O czym jest „Elita”?

W skrócie

„Elita” Kiery Cass to drugi tom serii Rywalki (w oryginale „The Elite”) i młodzieżowa dystopia z romansem w pałacowych dekoracjach. Z trzydziestu pięciu dziewcząt, które przyjechały do Angeles walczyć o rękę księcia Maxona, zostało sześć, a siedemnastoletnia America Singer, urodzona jako Piątka, jest jego wyraźną faworytką. Kłopot w tym, że pod drzwiami jej pokoju co noc stoi na warcie Aspen Leger, pierwsza miłość z Karoliny, a ona wciąż nie umie wybrać.

Na drodze do decyzji staje wszystko naraz: bal halloweenowy, na który do pałacu przyjeżdżają rodziny Elity, pamiętnik założyciela Illei pożyczony z tajnej biblioteki, zadania dyplomatyczne od królowej i Silvii, coraz śmielsze ataki rebeliantów i król Clarkson, który nie ukrywa, że jego zdaniem America nie nadaje się na księżniczkę. A kiedy jedna z kandydatek złamie zasady Eliminacji, America przekona się, ile w pałacu kosztuje jeden błąd.

⚠️Dalej są spoilery. Etapy fabuły zdradzają zakończenie. Jeśli nie chcesz go znać, zatrzymaj się na opisie powyżej.

Etapy fabuły

1. 1

   Szóstka, która została

   Z Eliminacji zostało sześć dziewcząt: Celeste Newsome, Kriss Ambers, Elise Whisks, Natalie Luca, Marlee Tames i America Singer. Maxon wyznał Americe, że mu na niej zależy, i spędza z nią wieczory w ogrodzie, ale ona prosi o czas, bo Aspen Leger, który zerwał z nią przed Eliminacjami, służy teraz w pałacu jako gwardzista i najczęściej to on trzyma nocną wartę pod jej pokojem. Zapytany o Halloween, o którym America czytała w starym podręczniku rodziców, Maxon prowadzi ją do ukrytej za obrazem biblioteki z zakazanymi książkami i komputerem, a potem pozwala jej pożyczyć jeden z tomów pamiętnika Gregory'ego Illei, założyciela państwa. America chowa zeszyt w taborecie pod nutami. Marlee, której daje lekcje gry na fortepianie, zdradza, że nie chce wyjść za Maxona, choć nie chce też wyjeżdżać z pałacu, i prosi Americę, żeby była jej pierwszą druhną.

2. 2

   Wyznanie i bal halloweenowy

   W Biuletynie Stołecznym Celeste chce zwiększenia poborów na wojnę w Nowej Azji, a America proponuje armię ochotniczą i zbiera za to aplauz. Wieczorem Maxon przychodzi z pomysłem balu halloweenowego, na który zaprosi rodziny Elity, a America wyznaje mu, że nie chce się z nim rozstawać. Potem przez tydzień Maxon ma czas dla wszystkich poza nią: uczy Kriss strzelać z łuku, a Celeste znika na kilka godzin i wraca z wieścią, że Maxon przesyła ucałowania. Do pałacu przyjeżdżają rodzice i May, brat Kota przysyła list z pretensjami, że go pominięto, a America z May widzą z okna, jak ojciec długo rozmawia z Maxonem w ogrodzie i ściska mu dłoń. Na balu America jest motylem, Maxon piratem, a Marlee aniołem tańczącym z gwardzistą Woodworkiem. Aspen prosi Americę, żeby na niego zaczekała. Maxon zostawia taniec z nią na koniec i tłumaczy, że unikał jej ze strachu, że się wycofa. Chce, by obejrzała apartament księżniczki, zapowiada oświadczyny, na które jej ojciec już się zgodził, i przy fajerwerkach wznosi toast za swoją przyszłą żonę.

3. 3

   Kara dla Marlee

   Rano pokojówki ubierają Americę w czarną suknię i nie chcą powiedzieć dlaczego. Kandydatki i ich rodziny zostają wyprowadzone za bramę, na ulicę pełną ludzi i kamer. Marlee i Carter Woodwork zostali nocą przyłapani na intymnym spotkaniu, za co grozi śmierć, ale z łaski księcia kończy się na degradacji do Ósemek i piętnastu publicznych uderzeniach prętem: Marlee w dłonie, Carter w plecy. America krzyczy do Maxona, żeby to przerwał, kopie trzymającego ją gwardzistę i biegnie do platformy, aż zostaje siłą zaciągnięta do pałacu. Maxon tłumaczy, że reporterzy nagrali kochanków, zanim ktokolwiek w pałacu się dowiedział, i że nie miał wyboru. America odpowiada, że nie potrafi zostać księżniczką, a on prosi, żeby nie decydowała w takim stanie. Rodziny zostają pospiesznie odesłane do domów, a ojciec pisze potem, że nigdy nie był z niej bardziej dumny. Gdy Celeste rzuca pod adresem Marlee wulgarną obelgę, America rzuca się na nią i rozcina jej wargę, a w skrzydle szpitalnym pielęgniarka opowiada, jak Celeste sprowokowała Annę Farmer i bije własne pokojówki.

4. 4

   Guzik, ranking i podwieczorek u króla

   Aspen zostawia liścik w słoiku na jednocentówki i umawia się z Americą w ciemnym pokoju na parterze, a kolejnej nocy opowiada jej o ponad trzystu rodzinach z Południa zdegradowanych za pomoc rebeliantom. Na pamiątkę odrywa od munduru złoty guzik, z którego America robi bransoletkę na wstążce. Celeste podsuwa jej kolorowe czasopismo: artykuł opisuje skandal z Marlee, król mówi w nim o dziewczętach z niższych klas, które nie umieją się zachować, a w rankingu czytelników America zajmuje ostatnie miejsce. W pamiętniku znajduje wpis, w którym Gregory Illea marzy o przejęciu przywództwa w kraju zniszczonym przez wojnę z Chinami. Na podwieczorku przed Biuletynem król rozmawia ze wszystkimi kandydatkami poza nią, a Maxon nie przychodzi wieczorem.

5. 5

   Dwa ataki

   Królowa i Silvia dzielą Elitę na dwa zespoły: Celeste, Natalie i Elise przygotują przyjęcie dla dam z Federacji Niemieckiej, a America i Kriss dla gości z Włoch. W nocy wyje syrena. Aspen wbiega do pokoju Ameriki, całuje ją tak, jakby to miał być ostatni raz, i wysyła ją do schronu, gdzie nad ranem America widzi Maxona obejmującego Kriss ze skręconą kostką. Rano na ścianach korytarzy widnieje napis „NADCHODZIMY”, zostawiony przez rebeliantów z Południa. Za dnia do pałacu wdzierają się rebelianci z Północy. Maxon oddaje Kriss na ręce Aspena, a America ucieka do lasu i chowa się na drzewie. Pod drzewem młoda rebeliantka zbiera rozsypane, skradzione z pałacu książki, zauważa Americę, ale zamiast zawołać towarzyszy, dyga przed nią i odbiega. O zachodzie słońca odnajdują ją gwardziści, wśród nich Aspen. W nocy przy jej szpitalnym łóżku siedzi Maxon i mówi, że nie mógłby odesłać do domu żadnej z nich, a America rozumie, że zależy mu także na Kriss.

6. 6

   Przyjęcie dla Włoszek i sekret za szafą

   Przyjęcie dla Niemek idzie drugiej drużynie kiepsko: Celeste przychodzi w niemal białej sukni z głębokim dekoltem, a Natalie stawia na stołach lilie, kwiaty pogrzebowe. America i Kriss dają królowej i Silvii naszyjniki takie jak swoje, a Włoszki piją wino, śpiewają przy skrzypcach Ameriki i rozbijają kieliszki o ścianę. Elise uprzedza, że nie będzie jej kibicować, bo są rywalkami, a księżniczka Nicoletta szepcze, że Włochy poprą Americę w walce o koronę, jeśli Illea będzie umiała się zmienić, i wsuwa jej numer telefonu. Ojciec odpisuje na list: aprobuje Maxona, ale chętnie przyjmie ją w domu, a jeśli pragnie korony, powinna ją wziąć. Tydzień później Maxon prowadzi Americę do pustego apartamentu księżniczki, a z ukrytego za szafą przejścia wychodzi Marlee z gojącymi się bliznami na dłoniach. Ona i Carter od początku są w pałacu pod nowymi nazwiskami: ona pracuje w kuchni, on dochodzi do siebie i ma przejść do stajni. Wzięli ślub, kiedy cała służba była zajęta zagranicznymi gośćmi, a do ołtarza poprowadził Marlee Maxon.

7. 7

   Pod nieobecność księcia

   Silvia ogłasza, że lepiej wypadło przyjęcie Ameriki i Kriss. Zaraz potem król i Maxon odlatują do Nowej Azji, bo wojna przybrała zły obrót, a Aspen zostawia w słoiku kartkę: „Maxon wyjechał. To wszystko zmienia.” W pustym pokoju po Bariel urządza Americe kolację na poduszkach i opowiada, że w wojsku wreszcie czuje, że robi coś pożytecznego. Kriss proponuje Americe pełną szczerość: przyznaje, że kocha Maxona, że po historii z Marlee zrobiła mu kartkę z życzeniami i że w jej rodzinie pierwszy pocałunek czeka się do zaręczyn. Rodzina Elise twierdzi tymczasem, że król z synem wcale do nich nie dotarli. Na korytarzu America znajduje zgubioną notatkę o ataku w Palomie: ponad trzysta ofiar i żądanie przerwania Eliminacji. W noc powrotu Maxona czyta w pamiętniku, jak Gregory Illea przejmował władzę od słabego prezydenta Wallisa, a potem woła Maxona z balkonu. On opowiada o dziwnej podróży, którą uważa za próbę ze strony ojca, daje jej niebieską bransoletkę ze straganu w Nowej Azji i mówi, że jeśli chce coś o nim wiedzieć, wystarczy zapytać.

8. 8

   Ultimatum

   Silvia daje Elicie zadanie: każda ma w Biuletynie przedstawić własny projekt dla dobra kraju, a od tego zależy, kto odpadnie. America nie ma żadnego pomysłu. Maxon stawia sprawę jasno: do nagrania musi wiedzieć, czy ona w ogóle chce z nim być, po czym wychodzi, mówiąc, że zajrzy do Kriss. Aspen podsuwa program, w którym wyższe klasy zamieniałyby się miejscami z niższymi, żeby poczuć, jak to jest, i kłócą się o to. W nocy America czyta w pamiętniku, że Gregory Illea wydał płaczącą córkę Katherine za Emila de Monpezat z Norwego-Szwecji, żeby zostać królem, a przeciwników spychał do niższych klas. Idzie zapytać o to Maxona i na dole zastaje go całującego się z Celeste. W swoim pokoju wygarnia mu kłamstwa i żąda odesłania do domu, a on odmawia. America ciska w niego bransoletką z Nowej Azji i postanawia, że skoro i tak odpada, odejdzie w wielkim stylu.

9. 9

   Zlikwidować klasy, noc w schronie i druga szansa

   Natalie proponuje w Biuletynie zakazać działalności rebeliantów, Elise chce korespondencji z Nową Azją, Kriss przedstawia dopracowaną reformę szkół publicznych, a Celeste płacę minimalną zależną od płatnych certyfikatów. America mówi przed kamerami, że kocha Illeę i dlatego trzeba zlikwidować klasy, a gdy sięga po pamiętnik Gregory'ego, król przerywa nagranie i wyrywa jej zeszyt. Maxon przyznaje, że to on go dał, i oświadcza, że nikt nie wyjedzie bez jego decyzji, ale zostaje wezwany do gabinetu ojca. Król informuje jeszcze Natalie, że rebelianci porwali i zabili jej siostrę. Wieczorem America wpada na Maxona, który z trudem niesie metalowy kuferek. Do pałacu wdzierają się rebelianci z Południa, na ich oczach ginie postrzelony gwardzista, a inny wpycha ich do małego schronu dla służby. Tam Maxon zdejmuje koszulę: jego plecy pokrywają świeże pręgi i dziesiątki starych blizn, bo ojciec bije go od lat, a on się nie bronił, by król nie wziął się za Americę. America opatruje rany, Maxon tłumaczy, co łączy go z Kriss i Celeste, ona przyznaje, że zgodziłaby się zostać jego żoną, i do rana całują się na kocach. Zginęło dwudziestu pięciu gwardzistów i około tuzina osób ze służby, a rebelianci grożą rodzinom kandydatek. America żegna się z pokojówkami i prosi Aspena o czas, bo ma złamane serce. Przy drzwiach zatrzymuje ją Maxon: przekonał ojca, że to jej zawdzięcza życie, więc zostaje, a do domu wraca Natalie. Uprzedza jednak, że na razie nie potrafi jej ufać i potrzebuje Kriss. Na korytarzu król wylicza Americe jej wady i grozi, że jeśli nie nauczy się trzymać języka za zębami, będą wrogami. America postanawia walczyć o Maxona, a pokojówki obiecują plan.

Motywy i przesłanie

System klasowy

Numer od Jedynki do Ósemki decyduje o pracy, małżeństwie i karze, a pamiętnik Gregory'ego Illei pokazuje, skąd się wziął.

Serce w dwóch miejscach

America między Maxonem a Aspenem zmienia zdanie po każdym ważniejszym wydarzeniu.

Kara i władza

Publiczna chłosta, degradacje całych rodzin i król, który rządzi strachem, także we własnym domu.

Prawda o historii

Zakazane książki i pamiętnik podważający oficjalną legendę o założycielu Illei.

Przyjaźń i lojalność

Marlee, pokojówki Anne, Mary i Lucy oraz umowa o szczerości z Kriss.

Rodzina

Listy od taty, May w pałacu i ojciec, przed którym Maxon nie ma gdzie się schować.

To opracowanie jest streszczeniem książki „Elita” (Kiera Cass) i jej głównych wydarzeń. Nie jest to recenzja, lecz opis fabuły i motywów powieści.