Tropy w książce
- Dystopia
- Przybrana rodzina
Motywy
- prequel Więźnia Labiryntu
- postapokalipsa po rozbłyskach słonecznych
- epidemia i obłęd
- brutalna przemoc
- finał bez happy endu
Sięgnij, jeśli
- skończyłeś „Lek na śmierć” i chcesz zobaczyć, jak zaczęła się Pożoga i jak wyglądał świat, zanim Thomas trafił do Strefy
- lubisz postapokalipsę, w której bohaterowie bez przerwy uciekają, walczą i tracą bliskich
- interesuje cię bohater, który czuje, jak choroba przejmuje mu głowę, i sam się siebie boi
Odpuść, jeśli
- liczysz na Thomasa, Teresę i Streferów, bo pojawiają się tylko w prologu i jednym zdaniu epilogu
- przy trylogii miałeś już dość tego, że bohaterów ciągle ktoś łapie, bije i znowu łapie
- opisy miażdżonych ciał, sugerowanego kanibalizmu i śmierci bliskich są ci teraz za ciężkie
Dlaczego taka ocena
🧠 Dla koneserów
4/10- Obłęd od środka. Najciekawsze w tej książce jest to, że Mark czuje, jak choroba w nim kiełkuje. Po scenie z lukiem przyznaje Alecowi, że patrząc na miażdżonego człowieka, czuł się, „jakbym otwierał prezenty na Gwiazdkę”, i od tej chwili każda jego decyzja jest podejrzana. Takiego narratora ta seria jeszcze nie miała.
- Sny o Nowym Jorku. Retrospekcje pisane w czasie teraźniejszym to najlepsze strony tej książki: zgasłe transmetro, gorąca woda lejąca się po schodach stacji, ludzki łańcuch przy poręczy i jacht płynący Broadwayem. Tam Dashner zwalnia i buduje grozę, zamiast liczyć ciosy.
- Pętla porwań. Fabuła składa się z tych samych ruchów: ktoś łapie bohaterów, bije ich, oni uciekają, ktoś łapie ich znowu. Mark wypada przez okno górolotu dwa razy i w końcu sam pyta: „Jakim cudem to znowu się stało?”. Ja też chciałbym wiedzieć.
- Spisek w folderze. Kto stoi za zarazą, tłumaczy najpierw obłąkany Anton, który zasypia w pół wywodu, a potem workpad, na którym cały plan wymordowania połowy ludzkości leży w katalogu nazwanym tytułem książki. Bez hasła, bo właściciel wolał gry i czaty. Największą tajemnicę postapokalipsy zabezpieczono gorzej niż zdjęcia z wakacji.
- Tekturowi złoczyńcy. Bruce wygłasza w auli mowę jak z filmu o buncie, a w finale macha czerwoną flagą na czele tłumu. Sekta Jedidiaha mówi o demonach i niewiele poza tym, a ludzie, którzy wydali rozkaz zagłady, występują wyłącznie jako nagłówki maili.
- Cienka nić z trylogią. Poza prologiem i epilogiem nic nie łączy tej historii z Labiryntem, a to, że Pożogę wypuściła władza, czytelnik trylogii wie już z jej finału. Prequel odpowiada więc na pytanie, które dawno przestało być pytaniem.
💖 Dla relaksatorów
5/10- Tempo. Akcja rusza w drugim rozdziale i prawie nie hamuje: atak z powietrza, wrak w lesie, płonący las, bunkier pod obracającym się lądowiskiem, ucieczka górolotem i oblężenie przedmieść Asheville.
- Alec. Mrukliwy były żołnierz, który chrapie, gada z pełnymi ustami i ratuje Markowi skórę średnio raz na rozdział, to najsympatyczniejsza postać książki. Jego przepychanki słowne z Markiem, który w końcu mówi do niego „Dziadku”, to jedyne chwile, w których można odetchnąć.
- Finał bez taryfy ulgowej. Dashner nie ratuje bohaterów w ostatniej sekundzie. Zakończenie jest smutne, ale konsekwentne i ma więcej odwagi niż niejeden happy end.
- Bijatyka goni bijatykę. Po kolejnej scenie, w której tłum szaleńców rzuca się na bohaterów, a oni się przebijają, starcia zaczynają się zlewać. Z czasem zamiast napięcia zostaje licznik trupów.
- Obcy ludzie. Darnell, Ropuch i Misty giną, zanim zdążyłem ich od siebie odróżnić, a Lana ma ledwie kilka scen. Ich śmierć bardziej szokuje, niż boli.
- Ciężar. Krwi i okrucieństwa jest tu dużo więcej niż w trylogii. Kto liczył na zagadkę w stylu Labiryntu, dostaje kronikę rzezi.
Cztery warstwy książki
Fabuła i rozwój akcji
Pomysł jest mocny: pokazać od środka, jak zaczęła się zaraza, która w trylogii jest tylko tłem. Wykonanie to łańcuch tych samych ruchów: atak, niewola, ucieczka, kolejny atak. Odpowiedzi przychodzą od obłąkanego Antona i z workpada bez hasła, a związek z historią Thomasa ogranicza się do ramy z prologu i epilogu. Mocny jest za to finał, który nie udaje, że da się wszystkich uratować.
Bohaterowie i relacje
Mark ma coś, czego brakowało Thomasowi: własną przeszłość i strach przed tym, kim się staje. Alec, gburowaty i lojalny do końca, tworzy z nim najlepszy duet w całej serii. Trina jest głównie powodem, dla którego Mark idzie dalej, Lana pilnuje kwarantanny i ginie, zanim zdążyła być kimś więcej, a Bruce i sekta Jedidiaha to karykatury.
Styl pisania i atmosfera
Dashner pisze prosto i szybko, a retrospekcje w czasie teraźniejszym pokazują, że umie budować nastrój. W głównej akcji dialogi są płaskie: „Taa” pada ponad dwadzieścia razy, a bohaterowie co rozdział tłumaczą sobie nawzajem, co się właśnie stało. Przemoc opisana jest z chrzęstem łamanych żeber i po kilkunastu takich scenach przestaje robić wrażenie.
Rozrywka i wartość
Dla fana serii to ciekawostka: wreszcie widać świat, zanim powstał Labirynt. Jako samodzielna przygoda męczy powtarzalnością i ciężarem, a satysfakcję dają głównie finał i duet Mark-Alec. Po lekturze więcej pamiętam ze snów o Nowym Jorku niż z głównej akcji.
Krótko o książce, bez spoilerów
Trzynaście lat przed Labiryntem nad górską osadą ocalałych zawisa górolot i zamiast zapasów posyła w tłum strzałki z wirusem, a Mark i stary żołnierz Alec ruszają ustalić, kto wydał taki rozkaz. Dashner obiecuje genezę Pożogi, a serwuje głównie pościg od jednej bijatyki do drugiej, najkrwawszy w całej serii.
Chcesz poznać fabułę etap po etapie?StreszczenieCytat, który zapadł mi w pamięć
„Problem jest prosty: na świecie jest zbyt wielu ludzi i zbyt mało zasobów.”Rozkaz zagłady, James Dashner
Poruszane motywy
James Dashner cofa się trzynaście lat przed Labirynt i pokazuje świat tuż po rozbłyskach słonecznych: wypalone miasta, zatopione wybrzeża i ludzi, którzy z trudem odbudowują życie w górskich osadach. Właśnie wtedy władza, która przetrwała na Alasce, uznaje, że ocalałych jest za dużo, i postanawia część z nich zlikwidować wirusem. Książka śledzi skutki tej decyzji oczami chłopaka, który najpierw chce tylko odnaleźć winnych, a potem z przerażeniem obserwuje, jak choroba zmienia jego samego. Główne elementy historii: Geneza Pożogi - strzałki z wirusem, który miał zabijać szybko i bezboleśnie, a zamiast tego mutuje i odbiera ludziom rozum. Kontrola populacji - notatki i maile Koalicji, w których masowe zabijanie nazywa się najbardziej etyczną decyzją. Obłęd - sekta wierząca w demony, tłumy chorych na przedmieściach Asheville i furia, która coraz częściej przejmuje Marka. Rodzina z wyboru - Alec, Lana i nastolatkowie z tuneli pod Nowym Jorkiem, którzy od dnia katastrofy są dla siebie najbliżsi. Trauma - sny, w których Mark co noc wraca do zalanego metra, Lincoln Building i śmierci Baxtera. Nadzieja na lek - Deedee, kilkuletnia dziewczynka odporna na wirusa, i decyzja, komu ją powierzyć.
Pytania i odpowiedzi
W jakiej kolejności czytać serię i czy „Rozkaz zagłady” da się czytać bez trylogii?
Polecam czytać go po trylogii: „Więzień Labiryntu”, „Próby ognia”, „Lek na śmierć”, a dopiero potem „Rozkaz zagłady”. Główna akcja to osobna historia nowych bohaterów sprzed trzynastu lat i da się ją zrozumieć bez znajomości Thomasa. Kłopot w tym, że już prolog zdradza jedną z największych niespodzianek trylogii, czyli to, że Thomas i Teresa pomagali zbudować Labirynt i sami zgodzili się na Zatarcie, a cała książka pokazuje, skąd wzięła się Pożoga, co trylogia odsłania dopiero w finale. Czytany po „Leku na śmierć” prolog i epilog nabierają sensu, czytany wcześniej psuje zabawę. Później ukazał się jeszcze drugi prequel, „Kod gorączki”.
Ile stron liczy książka?
413 stron w wydaniu Papierowego Księżyca z 2015 roku, choć oczywiście zależy to od konkretnego wydania.
Od ilu lat jest ta książka?
Daję próg 16+, wyżej niż przy trylogii, bo to najbrutalniejsza część serii. Erotyki prawie nie ma, za to są dokładnie opisane zabójstwa, także z rąk głównego bohatera, sugerowany kanibalizm, śmierć dzieci, samobójstwo na oczach bohatera i przyjaciółka skatowana przez tłum. Jeśli te tematy dotykają cię osobiście, porozmawiaj z dorosłym, któremu ufasz, albo zadzwoń pod bezpłatny telefon zaufania dla dzieci i młodzieży 116 111.
Dla kogo przeznaczona jest ta książka?
Dla fanów Więźnia Labiryntu, którzy skończyli trylogię i chcą wiedzieć, jak wyglądał świat, zanim powstał Labirynt. Relaksatorom spodoba się tempo i duet Mark-Alec, ale powtarzalne bijatyki mogą zmęczyć. Koneserom zostanie ciekawy pomysł z bohaterem, który sam zapada na obłęd, i odważny finał.
A Ty? Znasz tę książkę?
Oceny czytelników
Twoja ocena może być zupełnie inna niż moja. Dużo zależy od tego, kiedy po nią sięgasz.
Twoja ocena w skali 1-10
Bez logowania. Jeden głos z jednej przeglądarki - możesz go potem zmienić.
Masz inne zdanie? Oceń książkę wyżej albo napisz do mnie na Instagramie lub TikToku.
Co czytać dalej
Lek na śmierć
James Dashner
Finał trylogii, który warto znać przed tym prequelem, bo dopiero po nim prolog i epilog trafiają w punkt.
★ 5/10🧠 4💖 6🌶️ 114+
Czytaj recenzję
Próby ognia
James Dashner
Ten sam cykl.
★ 4/10🧠 4💖 6🌶️ 214+
Czytaj recenzję
Więzień Labiryntu
James Dashner
Ten sam cykl.
★ 6/10🧠 6💖 6🌶️ 114+
Czytaj recenzję