O czym jest „Czwarte skrzydło”?

W skrócie

„Czwarte skrzydło” Rebecci Yarros to pierwszy tom cyklu Empireum i romantasy z wojskowej uczelni dla jeźdźców smoków. Dwudziestoletnia Violet Sorrengail całe życie przygotowywała się do Kwadrantu Skrybów, ale matka, generała dowodząca Uczelnią Wojskową Basgiath, wysyła ją do Kwadrantu Jeźdźców. Kandydaci giną tam już pierwszego dnia na wąskim moście nad przepaścią, a kadetom wolno zabijać się nawzajem, jeśli tylko trzymają się Kodeksu.

Violet jest drobna, ma kruche kości i stawy, które wyskakują przy byle upadku, więc nadrabia sprytem, sztyletami, książkową wiedzą i znajomością Kodeksu na pamięć. Wsparciem jest dla niej Dain Aetos, przyjaciel z dzieciństwa z drugiego roku. Największym zagrożeniem jest Xaden Riorson, dowódca Czwartego Skrzydła i syn przywódcy rebelii, którego ojca jej matka doprowadziła do egzekucji.

Przed Violet cały rok prób: most, pojedynki na macie, tor przeszkód zwany Rękawicą i Odsiew, w którym smoki wybierają jeźdźców, a niewybranych często palą. W tle trwa wojna z Poromielem i jego jeźdźcami gryfów, bariery chroniące Navarrę słabną, a Violet coraz częściej wraca myślami do baśni ojca o veninach i wiwernach.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Dzień Poboru i most

   Dwudziestoletnia Violet Sorrengail całe życie szykowała się do Kwadrantu Skrybów, tak jak jej zmarły przed rokiem ojciec. Matka, generała Lilith Sorrengail, dowodząca Uczelnią Wojskową Basgiath, każe jej jednak wstąpić do Kwadrantu Jeźdźców, choć Violet jest drobna, ma kruche kości i słabe stawy. Starsza siostra Mira, jeźdźczyni, nie potrafi tego odkręcić. Daje więc Violet buty z gumową podeszwą i gorset ze wszytymi łuskami swojego smoka Teinego. Ostrzega ją też przed Xadenem Riorsonem, synem Fena Riorsona, przywódcy tyrreńskiej rebelii. Xaden jest dowódcą skrzydła z trzeciego roku i ma powody, by nienawidzić córki kobiety, która doprowadziła do egzekucji jego ojca. W kolejce Violet poznaje Rhiannon Matthias i oddaje jej lewy but, bo ta ma śliskie podeszwy. Na szczycie wieży stoi Xaden, a chwilę później z mokrego mostu spada Dylan, chłopak, który nosił na szyi pierścionek dla dziewczyny. Violet przechodzi most w burzy, recytując w myślach geografię Kontynentu. Goni ją Jack Barlowe, który przed chwilą zrzucił w przepaść innego kandydata. Na dziedzińcu Violet przykłada mu sztylet do krocza i cytuje Kodeks, a Jack obiecuje, że to on ją zabije. Most przeszło 301 osób, a 67 zginęło. Dain Aetos, przyjaciel z dzieciństwa i dowódca drużyny z drugiego roku, chce przemycić Violet do skrybów, ale ona wie, że matka by ją ściągnęła z powrotem. Xaden przenosi drużynę Daina do swojego Czwartego Skrzydła, a smoki na murze palą kadetów, którzy próbują uciec.

2. 2

   Mata, trucizny i tajne spotkanie

   Pierwszoroczni śpią we wspólnej sali, co rano słuchają odczytywanych nazwisk poległych, a na analizie wojennej profesora Devera i pułkownik Markham omawiają atak gryfów na wioskę Chakir przy słabnącej barierze. Na pierwszym sparingu Imogen, drugoroczna z piętnem rebelii, łamie Violet rękę. Uzdrowiciel Nolon ją leczy, a pod poduszką Violet znajduje dziennik Brennana, brata, który zginął w rebelii. Wynika z niego, że pary do pojedynków ustala się z tygodniowym wyprzedzeniem. Nocą Violet zbiera nad rzeką jagody wichrzypnącza i trafia na zakazane spotkanie naznaczonych: Xadena, Imogen, Garricka, kuzyna Xadena Bodhiego i pierwszoroczniaka Liama Mairiego. Xaden przyłapuje ją z nożem przy gardle, okazuje się, że włada cieniami, ale puszcza ją wolno i obiecuje przysługę za milczenie. Od tej pory Violet podtruwa rywali przed walkami, poczynając od Orena Seiferta. Wygrywa pięć pojedynków, nikogo nie zabijając. Profesor Kaori opowiada o jedynym niezwiązanym czarnym smoku, którego ostatni jeździec, Naolin, zginął, próbując wskrzesić Brennana. We wrześniu na macie staje sam Xaden: rozbraja Violet sztylet po sztylecie, nazywa ją Violence i daje do zrozumienia, że wie o truciznach.

3. 3

   Rękawica i Prezentacja

   Dain załatwia z pułkownikiem Markhamem przeniesienie Violet do Kwadrantu Skrybów bez wiedzy jej matki, a ona czuje się zlekceważona i odmawia. Na treningach na Rękawicy, pionowym torze przeszkód wykutym w urwisku, ginie Aurelie z drużyny, a Violet pali jej rzeczy na wieży. W dniu próby nie daje rady pokonać komina, więc przeciąga do niego linę, a na ostatniej rampie wbija w drewno sztylet przyniesiony z domu. Dowódczyni skrzydła Amber Mavis oskarża ją o oszustwo, ale Violet cytuje Kodeks: wszystko, co kadet przeniósł przez most, jest jego częścią. Xaden przyznaje jej rację. Na Prezentacji kadeci przechodzą przed stu jeden smokami. Na końcu ścieżki stoi mały złoty piórogon, z którego drwią Tynan i Luca. Czerwony smok spopiela niezdecydowanego Pryora, a potem Lucę, kiedy ta mówi, że Pryor zasłużył na śmierć.

4. 4

   Odsiew

   Pierwszego października 147 kadetów wchodzi do doliny, w której smoki wybierają jeźdźców. Żaden smok nie przemawia do Violet. Podsłuchuje za to, że Jack, Oren i Tynan idą zabić złotego piórogona, którego uważają za odmieńca, i choć skręca kostkę, staje między nimi a smoczycą. Xaden zjawia się z Sgaeyl, ale zasady pozwalają mu tylko patrzeć. Violet rani wszystkich trzech, Jack ucieka, a Tynan rozcina jej rękę. Wtedy ląduje wielki czarny smok, Tairneanach, czyli Tairn. Spala Tynana i każe Violet dobić Orena, ale ona odmawia. Przy starcie Violet zsuwa się z grzbietu, a Tairn łapie ją w locie. Przy wpisie do Księgi Jeźdźców okazuje się, że wybrała ją także złota smoczyca Andarna, i Violet zostaje pierwszą w historii jeźdźczynią związaną z dwoma smokami. Tairn i Sgaeyl są towarzyszami, a ich więź jest tak silna, że śmierć Violet mogłaby zabić Xadena. Z dziewięciorga pierwszorocznych z drużyny przeżyło czworo: Violet, Rhiannon, Ridoc i Sawyer. Dain całuje Violet, ale ona nic nie czuje.

5. 5

   Nocny zamach i egzekucja

   Hierarchia się odwraca: Violet ma własny pokój, Imogen zaczyna ją trenować na siłowni, a Tairn okazuje się zrzędliwym mentorem. Kiedy pierwszak Jeremiah zaczyna publicznie wykrzykiwać cudze myśli, profesor Carr skręca mu kark, bo czytanie w myślach karze się śmiercią. W Archiwach Violet nie znajduje książki z baśniami o wiwernach i veninach, którą dostała od ojca, choć powinna tam być. Nocą do jej pokoju wdziera się siedmioro niezwiązanych kadetów z Orenem na czele. Gdy Oren przykłada jej nóż do gardła, Andarna zatrzymuje czas. Xaden zabija sześciu napastników, a Violet dowiaduje się, że piórogon przekazuje jeźdźcowi swój dar bezpośrednio i że zatrzymywanie czasu musi pozostać tajemnicą. Liam Mairi zostaje jej ochroniarzem. Xaden oskarża dowódczynię skrzydła Amber Mavis o zorganizowanie zamachu. Dain chce dotknąć Violet i odczytać jej wspomnienia, bo to jego moc, ale ona odmawia. Tairn pokazuje wspomnienie zgromadzonym, dowódcy skrzydeł uznają Amber za winną i Tairn spala ją na oczach kwadrantu.

6. 6

   Moc, osłony i Montserrat

   W grudniu Tairn po raz pierwszy przelewa w Violet moc, a zaraz potem udziela jej się pożądanie smoków, które łączy więź. Xaden uczy ją stawiać mentalne osłony, a pod murem całują się namiętnie. Xaden przerywa, bo to pożądanie nie jest jej własne, a potem twierdzi, że pocałunek był błędem. W pojedynku na macie Jack rzuca w Violet nożem i torturuje ją swoją mocą, a ona wpycha mu do ust sok z pomarańczy, na które jest uczulony. Xaden trenuje ją w każdej wolnej chwili. Pułkownik Aetos, ojciec Daina, chce zbadać Andarnę i wypytuje o notatki ojca Violet, a ona, ostrzeżona przez Tairna, kłamie. W Bitwie Drużyn drużyna włamuje się do gabinetu generały Sorrengail i kradnie mapę ścienną posterunków, za co dostaje tydzień na posterunku Montserrat. Tam Mira prowadzi ćwiczenia i opowiada, że za granicą widziała stado smoków. Okazuje się też, że dzięki więzi sparowanych smoków Xaden może mówić w głowie Violet. Kiedy gryfy przełamują barierę, pierwszorocznych ewakuuje się, a Xaden całuje Violet, żeby zatrzymać ją do przylotu Tairna.

7. 7

   Igrzyska Wojenne i pioruny

   Xaden i Tairn projektują dla Violet siodło, dzięki któremu wreszcie może latać bez strachu. Podczas Igrzysk Wojennych Jack przeskakuje na smoka Liama, wbija mu miecz w bok i zrzuca go w przepaść. Violet zatrzymuje czas, Tairn łapie Liama, a wtedy objawia się jej moc: Violet ściąga z nieba pioruny, a Jack ginie pod lawiną kamieni z wieży. Violet jest pierwszą poskramiaczką piorunów od ponad stu lat i wymiotuje z poczucia winy, a Xaden ją pociesza. Tej nocy idą do łóżka. Moc Violet podpala zasłony, a Xaden opowiada o stu siedmiu bliznach na plecach: tylu jest naznaczonych dzieci rebeliantów, za których lojalność odpowiada życiem. Prosi Violet, żeby się w nim nie zakochała. Profesor Carr ćwiczy z nią celowanie piorunami, a w zniszczonej książce z baśniami Violet znajduje list od ojca. Pisze w nim, że jedno zdesperowane pokolenie może zmienić, a nawet wymazać historię. Po balu z okazji Dnia Ponownego Zjednoczenia, na którym pojawiają się król Tauri, generał Melgren i matka Violet, Violet znajduje Xadena na moście i wyznaje mu miłość. On nie odpowiada tym samym, ale spędzają razem noc. Nad ranem Garrick zrywa ich alarmem.

8. 8

   Athebyne

   Alarm okazuje się ostatnim zadaniem Igrzysk Wojennych: Czwarte Skrzydło ma się bronić przed symulowanym atakiem, a Xaden zabiera do swojej grupy Violet, Liama i Imogen. Dain domyśla się, że Violet i Xaden są parą. Za barierami Violet widzi, jak Xaden rozmawia z dwojgiem jeźdźców gryfów z Poromielu, i orientuje się, że wszyscy w jego grupie noszą piętno rebelii. Xaden przyznaje, że od lat przemyca lotnikom broń przeciw veninom. Veniny, czarnoksiężnicy czerpiący moc wprost z ziemi, istnieją naprawdę, a przywódcy Navarry o tym wiedzą i milczą, bo bariery chronią tylko ich królestwo. Archiwa sięgają tylko czterystu lat wstecz, więc Violet rozumie, przed czym ostrzegał ją ojciec. Posterunek w Athebyne jest pusty. Garrick znajduje tam list pułkownika Aetosa, a Xaden ustala, że Dain dotknął twarzy Violet i odczytał z jej wspomnień, co widziała. Grupa została wysłana na śmierć. Do pobliskiej faktorii w Ressonie, w której mieszka ponad trzysta osób, zbliżają się veniny.

9. 9

   Bitwa o Resson i rewolucja

   Wszyscy postanawiają zostać i bronić Ressonu. Veniny dosiadają wiwern, dwunożnych bestii ziejących niebieskim ogniem, a smoki walczą u boku gryfów. Soleil i jej smok giną w martwej strefie wyssanej przez veninkę. Smok Liama, Deigh, ratuje Tairna i ginie rozszarpany przez wiwernę, a Liam umiera na kolanach Violet, prosząc, żeby zaopiekowała się jego siostrą Sloane. Ranna zatrutym ostrzem i ze złamaną ręką Violet zabija veninkę sztyletem z runą. Potem, wspomagana mocą Tairna i Andarny, ściąga piorun na venina z czoła hordy. Gdy ten ginie, z nieba spada ponad połowa wiwern, a Xaden zabija ostatniego venina. Violet zsuwa się z Tairna, Andarna łapie ją ostatkiem sił, a przywódca veninów z laską znika. Xaden zabiera nieprzytomną Violet za Klify Dralor, do Aretii, oficjalnie spalonej stolicy Tyrrendoru, którą rebelianci potajemnie odbudowują. Ostatni rozdział opowiada sam Xaden. Po trzech dniach Violet się budzi, Andarna okazuje się ogromna, a Violet obiecuje walczyć po stronie rebeliantów, ale odmawia powrotu do Xadena, bo nie może być z kimś, komu nie ufa. Wtedy do pokoju wchodzi uzdrowiciel, który ją uratował: Brennan, jej brat, uznany za zmarłego od sześciu lat. Mówi: „Witamy w rewolucji, Violet.”

Motywy i przesłanie

Szkoła przetrwania

Śmiertelne próby, zwój z nazwiskami poległych czytany co rano i kadeci, którym wolno zabijać słabszych.

Siła i słabość

Krucha, przewlekle chora bohaterka wygrywa sprytem, trucizną i znajomością Kodeksu.

Od wrogów do kochanków

Córka generały i syn straconego przywódcy rebelii.

Więź ze smokiem

Smoki, które same wybierają jeźdźców, rozmawiają z nimi w myślach i dzielą się mocą.

Prawda i władza

Słabnące bariery, przemilczane ataki i historia, którą ktoś wymazał z Archiwów.

Przyjaźń i strata

Drużyna jako rodzina z wyboru i śmierć bliskich osób.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Czwarte skrzydło” (Rebecca Yarros) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.