O czym jest „Jedyna”?

W skrócie

„Jedyna” Kiery Cass to trzeci tom serii Rywalki (w oryginale „The One”) i zakończenie historii Ameriki Singer. W pałacu w Angeles zostały już tylko cztery dziewczęta z Elity: America, Kriss, Celeste i Elise, a książę Maxon wciąż nie wskazał tej jedynej. America wie, że chce Maxona, ale nie potrafi mu tego powiedzieć, a w pałacowej gwardii nadal służy Aspen, jej sekretna pierwsza miłość.

Król Clarkson nie ukrywa, że jej nie znosi, rebelianci z Południa zaczynają zabijać ludzi z tych samych klas co kandydatki, żeby zmusić je do rezygnacji, a w środku nocy w pałacu zjawia się dwoje rebeliantów z Północy z propozycją, która dotyczy właśnie Ameriki. Ostatni etap Eliminacji to już nie tylko pytanie, kogo wybierze Maxon, ale też, jaki kraj zostawi mu ojciec.

Etapy fabuły poniżej obejmują całą książkę, łącznie z zakończeniem.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Czerwona suknia

   Eliminacje trwają od miesięcy, w pałacu zostały cztery dziewczęta z Elity, a rebelianci znów obrzucają okna cegłami. America dostaje list od May: Kenna urodziła córeczkę, Astrę. Dotknięta słowami króla Clarksona, który sugerował, że inne kandydatki są wobec Maxona dużo śmielsze, wkłada ciemnoczerwoną suknię z rozcięciem do biodra, zapala świece i próbuje uwieść księcia. Maxon wybucha śmiechem i wychodzi. Nazajutrz król leci do Francji w sprawie umowy handlowej, a Maxon zdradza Americe swój plan: musi zostać ulubienicą społeczeństwa, bo tylko to może zmienić zdanie ojca. Gdy dziewczęta podziwiają przez okno ćwiczących bez koszul gwardzistów, Americe wymyka się, że widziała bez koszuli Maxona. Po awanturze kandydatki wykładają karty: Celeste często się z nim całowała, Elise trzy razy, Kriss ani razu, choć wyznaje, że go kocha, a Elise przyznaje, że w jej rodzinie wszystkie małżeństwa są aranżowane. Maxon, zły, że nie ma już żadnej prywatności, rzuca Americe, że powiedziała i zrobiła tyle głupich rzeczy, iż dziwi go, że jeszcze czegoś się wstydzi.

2. 2

   Potomek Gregory’ego

   Przed świtem gwardzista budzi Americę: w pałacu jest dwoje nieuzbrojonych rebeliantów z Północy, którzy chcą rozmawiać z Maxonem i z nią. To August Illéa, potomek Spencera, syna Gregory’ego, uznanego za zmarłego, który w rzeczywistości uciekł na Północ, oraz jego narzeczona Georgia Whitaker, dziewczyna, która kiedyś dygnęła przed Americą w lesie. Rebelianci z Północy nie chcą korony, zależy im na swobodach obywatelskich i zniesieniu klas. W zamian obiecują wierność i pomoc przeciw Południowcom, którzy chcą obalić monarchię. Jako znak dobrej woli August żąda, żeby Maxon wybrał Americę. Książę wybucha, że nikt nie będzie mu wybierał żony, a America oświadcza, że nie jest niczyim pionkiem, i wychodzi w szlafroku. Georgia dogania ją i chwali za odwagę. W Komnacie Dam królowa Amberly tłumaczy skłóconym kandydatkom, że dawne rywalki zostają przyjaciółkami na całe życie. Na korytarzu America kłóci się z Maxonem i radzi mu, żeby na jakiś czas przestał o niej myśleć i przyjrzał się pozostałym.

3. 3

   Walczcie

   Król wraca i odbiera rodzinie Ameriki pieniądze za udział w Eliminacjach (Elise zrezygnowała z nich wcześniej sama). Schowana za donicą w korytarzu America słyszy, jak Kriss mówi Maxonowi, że chciałaby z nim być nawet bez korony, i widzi ich pierwszy pocałunek. Podczas nagrania Biuletynu król ogłasza, że rebelianci zaczęli atakować Dwójki, a potem wezmą się za niższe klasy: tego dnia w ośmiu atakach w pięciu prowincjach zginęli ludzie, a celem jest zmuszenie Elity do wycofania się. America, zamiast doradzać ukrywanie się, mówi do kamery, żeby ludzie walczyli. Maxon jest pod wrażeniem i proponuje jej cały wspólny dzień. Kiedy po miesiącach suszy w Angeles pada deszcz, zabiera ją ukrytymi schodami na dach, gdzie tańczą w ulewie, a America uświadamia sobie, że kocha Maxona. Na dole czeka na nich wściekły król.

4. 4

   Wyprawa za mury

   W bibliotece America przyłapuje płaczącą Celeste. Ta rzuca jej czasopismo z sondażem: po przemowie w Biuletynie 39 procent ankietowanych chce Ameriki na królową. Celeste przyznaje, że jako modelka ma przed sobą kilka lat sławy, a korony potrzebowała, żeby nie zostać zapomnianą, i obie po raz pierwszy rozmawiają jak koleżanki. Maxon podejrzewa, że ojciec ukrywa prawdziwą liczbę ofiar, więc America prosi o pomoc Aspena. Przebrani w zwykłe ubrania, z Aspenem i gwardzistą Averym, wyjeżdżają nocą z pałacu ciężarówką po zaopatrzenie. August, Georgia i milczący Micah mówią im, że ataki objęły niespełna trzysta osób, ludzie w całym kraju chodzą z siekierami, nożyczkami i gazem, a rebeliantom z Północy brakuje broni. Aspen zgłasza się, że może ich szkolić. Przy ciężarówce czekają jednak mężczyźni, którzy rozpoznają Americę i jeden z nich wyciąga pistolet. Maxon przerzuca ją przez mur, a ona ucieka i dopiero na pustej ulicy zauważa, że została postrzelona w ramię. W zaułku znajduje ją piętnastoletnia Paige, dawniej Czwórka: po śmierci ojca ciotka ją biła i głodziła, więc uciekła i trafiła do grupy dziewcząt z ulicy. Kiedy ciężarówka z Maxonem i Aspenem wraca po Americę, ta zabiera Paige ze sobą i obiecuje jej pracę oraz jedzenie.

5. 5

   Szwy i sekrety

   W ciasnym pokoju Aspena okazuje się, że rebelianci z Północy przybiegli im na pomoc, a Micah zginął. Ranę czyści i zszywa pokojówka Anne, a pomaga jej Marlee, która razem z Carterem ukrywa się w pałacu pod fałszywym imieniem Mallory i pracuje w kuchni, gdzie trafia też Paige. Maxon zauważa na ścianie liścik miłosny, który America napisała kiedyś Aspenowi, ale nie domyśla się, czyj to charakter pisma, i radzi gwardziście, żeby pisał do swojej dziewczyny. Anne wyznaje Americe, że podkocha się w Aspenie, a Aspen prosi, żeby więcej nie prosiła go o takie wyprawy. Maxon wreszcie uczy się imion jej pokojówek: Anne, Mary i Lucy. Silvia zapowiada przyjęcie, na które każda kandydatka zaprasza dwoje gości. Celeste ściąga piosenkarki Tessę Tamble i Kirstie Summer, Elise kuzynki z Nowej Azji, Kriss matkę i profesor z college’u, w którym pracował jej ojciec. America, za zgodą Maxona, zaprasza włoską księżniczkę Nicolettę i Georgię, przedstawioną jako przyjaciółka. Przy herbacie prosi Nicolettę o pieniądze na broń dla rebeliantów z Północy, bo pałac nie może jej sfinansować, a księżniczka zgadza się przekazać gotówkę. Georgia przynosi złą wiadomość: Południowcy atakują już Trójki.

6. 6

   Ceremonia i ultimatum

   Maxon daje Americe kolczyki i bransoletę na uroczystość, a ponieważ wydał na nią połowę tego co na pozostałe, różnicę przekazuje w kopercie jej rodzinie. Królowa wyjaśnia, że każda kandydatka ma przed kamerami skazać na więzienie złodzieja, który zamiast chłosty dostanie wyrok. Aspen zdradza Americe, że to w rzeczywistości ludzie, którzy narazili się królowi. Jacob Digger dostaje dwanaście lat, a utykający Adam Carver za ubrania dla córeczek dożywocie. America zdejmuje biżuterię od Maxona, dokłada naszyjnik ze słowikiem od taty i każe Adamowi oddać wszystko królowi jako spłatę długu. Sala wiwatuje, a król zaciąga ją do saloniku i proponuje synowi, żeby odesłał wszystkie dziewczęta i zaczął Eliminacje od nowa, wspominając córkę króla Francji. Niedługo potem Celeste przeprasza Kriss za zepsute przyjęcie urodzinowe, a Elise za szkło w pantoflach, pocięte suknie i utleniacz w szamponie, a Elise obiecuje, że nie doniesie. Maxon odrzuca pomysł ojca i wyjaśnia, że francuska księżniczka Daphne zawsze była tylko przyjaciółką. Po dniu wspólnego upiększania się w Komnacie Dam królowa mówi Americe, że jeśli wszystko skończy się po jej myśli, będzie mogła nazywać ją mamą. Król wzywa Americę do gabinetu: Włosi zapraszają rodzinę królewską i chcą zobaczyć też ją, bo widzą w niej przyszłą królową. Król podsuwa jej teczkę z komunikatami, które mają przekonywać ludzi, żeby byli zadowoleni ze swojej klasy i nie zadawali się z innymi. America nazywa to propagandą i dostaje trzy dni: albo przeczyta komunikaty, albo w Boże Narodzenie wyjedzie.

7. 7

   Wigilia i list od taty

   Maxon ma żal, że America nie przytaknęła ojcu, bo wtedy od razu zakończyłby Eliminacje, a ona zarzuca mu, że nie potrafi powiedzieć, co czuje, i nigdy nie będzie należał tylko do niej. W Wigilię, gdy America jest już gotowa zgodzić się na komunikaty, Maxon pokazuje jej swój pokój i ścianę ze zdjęciami, w większości jego własnymi. America zauważa, że gdyby mógł wybrać zawód, zostałby fotografem, czyli byłby Piątką. Zanim padnie wyznanie, gwardzista przynosi wiadomość: ojciec Ameriki zmarł na serce. Król zgadza się na cztery dni w domu, a Maxon kłamie, że America zgodziła się już czytać komunikaty. Do Karoliny jedzie z nią Lucy i oddział gwardzistów pod dowództwem Aspena. W domu czeka cała rodzina, także obrażony na wszystko Kota. Po pogrzebie America razem z May przebiera Lucy w swoją suknię, a zapytany o Anne Aspen odpowiada, że to nie jego typ. Mama rozdaje listy, które ojciec pisał do dzieci od trzech lat, bo wiedział o swojej chorobie. Tata prosi Americę, żeby walczyła o to, czego pragnie. Na dołączonej karteczce przeprasza, że znalazł w jej pokoju pamiętnik Gregory’ego i komuś o nim powiedział. Podpis z ośmioramienną gwiazdką zdradza Americe, że jej ojciec należał do rebeliantów z Północy, tak jak August, Georgia i chłopak z tatuażem skazany przez Kriss. Kota, wściekły, że dostał w spadku tylko dom, wyciąga przy rodzinie, że America spotykała się z Aspenem. America ucisza go, opowiada wszystko Kennie i postanawia wyznać prawdę Maxonowi. Dzień przed czasem Maxon wzywa ją do pałacu, a ona zostawia na parapecie w domu słoiczek z jednocentówką od Aspena. W samolocie Aspen próbuje powiedzieć jej coś ważnego, ale America prosi go, żeby zaczekał.

8. 8

   Kocham cię

   W Komnacie Dam trwa przyjęcie z udziałem wszystkich dawnych kandydatek: Maxon odesłał już Celeste i Elise, zostały America i Kriss, a zaręczyny mają zostać ogłoszone nazajutrz. Na szyi podchmielonej Kriss America widzi naszyjnik z gwiazdką. W łazience Kriss przyznaje, że do Eliminacji wystawili ją rebelianci z Północy, ale teraz kocha Maxona i nie zamierza się wycofać. Wieczorem Maxon przynosi Americe plik kartek i zdjęcie przestronnego domu niedaleko pałacu, kupionego dla jej rodziny, i mówi, że oczywiście wybierze ją. Oboje wreszcie mówią sobie, że się kochają. Maxon przerywa, zanim posuną się dalej, ale zostaje u niej na noc. Rano do pokoju wpada z bronią Aspen, zaalarmowany piskiem Ameriki. America wychodzi za nim na korytarz, żeby się wytłumaczyć, i właśnie wtedy zza rogu wychodzi Maxon z Kriss i widzi ją przyciśniętą do gwardzisty. Maxon grozi Aspenowi wysłaniem na wojnę do Nowej Azji, a Americe oznajmia, że wraca do domu. Zrozpaczona America otwiera kopertę: to listy, które Maxon pisał do niej, gdy była w Karolinie, z wyznaniem, że chce, by została jego żoną.

9. 9

   Zamach i ślub

   Podczas uroczystości w Sali Wielkiej Maxon siedzi między Americą a Kriss, każe Americe się uśmiechać i chce odzyskać listy. Nagle część gwardzistów przewiązuje czoła czerwonymi chustami i otwiera ogień: to Południowcy w mundurach gwardzistów, którzy rzekomo zdezerterowali, pilnując domów kandydatek. Jeden z nich zabija Celeste. Gdy napastnik celuje w Americę, Maxon rzuca się, żeby ją zasłonić, i dostaje kulę pod lewym ramieniem. Ranny mówi, że jego serce należy do niej, i każe Aspenowi ją ratować. Aspen najpierw wyprowadza Kriss, potem zamyka Americę w schronie, a ona wcześniej strzela do rebelianta, który zachodzi go od tyłu. W schronie na próżno próbuje przestrzelić zamek. Wypuszczają ją August i Gavril, który też nosi wpinkę z Gwiazdą Polarną. W skrzydle szpitalnym ranny w nogę Aspen mówi Americe, że zawsze będzie mu bliska, ale nie jest już w niej zakochany, i całuje się z Lucy. Od niego America dowiaduje się też, że zginęli król i królowa, a Maxon przeżył i jest teraz królem. Maxon pokazuje jej projekt zniesienia klas, zaczynając od Ósemek, i prosi ją o rękę, podając pierścionek z zielonym i fioletowym kamieniem. America się zgadza. W epilogu bierze ślub z Maxonem i zostaje koronowana. Druhną jest Marlee, Carter zostaje przybocznym króla, a do ołtarza prowadzi Americę Aspen, który chodzi o lasce. Z pokojówek przy Americe zostaje tylko Mary: Lucy odeszła ze służby, a po Anne zaginął ślad.

Motywy i przesłanie

Miłość i zaufanie

America i Maxon kochają się od dawna, ale każde czeka, aż to drugie powie to pierwsze.

Władza i strach

Król Clarkson rządzi ultimatum, pokazowymi wyrokami i propagandą.

System klasowy

Numer klasy decyduje o wyroku, pieniądzach i o tym, kogo wolno kochać.

Rebelia

Reformatorzy z Północy i bezwzględni Południowcy walczą o przyszłość Illéi.

Przyjaźń mimo rywalizacji

Cztery dziewczęta z Elity zaczynają się wspierać zamiast walczyć.

Rodzina i strata

Wizyta w Karolinie i list od ojca, który zmienia to, jak America patrzy na swoją przeszłość.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Jedyna” (Kiera Cass) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.