bez epatowania, ale ciężkie. Jeśli podczas lektury wrócą do ciebie podobne myśli albo przeżycia, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
To nie młodzieżówka, tylko proza literacka dla dorosłych o studentach, więc dla starszych nastolatków i dorosłych, którzy w książkach cenią relacje bardziej niż wydarzenia. Jeśli zachwycili cię „Normalni ludzie”, dostaniesz tu tę samą precyzję w chłodniejszej i bardziej ironicznej wersji. Jeśli w romansie szukasz bohaterów do pokochania i zakończenia z kokardką, ta książka cię zirytuje.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Normalni ludzie
Sally Rooney
Ta sama autorka i ta sama precyzja, ale więcej serca i para, której łatwiej kibicować.
★ 8/10🧠 8💖 6🌶️ 616+
Czytaj recenzję
Norwegian Wood
Haruki Murakami
Studenci, seks, depresja i przyjaźń splątana z miłością, opowiedziane z podobnym chłodem.
★ 8/10🧠 8💖 5🌶️ 818+
Czytaj recenzję
Na południe od granicy, na zachód od słońca
Haruki Murakami
Też romans z kimś, kto ma już rodzinę, i proza dla dorosłych, w której milczenie znaczy więcej niż wydarzenia.
★ 7/10🧠 7💖 4🌶️ 718+
Czytaj recenzję