O czym jest „Felix, Net i Nika oraz Świat Zero 2. Alternauci”?

W skrócie

„Felix, Net i Nika oraz Świat Zero 2. Alternauci” Rafała Kosika to dziesiąty tom serii o trójce przyjaciół z warszawskiego gimnazjum i zakończenie historii zaczętej w „Świecie Zero”. Akcja rusza dokładnie tam, gdzie urwał się tom 9: w świecie, w którym Trzecia Rzesza nie upadła, a Praga żyje pod okupacją, Nika siedzi przy stole z rodzicami, których w Świecie Zero od dawna nie ma. Felix i Net wiedzą, że ona będzie chciała zostać.

Tymczasem gestapo przetrząsa Pragę w poszukiwaniu czterdziestu sześciu kilogramów zaginionego złota, a ojcowie Felixa i Neta ukrywają na strychu Dworca Wileńskiego własne Skoczywrota. Każdy kolejny skok wyrzuca przyjaciół dalej od domu: do Warszawy przeciętej granicą na Wiśle, na gigantyczne złomowisko pełne dzikich robotów i do Rzeczpospolitej, która od średniowiecza nie zaznała rozbiorów. W każdym świecie czeka na nich ten sam agent w czarnych okularach, a po drodze krążą niebieskie sondy i postać w złotej, kolczastej zbroi.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Obiad u Mickiewiczów i Instytut na dworcu

   Tydzień po teście JumpGate Felix i Net siedzą w półtorapokojowym mieszkaniu na Pradze w świecie B75, w którym wojna skończyła się po trzydziestu dniach, a Trzecia Rzesza wciąż okupuje zachodnią część Polski. Paweł Mickiewicz pali „Popularne”, mama Niki gotuje rosół, a Nika rozmawia z ojcem w sąsiednim półpokoju. Chłopcy ustalają, że wyszli z Pierścienia z napisem „Breslau”, bo tutejsza klasa była na wycieczce we Wrocławiu. Na Ząbkowskiej ulica pustoszeje przed transporterami gestapo, które zabiera sklepikarza Konstantego Goldmanna, a Nika w harcerskim mundurku wyprowadza chłopców szybem kuchennej windy i zachowuje się tak chłodno, jakby chciała się ich pozbyć. Net ogłasza koniec superpaczki. W kafejce z terminalami w Barze Ząbkowskim filatelista bierze chłopców za szpiclów, ale ratuje ich Nika, już w zwykłym ubraniu. Przeprasza ich i opowiada, że ludzie aresztowani tego dnia byli związani z jej ojcem. Przy stoliku pod oknem jedzą barszcz ojcowie Felixa i Neta. Chłopcy idą za nimi na poddasze Dworca Wileńskiego, gdzie strażnik Mikołaj łapie ich za karki, a ojcowie przyznają, że w tutejszym „Instytucie”, udającym dział remontowy dworca, prowadzą własne badania. Felix przez dziurkę od klucza widzi fragment Pierścienia, który pobiera prąd zawsze wtedy, gdy z peronu rusza pociąg.

2. 2

   Złoto, które waży tyle co Nika

   W knajpie Po Drugiej Stronie Absurdu ojcowie naradzają się z ojcem Niki, dowódcą komórki, która przejmuje towary z niemieckich transportów. Rano jego ludzie przechwycili czterdzieści sześć kilogramów złota, które potem przepadło, a gestapo zaczęło aresztowania. Noc trójka spędza w rozpadającej się kamienicy, we trójkę na jednym łóżku pod zakurzonymi kocami, i Nika oznajmia, że zostaje. Przy śniadaniu ze smalcem ojcowie tłumaczą działanie swoich Skoczywrót: służą do przesyłania informacji, a matryca Straussa pozwala zadawać pytania alterom z sąsiednich światów. Zjawia się porucznik Henryk Kurtacz, który przepłynął Wisłę kieszonkowym pontonem i twierdzi, że córkę Mickiewicza aresztowano poprzedniego wieczoru. Za radą Felixa, który chce dogadać się z Niemcami, ojciec Niki idzie do gestapo i zostaje zakładnikiem, a Nika ma wyjechać do ciotki Amelii w Krakowie. Żandarmowi Net przedstawia się jako Grzędosław Brzęczyszczykiewicz. W sali zegarowej dworca okazuje się, że tamtejszy Pierścień ma otwór wielkości palca, a gdy rusza pociąg, jego iskry sięgają po Nikę. Gestapo z licznikami Geigera wpada na strych, ale oficer kupuje bajkę o naprawianiu zegara. Net pisze w trzynastu linijkach kodu program do przesyłania wiadomości między rechnerami, a waga bagażowa pokazuje, że Nika waży dokładnie czterdzieści sześć kilogramów. Felix składa całość: w chwili gdy przyjaciele przechodzili przez Pierścień, złoto poleciało w przeciwną stronę, a chłodna Nika w mundurku, którą widzieli poprzedniego dnia, była tutejszą Niką, aresztowaną wieczorem w kryjówce u Kolaski. Nika wyrzuca Felixowi, że przez jego pomysł ojciec trafił w ręce Niemców, i rozumie, że nie może zostać w świecie, w którym jest już jedna ona.

3. 3

   Na Berlin!!!

   Trójka ucieka z dworca po dachach: Felix wypatruje snajperów w lusterku, przechodzą nad ulicą po przewodach telefonicznych, a petardy, które Net rzuca w krzaki, wywołują strzelaninę. Gdy nad dachami krąży helikopter, Net zarywa strop i cała trójka ląduje w salonie starszej pani. Dwaj uzbrojeni chłopcy z kamienicy chcą ich zabrać na odbijanie aresztowanych, bo Praga właśnie zrywa się do spontanicznego powstania, ale Felix przypomina, jak skończyło się Powstanie Warszawskie w Świecie Zero. Na bazarze Różyckiego, gdzie spod damskich ciuchów wyciąga się karabiny, porucznik Kurtacz kieruje ukrywaniem ludzi i sprzętu z budki z demobilem, której gospodarzem jest sierżant Papryka. Felix mówi mu, że zna sposób na oddanie złota, choć nie wie, gdzie ono jest. Porucznik przebiera trójkę w niemieckie mundury i sadza w srebrnym kabriolecie z zepsutym dachem, za kierownicą Felixa. Tłum na Targowej przepuszcza ich, gdy Kurtacz staje w aucie i ryczy „Na Berlin!!!”, przy szlabanie udaje oficera, który wiezie dzieci generała Zetschego, a za mostem Kierbedzia wrzeszczy „Hamuj!” do Felixa, który wciska gaz. Przez nieburzone Stare Miasto docierają do terminalu Wunrung, a Net na pożegnanie każe pozdrowić Gilberta, który w tym świecie okazuje się spanielem porucznika. Pierścień do Wrocławia najpierw nie przepuszcza przyjaciół, po kłótni Niki z Felixem technicy zamykają terminal, ale Felix widzi, że urządzenie się przestraja. Nika godzi się na skok, jeśli ma to naprawić tamten świat.

4. 4

   Warszawa Zachodnia

   Przyjaciele lądują w tunelu kolejowym przy ogromnym Pierścieniu, przez który co kilka minut wjeżdżają spalinowe pociągi z logo Deutsche Bahn, i trafiają na kontrolę paszportową. Przesłuchuje ich agent Mamrot, ale wyciągają ich ojcowie Felixa i Neta, pracujący przy Freedom Tunnel, teleportującym połączeniu z Frankfurtem nad Menem. Tata Neta zabiera trójkę do apartamentu na pięćdziesiątym piętrze, w mieście wieżowców przypominającym Manhattan, gdzie Net z ulgą znajduje w łóżeczku bliźniaki. Tutejszy Manfred obraża się, że ktoś go wyłączył, wie o podróżach między światami i pyta, czy ruda to Nika, czy Laura, bo widział już wiele superpaczek. Lojalny wobec państwa nie mówi niczego wprost, ale pokazuje na miejskich kamerach, że samochód Mamrota jedzie po nich. Trójka chowa się w zsypie i ucieka windą, a przez lornetkę Felix dostrzega Pałac Kultury stojący na Pradze, na miejscu kamienicy Niki. Tramwaj kończy trasę przed zamkniętym mostem, Starówka tętni zabawą, a ciemny prawy brzeg za ogrodzeniem z laserami zdradza, że Wisła jest tu granicą. Mosty noszą imiona dowódców Powstania Warszawskiego, które w tym świecie wygrało, ale wyzwoliło tylko lewy brzeg. Na noc przyjaciele zostają zamknięci w centrum meblowym Orchidea, zbudowanym na skarpie w kształcie kwiatu, ładują laptopa z cudzego zasilacza i śpią w łożu z baldachimem. Ktoś kradnie im plecaki, a Manfred z wnętrza laptopa pomaga namierzyć złodziei: trzech chłopców zza Wisły, którzy kilka razy w tygodniu wyjadają resztki z kawiarnianej kuchni. Nika podnosi siłą woli lodówkę, udając, że to Felix, a potem Felix aranżuje wypadek z rurą wentylacyjną, żeby nikt nie odkrył ich kryjówki. Banda okazuje im szacunek i zdradza, że mieszkańców placu, na którym stanął Pałac, wysiedlono z miasta.

5. 5

   Ziemniaki zamiast odpowiedzi

   Rano Mamrot zastaje ich w łóżku i wiezie do terminalu hiperkolei. Felix mówi mu całą prawdę o światach równoległych, a agent wychodzi bez słowa. Tata Neta jest wściekły: piąty generator spalił się trzy minuty przed ich pojawieniem się w tunelu, Pierścień wyłączono, miasto jest odcięte od dostaw, a w ostatnim wagonie coś rozerwało burtę i zniknęła niemal cała zawartość pięćdziesięciokilogramowego worka ziemniaków. Ojciec uważa, że chłopcy kryją dziewczynę z drugiej strony Wisły. Nikę przesłuchuje osobno kobieta paląca papierosa za papierosem, którą Net nazwie agentką Zwięzłą, a Felixa Mamrot pyta o Wunrung, o Manfreda i o Złotego Jeża, po czym pokazuje mu komiks, w którym kolczasta złota postać stoi obok Batmana. Ojciec Felixa ogląda rozerwaną blachę i nagranie z kamery, słyszy od mamy, że dzieci kilka minut przed pojawieniem się w tunelu wyszły ze szkoły, i zaczyna się zastanawiać, ile waży szczupła piętnastolatka. Ojcowie przekonują dyrektora terminalu, profesora Hermana, do próbnego uruchomienia Pierścienia i wymyślają „wizję lokalną”, która ma przy pracującym urządzeniu oddać im prawdziwych synów. Po drodze pan Polon wyjaśnia, że Warszawa Zachodnia jest enklawą na lewym brzegu Wisły, otoczoną przez Polską Republikę Demokratyczną, a Freedom Tunnel zastąpił dawny most powietrzny. Pierścień rusza, Nika próbuje uciec, mimo odcięcia zasilania urządzenie się rozpędza, a błękitne iskry porywają całą trójkę.

6. 6

   Złomogóry i chemik ze spanielem

   Przyjaciele wypadają obok zrujnowanego Pierścienia leżącego w hali na ogromnym złomowisku. Laptop Neta się nie włącza, gazeta donosi o spokoju na granicy polsko-chińskiej, kompas wariuje, a strzałki, które rysują na rozstajach, ktoś odwraca. Nika wyznaje, że agentka Zwięzła obiecała jej pomoc w szukaniu rodziców, jeśli przyzna się do szpiegostwa. Nocą po złomowisku krążą dzikie roboty polujące na samotne maszyny. Zbudzony przez Neta zepsuty robot-kamerdyner Gerwazy 28 recytuje archaiczną polszczyzną, że „Polska od morza do morza”, i zwabia kolektyw, który rozbiera go na części, a potem zagania trójkę do groty w złomogórze. Manfred niespodziewanie ożywa w pękniętym laptopie, wchodzi do sieci robotów i ostrzega, że kolektyw uznał ludzi za wyższą formę maszyn i chce sprawdzić, jak połączyć ich ciała z robotami. Nika ratuje sytuację fortelem: całuje Felixa na oczach Neta, chłopcy rzucają się na siebie, a kolektyw, przekonany, że takie istoty rozsadziłyby go od środka, wyrzuca trójkę na zewnątrz. Zabiera ich pojazdem z rur chemik Henryk Kurtacz, który mieszka na szczycie złomogóry ze starym spanielem Gilbertem i w domowej rafinerii robi paliwo z plastiku. Z jego tarasu widać światła największego miasta Europy, Warszawy. Atlas z biblioteczki pokazuje Rzeczpospolitą od Ardenów po Syberię, bez rozbicia dzielnicowego i rozbiorów, z koloniami w Afryce i Ameryce Południowej, więc Net ochrzcza ten świat B800. Przy kolacji gospodarz opowiada o polskich bazach na Księżycu i królu Lechu V, częstuje piętnastolatków piwem, a w końcu wyznaje, że od trzech tygodni co kilka dni znajduje na złomowisku kolejnych Felixów, Netów i Niki z innych światów, karmi ich i wiezie do miasta. Nika przypomina sobie, że w Świecie Zero widzieli w niesklepie sierżanta Papryki Kryształowe Serce, programator do Pierścieni Wunrung, a Felix nie może uwierzyć, że nic mu nie powiedzieli. Rano olbrzymia ciężarówka z cysterną zawozi ich na stację benzynową, gdzie paliwo kupuje nielegalnie kierownik Cecylian Nizina. Na pożegnanie pan Kurtacz oddaje Nice srebrną spinkę z zielonym kamieniem, zostawioną przez którąś z jej poprzedniczek, a Nika radzi mu odszukać dawną ukochaną, która bała się ognia.

7. 7

   Pręgierz, kat i córka ministra

   Nadkolejką z Sulejówka przyjaciele docierają na Targową, zamienioną w kilometrowy bazar. Botanik bardzo podobny do profesora Butlera, z mięsożerną rosiczką, pamięta, że byli u niego trzy dni temu. Nika stwierdza, że to nie jest jej Praga i że po ośmiuset latach rodziców tu nie znajdą, więc Felix proponuje szukać Kryształowego Serca. Na poczcie, gdzie regulamin podaje wymiary w dłoniach i palcach, w gazecie znajdują swoje zdjęcie pod tytułem „Trójka młodych anarchistów ponownie ucieka z aresztu”. Na wieży kościoła spotykają dwie młode zakonnice, które wspinają się tam na papierosa, a w salonie pierwszych telewizorów, zwanych obrazoplujami, Net bez litości nabiera sprzedawcę, sobowtóra szkolnego informatyka, na stu pięćdziesięciu bogatych klientów. Gdy na skwerze zamaskowany mężczyzna zaczyna chłostać przywiązaną do słupa dziewczynę, Felix i Net rzucają się na pomoc. To pręgierz, dziewczyna ukradła chleb, a chłopcy zostają aresztowani za przeszkadzanie w publicznej karze. Nika, żeby jechać z nimi, nazywa autora przepisu głupkiem, czyli obraża króla. W areszcie Ochrony Mamrot oznajmia, że alterzy przyjaciół uciekali stąd już pięć razy, i zapowiada wizytę kata. Do celi przychodzi Laura Poniatowska, córka ministra bezpieczeństwa, która ma kiedyś odziedziczyć jego urząd i ma wrażenie, że zna Felixa, choć widzi go pierwszy raz. Próbuje wyprowadzić ich tajnym przejściem, ale przy wyjściu czekają żołnierze. Pół godziny później w ścianie celi otwiera się przejście bez Pierścienia, a po drugiej stronie stoi Złoty Jeż i każe im iść za sobą. Nika czuje, że powinni go posłuchać, lecz się waha, a wtedy wpada Laura, chwyta Felixa za rękę i wyprowadza całą trójkę na korytarz.

8. 8

   Dwie wersje jednej nocy

   Laura wywozi ich miastowozem przez Warszawę, w której książę Chmielnicki właśnie rozpoczął przewrót, a wojska chińskiego generała Chang Zedonga przekroczyły granicę. Miastowóz wjeżdża w demonstrację i tłum go rozbija, Laura farbuje włosy na jaskrawą czerwień, a w piętrowej kawiarni czwórka odpiera atak zamaskowanych napastników barykadą ze stołów, wodą z mydłem lejącą się na schody i fikcyjnymi negocjacjami Laury. Gdy napastnicy odkręcają gaz, Felix podpala go pierwszy i wybuch rozpędza oblegających. Jednego z nich, przygniecionego lodówką, przyjaciele wyciągają, a on okazuje się zdrowy i odchodzi. Parowy czołg zwany kanonierem zabiera Laurę, a dzięki jej uporowi także przyjaciół. W jego wnętrzu znów otwiera się brama Złotego Jeża, a gdy po zatrzymaniu maszyny zaczyna sunąć w stronę amunicji, Felix szarpie koło sterowe i wjeżdża kanonierem w mur. Kanonier eksploduje, gwardziści wywożą Laurę siłą, a ona krzyczy jeszcze „Jestem piętnastka!”, czyli numer swojego wiadoma. Ten sam mężczyzna, którego uwolnili spod lodówki, ratuje ich teraz przed bojówką monarchistów, a nad ranem trafiają do kamienicy przy Wspólnej, do Anachrona, człowieka żyjącego pod prąd czasu. Gospodarz mówi, że jest mu przykro i że urodzi się za piętnaście sekund. Kilkaset metrów dalej rozbija się samolot, wybuch rozsadza kamienicę, a Nika, krwawiąc z nosa, zamyka trójkę w kuli zwolnionego czasu. Następny rozdział wraca do chwili w celi: tym razem Nika wpycha Felixa w bramę i przytrzymuje go po drugiej stronie, a Net skacze za nimi, zanim Laura zdąży wejść. Felix jest na Nikę wściekły, a Net ma déjà vu, gdy przyjaciółka powtarza słowa, które już kiedyś padły.

9. 9

   Biblioteka Złotego Jeża i wszechświat z kawałków

   Brama prowadzi do piramidy w dżungli, w świecie bogatym w tlen, nad którym krąży drugi, nieregularny księżyc. Złoty Jeż wyjaśnia, że to asteroida, która w świecie przyjaciół zabiła dinozaury, a tu minęła Ziemię, więc ludzie nigdy nie powstali. Sam jest pośrednikiem, który handluje wiedzą między światami, wysyła do nich sondy zwane wyściubiaczami i zapisuje wszystko w podziemnej bibliotece kryształów. Skoki przyjaciół zakłócały mu obliczenia, więc on i jego alterzy przechwycili wszystkie ich wersje i porzucili w bezludnych światach. W skafandrze nie ma człowieka, tylko hologram twarzy, a do piramidy nie podchodzą zwierzęta, bo odpycha je bariera strachu. Na końcu kamiennej alei przyjaciele znajdują grobowiec z zasuszonym ciałem Jeża zatopionym w krysztale, a Nika wie, że w medalionie jest zdjęcie czarnowłosej kobiety, którą kiedyś zostawił. W dżungli zaczepia ich obdarty chłopak z łukiem, rozbitek uwięziony tu od dwóch lat, który próbuje wciągnąć Neta za barierę i strzałą przebija akumulator laptopa. Apel do ludzkich uczuć Jeża nad grobem nic nie daje, więc Felix zasila laptopa bateriami z latarek, a Manfred uruchamia kompilator materii, który drukuje gołąbki i harpun. Felix wstrzeliwuje linę przez otwartą bramę, żeby nie mogła się zamknąć, a gdy Jeż przeciera ją o krawędź przejścia, Nika wysypuje mu pod nogi kolce wykręcone z zapasowych skafandrów. Iskry otwierają naraz tysiące przejść i wyrzucają trójkę do wszechświata sklejonego z miejsc, które bohaterowie odwiedzili, od karczmy Pod Rozchrumkanym Warchlakiem po gabinet dyrektora Stokrotki. Krążą po nim dziesiątki Felixów, Netów i Nik: Netowie biją się o połówki batonów, Felixowie dzielą się na grupy problemowe, a narada ustala, że każda trójka ma wracać po własnych śladach do swojego Pierścienia. Jeden z Netów pyta jedną z Nik, czy będzie z nim chodzić, dołącza do nich Felix z innej grupy i razem uciekają przed rozpadającym się światem, obok wodospadu i dżungli spadającej w niebo, aż niebieskie iskry wyrzucają ich w hali Instytutu Badań Nadzwyczajnych, w wieczór imienin, chwilę po pierwszym przejściu przez Pierścień. Epilog nosi numer świata różniący się jedną literą od tego, który Złoty Jeż przypisał przyjaciołom. Nika wraca do swojego mieszkania na Pradze, Net dostaje SMS od Oskara, który przyznaje, że jest mu winien dwadzieścia złotych, i biegnie wyściskać bliźniaki, a Felix wśród naczyń po imprezie znajduje materiałową zakładkę z wyhaftowanym liściem laurowym.

Motywy i przesłanie

Rodzina odzyskana i utracona

Nika siada do obiadu z żywymi rodzicami i musi ich zostawić, bo w tamtym świecie jest już jedna ona.

Przyjaźń wystawiona na próbę

Kłótnie, pocałunek-fortel i bójka pokazują, że superpaczka trzyma się razem nawet wtedy, gdy każde z nich chce czego innego.

Historia jako ciąg przypadków

Okupacja, Polska podzielona na Wiśle i mocarstwo bez rozbiorów pokazują, jak drobne zmiany przestawiają losy kraju.

Wolność i władza

Ruch oporu rozdarty między walką a ugodą, enklawa odgrodzona od reszty kraju i monarchia z pręgierzem i katem.

Cena wiedzy

Złoty Jeż, który dla gromadzenia informacji porzucił ciało, ukochaną i uczucia.

Tożsamość i sobowtóry

Alterzy w każdym świecie i dziesiątki własnych kopii każą zapytać, którzy Felix, Net i Nika są tymi właściwymi.

Odpowiedzialność za skutki

Przyjaciele wywołują aresztowania, powstanie i awarię tunelu, choć chcieli tylko wrócić do domu.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Felix, Net i Nika oraz Świat Zero 2. Alternauci” (Rafał Kosik) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.